Hopelijk ontstaat er na deze corona-chaos een nieuwe wereldorde

Esther Quatfass

Van halverwege maart tot halverwege april heb ik mij teruggetrokken van al het rumoer over het coronavirus op internet. Daarna ben ik midden in de enorme hoop met informatie gesprongen. Ik volg van alles. De briefingen van het RIVM aan de Tweede Kamer, interviews met extreme complotdenkers, wetenschappelijke en politieke artikelen, gesprekken met spirituele leiders, zoals Eckhart Tolle en de Dalai Lama…

Het is een kortdurende explosieve fase, weet ik uit ervaring, maar soms heb ik het nodig om mijn perspectief drastisch uit te dagen. Door bestaande denkbeelden, opvattingen en ideeën uit elkaar te trekken, ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten, waar een periode als deze om vraagt. Ondertussen vraag ik mij af wat het coronavirus met mij persoonlijk doet?

Impact op mij en mijn sociale kring

Op een fysiek niveau nog niets. Het virus lijkt mij nog niet te hebben gevonden. Ook de maatregelen treffen mij nog niet. Mijn inkomen loopt door en aan mijn dagelijkse leven is niets veranderd.

Vanuit het ik-perspectief kan ik dus zeggen dat het virus er voor mij net zo goed niet had kunnen zijn.

Kijk ik wat verder en betrek ik de mensen die ik ken erbij: mijn partner, ouders, zussen, vrienden, vriendinnen en buren, dan zitten daar wel wat mensen tussen die in een risicogroep vallen. Een ernstig of dodelijk verloop bij infectie is bij meerdere onder hen denkbaar. Tot nu toe ken ik in mijn privé-kring echter geen mensen die besmet zijn. Wel ken ik mensen die getroffen zijn door de maatregelen, door weggevallen inkomens en aanpassingen in het beroeps- en privéleven.

Nieuwe situatie voor velen

Ik vroeg enkele mensen hoe zij de maatregelen ervaren.

Anne-Claire Fromont is fysiotherapeute in Frankrijk. In de zomer van 2019 zegde ze haar vaste baan op om naar een ander deel van Frankrijk te verhuizen. Sindsdien werkt ze als invalkracht, met als gevolg dat ze sinds de lockdown geen inkomen meer heeft. Ook krijgt ze geen compensatie van de staat.
“Mijn redding in deze hele situatie is, dat ik bij mijn familie onderdak heb, goed omringd ben, en behalve mijn vaste sociale lasten verder geen kosten heb. Daardoor zit ik veilig.”

Dirk Lietaer is getrouwd en heeft twee kinderen. Zijn vrouw kan haar werk thuis voortzetten.
“Het is voor alle drie wel zoeken”, zegt hij. “Ze moeten in de voormiddag goed aan de slag. In de namiddag kan het wat losser. Netflix is een vaste waarde geworden. Wat doe je zonder vriendinnen? Het gemis aan sociaal contact begint te wegen. Iemand zien via dat schermpje is niet datzelfde als Ghiro, een enkele fuif, of eens bij een vriendin of buurmeisje gaan ‘spelen’.”
Dirk was projectleider bij een interieurbedrijf en in dienst via een interimkantoor.
“Het bedrijf werd stilgelegd. Of ik na de coronacrisis daar weer aan het werk kan, is nog onduidelijk. Mijn werkgever is in overlevingsmodus geschakeld. Daar stond ik dan. Ik had een uitgelezen job. En solliciteren waar geen enkel bedrijf toekomstperspectieven heeft, loopt ook niet vlot. Ik voel me redelijk alleen.”

Jasper de Knegt, mede-eigenaar van het tijdelijke gesloten Sportcentrum De Club in Assendelft zegt: “Het voelt machteloos en oneerlijk. Je ziet van de een op de andere dag alles verloren gaan. Tegelijkertijd kan ik het ook wel weer begrijpen en ben ik blij dat ik die beslissingen niet hoef te maken. Maar ik denk wel heel sterk dat dit een ramp voor de economie/maatschappij gaat worden.”

Ongelijkheid

Ik vraag mij af hoe de wereld eruit zal zien als straks veel mensen hun, vaak moeizaam opgebouwde bestaan, gedeeltelijk of geheel zijn kwijt geraakt. Het wakkert het besef aan dat de nevenschade door de wereldwijde lockdown enorm zal zijn en tot een ontwrichting van de maatschappij kan leiden.

