Henna maakt mooi en bezweert het boze oog in Jordanië

Als er iets veel gebruikt wordt in relatie tot schoonheid in Jordanië is het henna. Bij ieder feest is het goedje aanwezig. Niet alleen als versiering maar ook om de geneeskrachtige eigenschappen, en als bezwering tegen het boze oog.

De mooiste vrouwen komen uit het oosten

Vrouwen uit het Midden-oosten worden vaak gezien als de mooiste vrouwen ter wereld. In ieder geval besteden ze veel aandacht aan het benadrukken van hun schoonheid. Op tv zijn veel programma’s te zien over het aanbrengen van make-up, kleding, haarstyling en gezichtsverzorging. En die worden gretig gevolgd. Ook de wijze waarop de hidjab wordt gedragen is aan mode onderhevig. Door studenten te observeren, zie je exact welke dracht “in” is.

Meisjes en geheime schatkistjes

Van jongs af aan worden de kinderen al grootgebracht dat trouwen zo ongeveer de grootste gebeurtenis in het leven is. Bij ieder gesprek dat je voert, het maakt niet uit met wie en waar, komt trouwen in het gesprek voor. Kleine meisjes leven zich helemaal uit als er weer iemand van de familie in het huwelijk treedt. Ze worden in het nieuw gestoken, praten over wat ze aandoen, hoe ze hun haar gaan dragen en wat ze gebruiken aan make-up.

Vervolgens showen ze mij vaak de nieuwe kleren en worden de toilettasjes geleegd zodat ik kan zien wat ze allemaal hebben. Aansluitend tonen ze hun sieradendoosjes met alle prullaria die ze in de loop van de tijd hebben verzameld. En als laatste is er ook nog vaak een soort schatkistje met speciale spulletjes om te bewaren. Ze gaan ermee om als echte geheimen.  Hun zusjes mogen ze vaak niet vasthouden. Maar ik wel, zolang ik maar respect toon, goede vragen stel en lovende woorden uitspreek.

Whitening crèmes in plaats van natuurproducten

Als een bepaalde crème hot is, merk je direct dat er een run op zo’n artikel ontstaat. En ook hier geldt ‘hoe duurder hoe beter’. Tegenwoordig zie je meer whiteningcrèmes dan gewone verzorgingscrèmes. Een lichte huid heeft een grotere status en wordt als aantrekkelijker gezien. In de apotheek koop je meestal je cosmetica en er zijn enkele parfumerieën in de grote steden met bekende westerse merken.

Make up kun je echter overal vinden en vaak tegen hele lage prijzen in de souk. En dan zijn er ook nog de fantastische herbalisten waar je de meest vreemde substanties kunt verkrijgen, zoals bijvoorbeeld slangenolie.  Helaas is alles wat uit het Westen komt tegenwoordig begeerlijker dan de natuurproducten die de Bedoeïenen-vrouwen vroeger gebruikten. Door Pinterest en TV-reclames hebben die nu een ouderwets imago.

Rituelen op bruiloften

Er is echter nog één natuurlijk schoonheidsmiddel dat nog steeds een prominente plaats inneemt in de beauty rituelen van de vrouwen en mannen in het Midden-Oosten: henna. Men gebruikt het al duizenden jaren. In Jemen noemen ze henna, mehendi. De voornaamste reden voor het gebruik van henna in de woestijn is om het boze oog af te wenden en om de lichaamstemperatuur te laten dalen. De groene pasta laat je huid namelijk meteen afkoelen.

Pure henna laat zich niet vervangen door een kant en klaar product uit het Westen. Integendeel, het Westen heeft dit ingrediënt met liefde omarmd als zuiver haarkleurmiddel. Tijdens officiële feesten, zoals het suikerfeest en het offerfeest brengt men henna vaak als versiering aan. Bij trouwerijen is de tweede dag meestal het feest van de henna. Iedereen gaat daar op een verschillende manier mee om omdat de tradities van trouwerijen ook aan het veranderen zijn. Bij Bedoeïenen bruiloften, die meestal drie dagen duren, heb ik meegemaakt dat er emmers met henna werden vervaardigd. Henna-poeder aangemaakt met allemaal geheime familie- ingrediënten van kruiden, thee of koffie, citroensap en olijfolie om de houdbaarheid van de henna tatoeage te vergroten.

