Filmmaker Barbara in Ghana: ‘Ik ben benieuwd naar de lange termijn effecten van lockdown in de wereld.’

door gepubliceerd op 7 juli 2020Tags: , , ,

Ooit liep ik stage in Ghana. Mijn klasgenootje Bart zat er ook en we zagen elkaar regelmatig in de weekenden. Ik vond het heerlijk om na een half jaar weer naar Nederland te gaan, maar Bart zit er elf jaar later nog. Via hem kwam ik in contact met Barbara van Rijn, een Nederlandse documentaire – en filmmaakster in Ghana.

Over Corona produceerde ze de documentaire 11 x lockdown in het buitenland, waarin ze 11 Nederlandse vrouwen volgt, die vertellen over hoe ze de lockdown beleven in het land waar ze wonen. Ze volgde ook een aantal wereldwijven, dus ik wilde er graag meer van weten. Hoewel haar film de aanleiding is voor ons gesprek, ben ik ook gewoon benieuwd hoe haar leven eruit ziet.

Filmmaker in Ghana

Barbara volgde de opleiding media- en informatiemanagement. Toen ze die af had gerond deed ze nog een jaar camerajournalistiek. Vervolgens vertrok ze naar Ghana om bij een lokaal TV station mee te werken en de documentaires, programma’s, storytelling en cameratechnieken te verbeteren.

Barbara: ‘Dat was op zijn minst gezegd interessant en opende een hele nieuwe wereld van bijzondere onderwerpen voor me, een enorme uitdaging. In de eerste week filmde ik bijvoorbeeld een lijk op de weg van iemand die was vermoord omdat hij een geit van de buurman had gejat, en zat ik middenin een enorme overstroming bovenop een busje te filmen. Toen dacht ik wel: ‘Wat doe ik hier?! Ik lijk wel gek!’ Maar toch begon ik me steeds meer te hechten aan het land, de meer relaxte manier van leven en de mensen. Ik ontmoette daar ook mijn huidige man. Eventjes heb ik nog geprobeerd weer te werken in Nederland, maar dat leek allemaal zo saai en onbelangrijk, dus in 2010 vertrok ik definitief naar Ghana.’

‘Ik heb lang voor een Duitse organisatie gewerkt. Voor hen maakte ik project- en instructiefilmpjes over bijvoorbeeld verkiezingen. En in 2019 werd ik freelance journalist. Ik werk voor bedrijven, maar maak ook mijn eigen producties, waar 11x lockdown in het buitenland er één van is.’

Andere vrouwen en hun lockdown

‘Mijn familie woont in Brabant, toch de Corona hotspot van Nederland. Toen Corona ook naar Ghana kwam vroeg ik me in eerste instantie af of ik terug moest, maar toen we eenmaal besloten te blijven merkte ik vooral dat ik met heel andere dingen bezig was dan mijn familie en vrienden in Nederland.’

‘De buurt waar ik woon heeft bijvoorbeeld een watertekort, altijd al. Wij waren bezig met onze gezondheid maar ook met onze veiligheid, en of we wel genoeg water zouden hebben. We hebben nog snel een water put in de tuin laten slaan bijvoorbeeld. Mijn broertje woont in Nepal en die was wéér met hele andere dingen bezig, zoals het inslaan van eten in blik aangezien daar niet eens meer een supermarkt open was. Toen dacht ik: ‘Daar zit vast een verhaal in.’ Elk land is zo verschillend in de lockdown-aanpak. Ik plaatste een Facebook berichtje en al snel had ik ruim 60 reacties. Ik wilde graag diverse landen en ook verschillende verhalen, zo heb ik deze vrouwen geselecteerd.’

Lachend vertelt Barbara dat ze dacht de documentaire wel in een paar dagen werken af te hebben, maar al met al kostte het haar naar schatting in uren zo’n maand full time werken, verspreid over drie maanden. Dat komt ook omdat ze veel instructiefilmpjes maakte voor de vrouwen die zichzelf filmden: ‘Mijn telefoon staat nu vol met honderden filmpjes van mezelf´.

Geneesmiddel voor HIV en Voodoopoppetjes

‘Een van de films waar ik aan gewerkt heb heet ´the Cure´. Daarvoor volgde ik jarenlang een arts die claimt het geneesmiddel voor HIV te hebben. Ik won er zelfs een prijs mee voor beste film op het Toronto film festival. Het was heel bijzonder om te merken hoe verschillend mensen reageren op dezelfde film. Terwijl in Canada de kijkers de arts als leugenaar zagen, zijn de mensen in Ghana goedgeloviger en die volgen de aanwijzingen van de arts. Ik voel me daar ook verantwoordelijk voor, vandaar dat deze film inmiddels alleen met een wachtwoord online te bekijken is, omdat ik niet wil dat het een eigen leven gaat leiden.’

‘En ik ben net begonnen aan een film over twin dolls, een voodoo praktijk die met name in Benin, maar ook andere West-Afrikaanse landen voorkomt. Als daar een meerling geboren wordt en één van hen sterft krijg je een houten poppetje, wat je moet verzorgen alsof het dat overleden kind is. Wassen, aankleden, koesteren. Je ziet daar heel veel mensen met zo’n poppetje lopen, en die worden generaties lang doorgegeven. Het is interessant om weer zo’n project te beginnen, wie mag je volgen? Wat voor avonturen gaan we meemaken?’

‘Tijdens een eerste research trip en het volgen van de grootste Voodoo Chief van Benin heb ik al hele bizarre situaties meegemaakt, waarin ik zelf bijvoorbeeld een voodoo ritueel moest ondergaan om deze documentaire überhaupt te mogen maken. Ik heb hier natuurlijk wel een mening over, maar vind dat ik objectief moet blijven.’

De effecten van lockdown op de lange termijn

‘En ten slotte werk ik aan een film, Up and coming, over de lange termijn effecten van de lockdown. Ghana is inmiddels weer redelijk relaxed, alhoewel we nog wel mondkapjes moeten dragen. Maar net zoals met 11 x lockdown in het buitenland ben ik benieuwd hoe het in andere delen van de wereld gaat op de langere termijn. Dit keer wil ik met lokale bevolking beelden maken, dus het gaat niet over Nederlanders. Het is soms nog wel lastig uitleggen aan iemand die slecht Engels spreekt wat ik precies wil, dus ik vrees dat mijn telefoon over een tijdje weer volstaat met nieuwe instructiefilmpjes.’

Barbara zal binnenkort regelmatig schrijven voor de Wereldwijven maar vind je het leuk om Barbara nu al te volgen? Kijk dan hier!

Over dit Wereldwijf: Floor Veer - Colombia

Floor Veer - Colombia
Hola! Ik ben Floor Veer en woon sinds 2011 in Colombia. Samen met mijn man heb ik een exportbedrijf van biologisch fruit. Daarnaast ben ik lokale vertegenwoordiger voor PUM. Colombia is een heel mooi, maar vaak ook spannend land, met behoorlijk wat corruptie en inkomensongelijkheid. Welke impact dat heeft op vrouwen en meisjes, zet ik graag voor de Wereldwijven op papier!