Wat zal dat in het bijzonder voor de mensen met gemiddelde, of lagere inkomens betekenen? Want, zoals ik dat inmiddels wel gewend ben, zullen de superrijke mensen op aarde, de mensen met honderden miljoenen en de miljardairs, die zichzelf hebben kunnen verrijken tot anonieme onaantastbaarheid aan toe, hun materie, macht en invloed behouden.
Kunnen mensen met gemiddelde, of lagere inkomens in een staat van chaos ontaarden als velen van ons het bestaan dat we, vaak met moeite, hebben opgebouwd kwijtraken? Slaat het fascistische gedachtegoed dan weer aan, omdat mensen vatbaarder worden voor opruiende slogans, sensatie en beloften tot acties die mensen nog verder uiteen zullen drijven?

Wat is er over van onze vrijheid?

Ik begrijp de roep om versoepeling van de maatregelen. Mensen willen behouden wat er nog over is van hun bestaan en vrijheid, die vergeleken bij wat de superrijken zich allemaal kunnen permitteren toch al niet veel voorstelt. Sommigen zijn ook bang dat deze crisis door grote machthebbers gebruikt zal worden om, terwijl iedereen is afgeleid, beleid te implementeren, die de kloof tussen arm en rijk nog verder vergroot. Beleid dat ervoor zal zorgen dat het gros van de mensen op aarde helemáál geen mogelijkheid meer heeft om zich naar boven toe op te werken, en tegen het troosteloze perspectief aankijkt om voor eeuwig vast te zitten aan de grond, waar ze door de superrijken in een wurggreep worden gehouden.

Tegelijkertijd begrijp ik ook de kritiek die er is op te veel vrijheid. Want vrijheid heeft geleid tot de schade die het kapitalisme heeft aangericht. De noodzaak tot inperking van vrijheden diende zich al lang geleden aan. Toen mensen daar waar het kon belasting begonnen te ontduiken, zichzelf begonnen te verrijken over de ruggen van arbeiders, en over de rug van de natuur, die steeds meer vervuild en beschadigd is geraakt. Vrijheid heeft geleid tot een uit de hand gelopen consumentenvraag en economische groei; de drijfkrachten achter de vernietiging van de natuur.

Alternatief?

Tot welk alternatief moeten we ons richten om alles weer in balans te brengen?

Terwijl ik mij dit alles afvraag, krijgt een uitgeputte moeder aarde eindelijk wat ruimte om op adem te komen. De lucht wordt schoner. Dieren laten zich weer zien. Een deel van de mensen ervaart minder stress nu ze wat rustiger aan kan doen.

Orde en chaos zijn beide noodzakelijk voor de evolutie van het leven. Als we niet krampachtig vasthouden aan het oude, en lessen leren uit de fouten die we in het verleden hebben gemaakt, kan er een mooie nieuwe orde groeien uit deze chaotische periode.

Zonder chaos geen beweging

Anne-Claire bekijkt het ook positief: “Het coronavirus heeft ons aan huis gekluisterd. Aan ons om te kiezen hoe we er tegenaan kijken. Ik kies ervoor om er creatief mee om te gaan, me flexibel op te stellen. Nu is de tijd om alles in mijn leven weer eens te herzien, het pad te volgen waar er deuren opengaan en de uitdaging aan te gaan om te transformeren.”

Zelf hoop ik op een drastische herziening van de maatschappij en wereldeconomie.

Terug naar meer lokale productie van goederen, een nadruk op kwaliteit in plaats van kwantiteit, invoering van een maximum inkomen, grenzen aan vermogen en een grote nadruk op duurzaamheid en klimaat. Want wat duidelijk voelbaar is door deze crisis, is hoe vervuilend we zijn, hoe afhankelijk we zijn van relatief goedkope productieprocessen, die zich aan de andere kant van de wereld afspelen, waarmee de rijken zich nog verder kunnen verrijken. En hoe met name de mensen met kleine, lokale bedrijven, en hun werknemers, de dupe van dit alles worden.


Foto: Esther Quatfass

Over dit Wereldwijf: Esther Quatfass - Zweden

Esther Quatfass - Zweden
Hej. Ik ben Esther en ik woon sinds 2014 met mijn partner in Västerbotten, Zweden. Daarvoor woonden we 7 jaar in Estland en oorspronkelijk kom ik uit Amsterdam. Ik houd ervan om afgelegen in de natuur te wonen, waar ik heerlijk kan schrijven aan mijn boeken en waar mijn partner zich met zijn sledehonden bezighoudt. Voor de Wereldwijven schrijf ik graag over de wisselwerking tussen de natuur, mijn belevenissen en mij als persoon.