360 graden met de wereldwijven: Waar maak jij je nou eigenlijk zo druk om?

Ingeborg van t Pad Bosch

2020…Een jaar dat we niet snel zullen vergeten. Onzekerheid over de economie, over onze financiën, over relaties en natuurlijk over onze fysieke en mentale gezondheid. Het is aan de orde van de dag.

We zijn allemaal verschillend in onze tolerantie voor die onzekerheid. De één houdt ervan risico’s te nemen en een onvoorspelbaar leven te leiden, de ander vindt zo’n leven juist heel stresserend. Maar wat we gemeen hebben is dat je als mens wel enige controle wil voelen over je leven en je welzijn.

Als dat gevoel van controle helemaal weg is, kan dat je emotioneel uitputten en in een neerwaartse spiraal brengen waarin je voortdurend denkt aan ‘ worst-case scenarios’ en ‘wat als…?’

Zeker als je in het buitenland woont, vraag je je misschien af wanneer je weer even in Nederland kunt zijn, hoe het gaat met je ouders en familie, hoe de situatie zich ontwikkelt in het land waar je woont, of je je baan nog wel houdt en of je niet gewoon terug wil naar je vaderland. Stuk voor stuk kunnen deze vragen veel angst, stress en paniek veroorzaken. Soms ben je in staat dat zelf op te lossen, maar het kan ook zijn dan je baat hebt bij een beetje hulp van buitenaf. Ik vroeg een aantal wereldwijven hoe zij met deze onzekere tijd omgaan en hoe stress, angst en paniek in hun leven een rol spelen. 

Angst en paniek als je in het buitenland woont

Ceciel verhuisde in deze tijd van Peru terug naar Nederland: “In Lima was ik bang voor toenemende corona gevallen bij een tekort aan goede gezondheidszorg. Dat in combinatie met een gesloten luchtruim benauwde me zo zeer, dat ik ervan wakker lag en paniekaanvallen ontwikkelde. Ik zag voor me hoe mijn man, of ik, of wij allebei ernstig ziek zouden worden en er geen bedden zouden zijn in een ziekenhuis en dat er dan complicaties zouden optreden die voorkomen hadden kunnen worden als we in Nederland waren geweest.”

Ook de lege straten met militairen op kruispunten joegen me angst aan, mijn hart ging tekeer en het zweet brak mij uit. Ik voelde me kwetsbaar en exposed.

“In mijn geval hangt dat samen met mijn verleden waarin ik jaren geleden slachtoffer was van een verkrachting. Ik kwam alleen buiten voor boodschappen en de terugweg was een ware hel. Met boodschappenkar en tassen (je mocht niet autorijden) liep ik dan de lange weg naar huis. Nu we in Nederland zijn, slaat de angst toe als het gaat om dingen waar ik geen invloed op kan uitoefenen en ik maak me zorgen over vriendinnen in Peru die daar niet weg kunnen.”

Sofie zit in een nogal specifieke situatie, namelijk in Zuid-Afrika met een ‘verlopen’ visum. Dat is dan ook meteen wat haar het meeste zorgen baart. “Door het hele Corona-verhaal is mijn gevoel ‘buitenlander’ te zijn voor de eerste keer echt aanwezig en heb ik vraagtekens gezet bij mijn plannen. Niet dat ik hier niet meer wil komen wonen maar wat als dit opnieuw gebeurd en ik dan toevallig niet in het land ben? Dan kom ik er niet in met een toeristenvisum en kan ik dus mogelijks maanden niet in mijn eigen huis.”

Wat als ik plotseling ziek word hier?

Sofie: “Het plotse ‘buitenlander’-gevoel heeft bij mij ook wel een beetje gezorgd voor vragen als: wat als ik nu ziek word? Krijg ik een gelijke behandeling of ben ik ook dan een buitenlander? Voor het virus zelf ben ik niet zo bang maar over de gevolgen op economisch en op psychisch vlak maak ik mij wel zorgen. Als psychologe merk ik de grote impact ervan op heel wat mensen. En daar reken ik mezelf bij!”