De enige veilige henna (zwarte henna kan grote brandwonden achterlaten) is de zuivere plant die oranjerood kleurt op de huid. Het aangemaakte poeder zit in plastic zakjes, versierd met een lintje of strikje. Op de tweede dag gaan de vrouwen van de familie van de bruidegom met manden vol met zakjes henna naar het huis van de bruid. Er wordt gedanst op moderne Arabische muziek. Sommige vrouwen hanteren de tabla, om op te drummen bij de traditionele liederen die a capella worden gezongen door de Bedoeïenen-vrouwen. De manden gaan boven de hoofden van de dansers van hand tot hand om uiteindelijk de waardevolle zakjes aan te bieden aan de bruid, haar gasten en de vrouwen van de familie van de bruidegom.

MEER LEZEN OVER SCHOONHEIDSIDEALEN IN DE WERELD? KLIK DAN HIER

Tradities en trends

Iedere dag draagt de bruid een andere jurk. Tijdens het hennafeest vaak een gekleurde. Tegenwoordig maakt de bruid vooraf vaak zakjes henna in speciale bruids-doosjes versierd met lintjes om uit te delen aan de gasten op de laatste dag, de officiële trouwdag. Thuis worden de kinderhandjes van de meisjes al versierd met henna motieven. Oudere vrouwen brengen vaak de henna als één geheel aan op de binnenkant van de handen en vingertopjes inclusief de nagels, en op de voetzolen. Sommige bruiden gaan naar een beautysalon om de henna in mooie motieven aan te laten brengen. Mijn nieuwe buurvrouw is twee weken geleden getrouwd en heeft nog prachtige fijne henna versieringen op haar handen van de trouwerij.

Vrouwen zetten de henna-motieven bij elkaar op. Een enkeling verstaat de kunst om er hele mooie motieven mee aan te brengen. Meestal zijn de figuren grof uitgevoerd. Er zijn trends om henna op andere plaatsen dan de handen en voeten aan te brengen: boven het decolleté, op de rug en op een schouderblad en als een sieraad bijvoorbeeld. Of op armen en benen als een lopend motief. Anderen “lakken” alleen hun nagels met henna.

Thee en koffie voor een oranje-rode kleur

De henna wordt gemengd met water of citroensap voor het kleuren van het haar. Om een donkere oranje-rode kleur te krijgen, gebruikt men geen water maar koffie of thee. De henna wordt meestal aangebracht met een stevig plastic zakje dat tot een fijne canule is gedraaid en waar de henna uitgeknepen wordt. Heel soms gebruikt men een injectiespuit met een dikke naald waar de scherpe punt vanaf gevijld is. Maar het is ook kant en klaar te koop in een tube met een dunne canule aan het eind om mooie patronen te maken.

Nadat de henna is aangebracht, dept men de motieven met citroensap en opgeloste suiker om de kleur intenser te maken en de houdbaarheid van de henna versiering te verlengen. Het goedje moet langer dan een uur intrekken waarna de henna-resten van de versiering worden gescrubd. Daarna verzorgt men de huid met olijfolie om de oranje-rode versiering langer mooi te laten blijven.

In haar, in baarden en op je lichaam

Henna is voor heel veel dingen goed. Weet je dat mannen dol schijnen te zijn op de geur van henna? En dat niet alleen in de bruidsnacht. Vrouwen verven hun haar er graag mee. Het laat het haar glanzen, sluit de haarschubben, maakt het minder broos en het werkt tegen roos en haaruitval. Het zwarte haar blijft vrij donker maar grijze haren kleuren fel oranje. En zo zie je af en toe ook mannen in de straat of in de bus met een oranje baard. Op de nagels en nagelriemen werkt henna tegen infectie, ontsteking, pijn en irritatie. En het wordt gebruikt als anti-aging en als wondgenezing voor de huid. Daarnaast werkt het als middel tegen koorts, hoofdpijn en bij gewrichts- en reumatische pijnen. Of als ontstekingsremmer, tegen slapeloosheid, als detox en bloeddrukverlagend.

Ook ik heb zelf ooit een henna-pakking genomen voor mijn hele lichaam. Mijn lichte huid kreeg er een zonnige gloed van. Wij verzorgen onze paarden trouwens ook met henna om de huid te beschermen tegen allerlei ziekten of om de benen te verkoelen en de hoeven gezond te houden. En natuurlijk ook om het boze oog af te wenden…