Migrant Domestic Workers in Singapore. Dat zijn pas échte wereldwijven

Karien van Ditzhuijzen

Onze site staat er vol van. Vrouwen die voor de liefde, een baan, of simpelweg vanwege een drang naar avontuur uit Nederland vertrokken. Dapper zijn sommige wereldwijven zeker, maar zij gaan vaak wel op pad met een vangnet. Dat geldt niet voor migrant domestic workers die vaak door armoede gedwongen zijn om hun land te verlaten.

Helper, amah, maid

Nederlandse vrouwelijke emigranten hebben vaak een degelijk contract op zak, een man met een goede baan, of in ieder geval een aardig zakcentje. We hebben een sterk paspoort, en meestal ook nog wel familie die we kunnen bellen in geval van nood. Maar er zijn ook vrouwen die op een heel andere manier afreizen. Gedwongen door armoede laten zij hun gezin achter om elders voor een ander te gaan zorgen: migrant domestic workers. Ook wel helper, amah, maid genoemd. Veel expat-vrouwen in het Midden of Verre Oosten ervaren zelf de luxe van zo’n inwonende hulp in huis. Ook ik ben blij met de Indonesische Indah, die me zoveel rompslomp uit handen neemt, en bovendien verrukkelijk kookt.

Valse beloften

Vrouwen zoals Indah, dat zijn pas echte wereldwijven. Door dubieuze agenten overgehaald met valse beloften gaan ze een onzekere toekomst tegemoet. Bij wat voor werkgever zullen ze terecht komen? In Singapore zijn de verhalen van uitbuiting, mishandeling, isolatie en discriminatie talrijk. Sommigen van de vrouwen werken zeven dagen per week – soms wel 12 tot 16 uur per dag. Als je geen vrije dag hebt en ook nog je telefoon en paspoort afgenomen zijn, dan is om hulp vragen lastig. Toen wij in 2012 in Singapore kwamen wonen, ging ik al snel aan de slag bij de HOME, een Singaporese NGO die opkomt voor low-wage migrant workers. In HOME’s opvanghuis voor weggelopen hulpen leerde ik de verhalen kennen van deze bijzondere vrouwen. Tijdens workshops in creatief schrijven en de inspirerende Dreams Class raak ik steeds meer onder de indruk van hun moed en hun kracht. Zelden geven ze op, ook al is hun situatie benard.

De verhalen

In 2015 startte ik de MyVoice blog, een plek voor migrant domestic workers om hun verhalen te delen met het publiek. Een team domestic workers schreef in hun vrije tijd stukjes over alles wat ze bezig hield. Ook de resultaten van de workshops op de shelter deelden we. Voor veel vrouwen was publicatie op onze site een droom die uitkwam. En vorig jaar droomden we verder: we gingen samen een boek maken. Met een team vrijwilligers ging ik aan het werk om verhalen te verzamelen. De vrijwilligers hielpen met het Engels, en het goed opzetten van een verhaal. Want hoe spannend het ook is wat je hebt meegemaakt, de lezers vasthouden blijft een kunst die je moet leren. Tijdens workshops op de shelter en de zondagschool van HOME brainstormden we ronden het thema home. Dat kon thuis zijn in hun moederland, bij de werkgever, of waar hun hart hen bracht. De vrouwen schreven over hun jeugd in Indonesië, de Filipijnen, India en Myanmar, en hun redenen om naar Singapore te komen. Hoe ze werden gerekruteerd, wat hun eerste indrukken van het zo schone en georganiseerde Singapore waren, en natuurlijk van het allerbelangrijkste: het gezin van de werkgever waar ze gingen werken.

Zoveel vrouwen, zoveel verhalen

Het boek Our Homes, Our Stories dat in maart 2018 verscheen bevat 28 verhalen van 26 vrouwen die in Singapore werkten als domestic worker. Sommigen, zoals Novia, Kina, Robina en Jho Ann hadden geluk; ze vonden fijne werkgevers, en konden de tijd hier gebruiken om zichzelf verder te ontwikkelen. Door Engels te leren en te studeren op hun vrije dag hopen ze op een dag terug te gaan naar een betere baan of een eigen bedrijf in eigen land. Ze werden net als ik vrijwilliger bij HOME, op hun vrije zondag, waar ze lotgenoten helpen en adviseren. Ze verwachten dat hun ervaringen die ze deelden in het boek, die ook niet altijd makkelijk waren, anderen een hart onder de riem kunnen steken.

Andere schrijfsters troffen het slechter. Hnin Si werd een jaar lang mishandeld, het jonge meisje uit Myanmar sprak geen Engels en wist ze niet hoe ze om hulp moest vragen – ze had nooit vrij en kwam nooit het huis uit. Ze moest jaren wachten op gerechtigheid, maar na twee jaar in de HOME shelter schreven we samen haar verhaal op: in het Engels. Meri Ledi, uit Indonesië beschrijft hoe ze jaren niet terug naar huis mocht om haar zieke moeder te bezoeken. Toen haar moeder overleed hield ze het niet langer uit en liep weg. De Filipijnse Miriam vertelt over haar overspelige echtgenoot. Shamsad schrijft over de dromen die ze had voor haar dochter in India, maar die ze voorlopig nog niet heeft kunnen waarmaken.


Meer lezen?
De komende tijd zal ik hier op de Wereldwijven site via een serie portretten een aantal van onze schrijfsters aan jullie voorstellen. Maar wie meer wil weten, kan natuurlijk alvast het boek bestellen. De digitale versie van het boek is internationaal verkrijgbaar op: Amazon en Kobo.

Voor meer informatie en bestellingen kijk op Myvoiceathome.

 

Selamat pagi, ik ben Karien, geboren en getogen expat, en tot zomer 2020 woonachtig met mijn gezin in verschillende landen in Azië. Ik ben schrijfster, en werk aan mijn tweede roman voor volwassenen en een spannend kinderboek. Mijn debuutroman A Yellow House verscheen in 2018, en gaat over het wel en wee van huishoudelijke hulpen in Singapore. Sinds kort wonen we weer in Nederland.