Wendy werd plotseling van de Dominicaanse Republiek naar Nederland geëvacueerd. De verandering, de reis naar Nederland met de mondkapjes, handschoenen, overstappen in New York, 25 uur vast op Heathrow. Het is haar niet in de koude kleren gaan zitten. “ Op dit moment maak ik mij vooral zorgen over wanneer we naar huis kunnen en hoe lang het allemaal nog gaat duren. En ik bedenk mij voortdurend hoe veilig het hier allemaal is in vergelijking met de Dominicaanse Republiek, waarheen we uiteindelijk toch terug gaan.”

Aisha uit Frankrijk maakt zich zorgen over haar inkomen en gezondheid. “Ik heb astma en val in de risico groep. Mijn man en ik hebben allebei geen werk mede door Covid-19. Toen het virus net in Nederland rondwaarde, las ik vaak het nieuws, ook op sociale media. Op een gegeven moment merkte ik dat ik steeds in paniek raakte na het lezen van nieuws over Covid-19, vooral persoonlijke verhalen kwamen heel hard binnen.”

Zorg om dierbaren

Tamar uit Israël maakt zich de meeste zorgen om de gezondheid van haar man waarbij vlak voor de corona uitbraak dementie werd vastgesteld. “Ik zie hem steeds meer achteruit gaan en ik maak me heel veel zorgen over de toekomst. Het is moeilijk om dingen samen te bespreken omdat hij het allemaal niet begrijpt. Daarnaast maak ik mij zorgen over de impact voor de hele wereld. Maar ook over dit soort zaken kan ik niet met hem praten. Daar ben ik heel verdrietig om en soms wordt het me echt een beetje te veel. Je woont samen in een huis maar eigenlijk voel ik me heel geïsoleerd.” 

Kitty uit Israël maakt zich vooral zorgen om de gezondheid van haar man die vaak op zakenreis is, haar eigen gezondheid omdat zij zelf een ziekte onder de leden heeft en de fragiele gezondheid en het theatrale karakter van haar schoonmoeder. “ Mijn schoonmoeder heeft last van paniekaanvallen en laat haar vriend ons ’s nachts bellen omdat zij denkt dat ze dood gaat. Inmiddels is zij twee weken opgenomen geweest voor observatie om te zien wat er gebeurt tijdens die aanvallen. Wanneer ze wil Skypen, vreet ik mijzelf op van binnen.”

De grootste zorg van Mariel uit San Francisco is dat er iets met haar familie gebeurt en zij niet terug kan. “De moeder van een vriend van mij is vorige week overleden. Hij woont hier en zijn ouders in Zuid Afrika. Zuid Afrika is dicht en hij kan niet eens terug voor de begrafenis.”

Angst voor een veranderde maatschappij

Marieke uit Dominica maak zich vooral zorgen over het moment dat de grenzen weer open gaan. “Dit is een piepklein eiland en we kunnen echt geen grote hoeveel zieken mensen aan. Het orkaan seizoen is op 1 juni is begonnen en ook dat is vaak verwoestend. Met een beetje pech kunnen we niet echt wegkomen. Daarnaast maak ik me ernstig zorgen over wat het met de kinderen hier doet. Naast natuurgeweld komt hier helaas heel veel misbruik, verwaarlozing en huiselijk geweld voor. Nu de scholen door Covid al heel lang dicht zijn neemt de stress voor veel kinderen exponentieel toe.”

Voor Danielle uit Florida is de situatie nogal gecompliceerd door een op handen zijnde verhuizing naar de andere kant van de oceaan. Op zichzelf al een stressvolle onderneming maar de huidige Covid beperkingen helpen niet mee. “Ik heb mijn partner al maanden niet in levende lijve gezien. Hij was al vooruit gegaan niet wetende dat we niet meer heen en weer konden reizen. Er zijn dagen dat ik daar meer van baal dan andere.  ZOOM and WhatsApp en FaceTime zijn natuurlijk super handig maar toch niet hetzelfde. Soms is het gewoon een beetje eenzaam. Mijn moeder is afgelopen december overleden en mijn vader werd in maart 84. Ik wilde heel graag bij hem zijn maar dat ging niet, dat vond ik ook erg moeilijk.”

