Bedrijf van een wereldwijf. Melanie: “Wat als ik hier blijf en precies weet hoe mijn komende tien jaar eruit zullen zien. Wil ik dat?”

De Wereldwijven

19 juni 2020

Melanie is Coach en sociaal ondernemer. Ze is oprichter van het fairtrade label Jenga en mede-eigenaar van een kiteschool op Zanzibar. Daar runt ze ook nog een guesthouse en een restaurant. Melanie woont afwisselend in Nederland en Zanzibar.

Wie is Melanie en hoe kom je in Zanzibar terecht?

Ik ben 42 en moeder van twee zonen, Jelle en Niels. Verder ben ik naast ondernemer nu ook coach. Toen ik dertig was, een leuke baan als gezinsbehandelaar had en net ging samenwonen in Groningen, liep ik op een dag de supermarkt in en overviel mij een gevoel. ‘Wat als ik hier blijf dan weet ik precies hoe mijn komende tien jaar eruit zullen zien. Wil ik dat?’ Tijdens vakanties hadden mijn partner, nu ex, en ik al de gewoonte te kijken wat we misschien konden opstarten op de plekken waar we op vakantie gingen, dus ‘dromers’ waren we zeker. Ik kwam thuis en vertelde wat ik in de supermarkt dacht. Kort daarna vertrokken we voor een safari-vakantie – inmiddels alweer 12 jaar geleden – naar Tanzania die we eindigden met tien dagen Zanzibar. Daar kwamen we in gesprek met een Zuid-Afrikaans stel dat een hotelletje had geopend. Wij verbaasden ons dat er nog geen kiteschool geopend was op deze fantastische plek en van fantaseren kwam dat we dit keer daadwerkelijk bleven. Eigenlijk niets afgesproken of doordacht.

En toen begonnen jullie een kiteschool? En een guesthouse?

Ja. Via via hoorden we over een verlaten guesthouse met vier kamers. Het volgende seizoen huurden en runden we dat guesthouse, en gaven we kitelessen vanuit een klein Makuti huisje nabij een hotel. We kwamen met ons guesthouse in het populaire televisieprogramma ‘Herrie in het Hotel’ en dat gaf een enorme boost aan de bekendheid. Op een dag brandde het hutje van waaruit wij onze kiteschool runden, volledig af. Gelukkig konden we al onze spullen redden en vonden we verderop het strand een nieuwe plek om opnieuw te beginnen. In de afgelopen elf jaar hebben we het guesthouse uitgebreid tot 12 kamers met behulp van verschillende management koppels. Het zijn intense jaren geweest. Vroeger als je in de tropen voor een Nederlands bedrijf werkte, zei men al vaak dat deze jaren dubbel tellen. Zo voel ik het ook. Je leeft zo anders. Alleen al vanwege het klimaat leef je veel meer buiten. Maar omdat wij in de horeca zitten, is onze sociale omgeving ook veel intenser. En uiteraard moet je ook leren leven met een heel andere cultuur. Een cultuur die van je vraagt om je oude overtuigingen en vaste ideeën los te laten. Een voorbeeld is dat mensen in Zanzibar je niet snel even bellen om te zeggen dat ze later komen, of te laat komen, of überhaupt niet komen. Het zeggen dat iets niet lukt, zit niet in de cultuur. Wij noemen dat liegen maar het is in hun ogen onbeschoft om openlijk toe te geven dat je te laat komt of helemaal niet komt. Ik heb leren accepteren dat dit part of the deal is, teneinde niet telkens met mezelf en anderen in conflict te leven.

Gelukkig zijn er ook genoeg voorbeelden hoor waarin het wel gelukt is nader tot elkaar te komen. Zo wilde Imam, onze onderhoudsman in eerste instantie niet voor ons werken omdat hij niet met mij, een vrouw, zaken wilde doen. Inmiddels werken en overleggen we alweer jaren prima samen. Kortom blijf praten, geef niet op en neem ook niet alles te persoonlijk op.

WIL JE IN DEZE LASTIGE TIJD VOOR ZANZIBAR IETS DOEN VOOR DE BEVOLKING, HELP ONS DAN VIA SMILESFORZANZIBAR

Maar het hield niet op bij alleen een kiteschool en een guesthouse toch?