Hoe stress en angst eruit zien

Voor Ceciel is het soms heel onduidelijk wanneer het haar teveel wordt. “Met name ‘s nachts als ik niet kan slapen, kan de angst me als een vloedgolf overspoelen. Soms komen die angstgolven meerdere keren per dag. Alsof je voortdurend probeert je hoofd boven water te houden terwijl de golven maar blijven komen en je voeten de bodem niet kunnen vinden. Hartkloppingen, snelle en hoge ademhaling, duizelig, pijn in mijn hoofd en gezicht door aangespannen kaakspieren, krampende pijn in mijn keel zijn dan het gevolg…”

Ook bij Kitty heeft het lichamelijke gevolgen zoals een hoge bloeddruk, hartkloppingen, boos worden, hoofdpijn en jichtaanvallen.

Sofie ervaart grotere schommelingen en ups en downs. “De ene dag is het prima en de volgende ben ik het allemaal kotsbeu en ben ik ook gemakkelijk erg emotioneel. Dan kan ik me niet concentreren en weet ik geen raad met mezelf.Ik verloor mijn broer zeven jaar geleden en hij is tot op vandaag niet gevonden. Ik weet wat het is om met vraagtekens te leven maar ik heb wel gemerkt dat het ook teveel kan zijn. Soms voelt het alsof je geen kant op kan. Ook kunnen kleine dingen me veel gemakkelijker uit mijn evenwicht halen dan ‘normaal’.

Dan gebeurt er iets en voelt dat niet als pech of iets kleins, maar iets op de grote hoop die er eigenlijk nu permanent ligt. En dus loopt de emmer dan makkelijker over.”

Dat herkent Wendy ook. Haar dip-momenten zijn random en worden zelden getriggerd door iets specifieks. Bij haar uit het zich vooral in een totaal gebrek aan motivatie. Aisha heeft al langere tijd last van paniekaanvallen: “Ik wist niet altijd dat dit paniekaanvallen waren, de dokter had mij namelijk verteld dat mijn problemen kwamen door een te lage bloeddruk. Ik had de aanvallen redelijk onder controle toen Covid om de hoek kwam kijken. Helaas kwamen ze volop terug.”

Mariel wordt het echt te veel als zij soms 10 tot 12 uur achter elkaar in Zoom calls op de computer zit. “Doordat iedereen thuis werkt zijn het aantal telefoon conferenties enorm gestegen en dat wordt soms echt teveel. Ik merk dat ik een korter lontje heb en ongeduldig reageer. Het werd me ook teveel toen het twee weekenden regende en ik alleen in huis zat opgesloten. De muren kwamen op me af en ik werd er heel neerslachtig van.”

Tamar uit Israël: “In deze periode is het sowieso moeilijker om op een normale manier de stress te verminderen omdat even lekker naar buiten, een drankje met vriendinnen, er op uit met mijn camera allemaal niet kan. Bovendien brak ik twee jaar geleden door een ongeluk gehad mijn rugwervels. Nu werk ik niet meer en ben voor 50% invalide verklaard. Door de stress rond corona kreeg ik weer hevige rugpijn. Ik sliep al slecht sinds het ongeluk maar nu werd slapen nog moeilijker en ik zocht mijn toevlucht in slaappillen. Uiteindelijk stelde mijn huisarts een medicijn voor dat zowel tegen depressiviteit als chronische pijn werkt. Ik had helaas veel last van bijverschijnselen, misselijkheid, geen eetlust, buikpijn en ben er nu maar weer mee gestopt.”

Wat doe jij om jouw stress te verminderen?

Naar buiten gaan, yoga, mediteren en ademhalen worden veel genoemd door de wereldwijven als methodes om rustig te worden. En soms is het nodig om externe hulp te zoeken bij een (online) psycholoog.

Daniëlle loopt iedere ochtend om 7 uur een heel eind. “In tijden van chaos houd ik me graag vast aan vaste routines dat geeft me rust. Hetzelfde gezonde ontbijt, iedere dag, veel drinken  veel fruit. Het geeft me het idee dat ik er echt alles aan doe om gezond in mijn hoofd en mijn lijf te blijven.” Ook Tamar, Wendy en Ceciel lopen elke dag een rondje buiten. “De wind in je haren, frisse lucht…” 

Sofie counts her blessings. “Wist je dat dankbaarheid zelfs je immuniteitssysteem een boost kan geven? Oefen jezelf bijvoorbeeld in het zien van kleine dingetjes waar je dankbaar voor bent. Maar ook ‘niet weten’ creëert spanning, stress en angst. Het is goed om dat te beseffen en toe te laten.”

Huilen terwijl je niet goed weet waarom? Dat is helemaal normaal en oké.

Aisha is een paar weken lang volledig offline gegaan. Geen nieuws en geen sociale media. De paniekaanvallen werden langzaam minder. “Als ik nu echt iets wil weten kijk ik direct op de website van het RIVM. Soms hoor ik de cijfers op de radio, of anderen vertellen mij hoe het gaat. En wat mij het meeste helpt als ik in een paniekaanval zit is om dingen te benoemen. Gebeurt het in de supermarkt? Dan benoem ik de boodschappen in mijn karretje. Gebeurt het thuis? Dan benoem ik de klusjes die ik vandaag nog kan doen. Zo heb ik voor elke situatie iets om mijzelf te helpen.”

Mariel begint de dag met core training exercises. “De oefeningen zorgen ervoor dat ik reden heb om de dag te beginnen en geven me ook een goed gevoel. Ik probeer tijd in mijn kalender te blokken zodat ik kan wandelen, fietsen of hardlopen. Als ik dat niet doe, wordt elk half uur een afspraak geboekt.”

Ik heb ook geleerd me daar niet schuldig over te voelen en als bepaalde dingen niet of niet op tijd klaar zijn so be it.

Marieke maakt haar hoofd leeg door te schijven of met iemand te praten.  “Blijf er in ieder geval niet mee rondlopen. Ik heb zelf een fantastische coach die me daar ook bij helpt.Vaak helpt het mij al om mijn zorgen te delen, zonder dat er direct een oplossing komt. Denk niet je alleen bent.”

Zo heeft Ceciel inmiddels een aantal fijne technieken geleerd waarbij ze met behulp van bewuste ademhalingstechnieken en visualiseren van de angst in mijn lichaam, die angst weet weg te ademen.  “Ik zou iedereen met dit soort klachten adviseren hulp te zoeken. Ik schaamde me aanvankelijk voor mijn angsten. “

Ik, de rijke en bevoorrechte expat in Lima, zat me druk te maken over dingen waar de arme bevolking niet eens over na kan denken. Mijn angsten namen toe naarmate ik me er meer voor schaamde.

“Tot een vriendin zei: hier is het nummer van mijn fantastische Nederlands sprekende psycholoog. Je gaat haar bellen want dit kan zo niet langer. Ik ben zo blij dat ik nu iemand heb om mee te praten, iemand die me inzicht biedt in mijn klachten en waar die vandaan komen. Dat ik niet zwak ben maar sterk, ik durfde tegen de stroom in te kiezen voor de veiligheid van mijn gezin. Ik sta alleen nog steeds in overlevingsmodus en mijn vechtstand mag naar een lager standje. Dat komt ook wel weer goed. Dat vertrouwen heb ik gelukkig hervonden met de fantastische ondersteuning van een online psycholoog.”

Herkenbaar? Ben jij ook op zoek naar iemand die je helpt om met angst en stressklachten om te gaan? Maak dan een afspraak voor een vrijblijvend intake gesprek met de Psycholoog op Afstand

Over dit Wereldwijf: Ingeborg van t Pad Bosch - VS

Ingeborg van t Pad Bosch - VS
Hi! Ik ben Ingeborg en woon sinds 2010 met mijn gezin in New York. Ik schreef tot nu toe voor online platforms en tijdschriften, publiceerde de bundel #Familie Jansen Goes New York en mijn debuutroman #Kroniek van een erfenis. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen in de USA waar ongelijkheid, onrecht en seksisme maar ook vrouwelijke strijdkracht en energie dagelijkse kost zijn!