Inderdaad! In 2012 ben ik zelf een sociale onderneming gestart. Om mij heen zag ik het toerisme opbloeien op het eiland, maar ik zag niet direct hoe dit ook ten goede kwam aan de lokale bevolking. Geïnspireerd door het label Return to Sender van Katja Schuurman, ben ik met hulp van vrienden gestart met Jenga, een sociale onderneming die direct en fair trade inkoopt van de lokale bevolking. De producten variëren van kleding, sieraden, tassen, zeepjes tot huidolie. Veel producten zijn ge-upcycled of gerecycled. Zo bleek een werknemer, die eerst bij ons in het Guesthouse als nachtwaker werkte, geweldig goed met een naaimachine. Hij maakt van oude kites, stoere laptoptassen. Met onze website jengazanzibar.com staan we tegenwoordig in reisgidsen. Het loopt zo goed omdat we tegenover het beroemde Rock Restaurant zitten. Ik verdien er niet veel aan maar de makers krijgen daarentegen de best mogelijke prijs voor hun werk en de verkoopprijs blijft redelijk. Ondertussen vond mijn toenmalige partner en nu ex, dat het tijd was iets nieuws te beginnen en wilde een koffietentje openen. Ik was niet direct enthousiast maar elke dag ergens neerstrijken voor een heerlijke koffie bracht mij op andere gedachten. Mr. Kahawa was geboren: een toffe loungeplek waar de beste koffie van het eiland geserveerd wordt, heerlijke gezonde gerechten en verse sapjes op het menu staan met, en niet onbelangrijk, een beetje vlotte service. Kers op de taart is het fantastisch en paradijselijk uitzicht op de knalblauwe Indische oceaan.

Bedrijf van een wereldwijf. Melanie: "Wat als ik hier blijf en precies weet hoe mijn komende tien jaar eruit zullen zien. Wil ik dat?"

Stuitte je op weerstand toen je naar Zanzibar vertrok zonder duidelijk plan?

Integendeel, ik heb over het algemeen enorm veel steun en support ontvangen van de mensen om mij heen in de keuzes die ik maak. Ook heb ik nooit de behoefte gehad om alle schepen achter mij te verbranden toen we naar Zanzibar vertrokken. Nu de situatie andersom is, voel ik hetzelfde. Ik hou van Nederland en de mensen uit mijn omgeving en hetzelfde geldt voor Zanzibar. Het is dus geen weerstand maar meer het gemis in mijn leven soms. Momenteel mis ik Asia enorm. Haar moeder, Mariamu, ken ik vanaf de dag dat ik op Zanzibar kwam. Ze werkte eerst in het guesthouse voor ons en daarna werd Mariamu de nanny van mijn zoon Jelle. Nu bijna vier jaar geleden is ze gestorven na meer dan een jaar ernstig ziek te zijn geweest. Omdat ze voor mijn kinderen heeft gezorgd, heb ik haar beloofd voor haar dochter te zorgen, Asia. Het liefst wil ik Asia iedere dag zien, maar door mijn keus naar Nederland te vertrekken, kan dit niet. Daar heb ik nog niet volledig vrede mee. Dat ik nu minder tijd en aandacht voor haar heb, vind ik echt lastig omdat zij die keuze niet gemaakt zou hebben. Echter, schuldgevoel heb ik jaren gehad over van alles en nog wat. Dit blokkeerde mij en maakte dat ik er geen prettiger mens van werd. Niet voor mezelf en niet voor mijn omgeving. Ik zie Asia nu eens in de zes weken, soms langere tijd en soms maar acht dagen. Ze heeft ons nu een keer bezocht in Nederland, wat echt heel bijzonder was. Ze heeft niet alleen haar eigen familie op Zanzibar maar ons ook als familie erbij gekregen.

En toen strandde je relatie in 2017?

Het is heel verdrietig als je merkt dat je uiteindelijk niet meer samen verder kunt. In die periode realiseerde ik mij dat het ook weer tijd was voor mij om terug te keren naar Nederland. Blijven in Zanzibar zou betekenen dat de kinderen over een aantal jaar naar een boarding school zouden moeten en ik ze eens per zes weken zou zien. Dat wilde ik niet. Kon ik niet. De school voor de jongens was voor mij de belangrijkste reden om terug te gaan naar Nederland en de zaken in Zanzibar verspreid over het jaar te runnen. We besloten onze guesthouse voor een langere periode te verhuren aan een nieuw koppel en dat was een goede keuze. Gelukkig zijn we wel heel rustig en goed gescheiden. Het was een leerzame tijd waarin het niet altijd gemakkelijk is om datgene en de persoon los te laten waar je ook mee gegroeid bent, maar wel noodzakelijk als het niet langer klopt. Inmiddels hebben mijn ex en ik allebei nieuwe fijne liefdes in ons leven die ongelofelijk bijdragen aan de rustige situatie die er nu is.

Sinds maart 2018 woon ik met veel plezier weer in Nederland. Ik ben begonnen met body & mind coaching, waarbij ik de mind coaching verzorg op een geweldige sportschool in Groningen. Mijn hart en mijn interesse heeft altijd gelegen bij de psyche van de mens. Dit was en is nuttig als eigenaar om een bedrijf in een geheel andere cultuur te runnen en ook in mijn huidige beroep als coach.

Wil je dit interview verder lezen? En meer lezen over al die initiatieven en ondernemingen van de wereldwijven die de wereld een beetje mooier maken? Bestel dan HIER het boek Bedrijf van een wereldwijf – 35 portretten van ondernemende Nederlandse vrouwen wereldwijd

Over dit Wereldwijf: De Wereldwijven

De Wereldwijven
De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.