Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal…

Marijke Rolf - Nederland

8 juli 2020

Door wat vage klachten zoals vermoeidheid en een zeurderige pijn krijg ik een verwijzing naar een bekkenbodem-fysiotherapeut. Mijn huisarts vermoedt een lichte verzakking. Elke vezel in mij voelt weerstand; ik vind dit heel erg 80+!

Om mij heen wordt niet of nauwelijks over verzakkingen gepraat. Dat zijn oude vrouwenkwalen, in de lijn van druppelende mannen. De onbekende specialist echter wint mijn nieuwsgierigheid. Wat doet zo iemand? Vurig hoop ik op een tovenaar!

De deskundige

Bij binnenkomst schat ze meteen in dat ik graag zo lang mogelijk rationeel benaderd wordt. Ze begint met geruststellende informatie. Vrouwen die meermalen op een natuurlijke manier zijn bevallen, blijken op termijn allemaal te verzakken. Trouwens, zelfs na een keizersnede kan een vrouw klachten ontwikkelen omdat het dragen van de baby zwaar was. 

Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal..

Op anatomische platen laat ze zien welke banden samen een ingenieus mandje vormen: de bekkenbodem. Verweking van die banden, onder invloed van hormonen tijdens de overgang zal voor elke vrouw gelden. Of er sprake is van een lichte of zware verzakking en wat de ernst van de klachten zal zijn, is afwachten. Je ontlasting niet goed op kunnen houden? Pijn? Of een uitstulping tussen je benen? Een groot deel merkt niets!

Tot slot vertelt de fysio dat ook mannen soms problemen met hun bekkenbodem ervaren, bijvoorbeeld na een leven lang een vrachtauto besturen. Of na veel zware, fysieke arbeid. Tillen, zwaar tillen is funest. Net als een verkeerde houding op bijvoorbeeld de wc, waar je overigens de tijd moet nemen om te plassen!

In de lift

De zwangerschapsgymjuf riep inderdaad, ‘Mama moet straks niet éven plassen!’ maar vergat uit te leggen wat ze daar precies mee bedoelde.

Geduldig en belangstellend vraagt de fysio naar mijn drie zwangerschappen en natuurlijke bevallingen. Openhartig vertel ik hoe mijn schoonmoeder mij keer op keer op het hart drukte: ’Rustig aan Marij, die baarmoeder moet even terug naar zijn plek wandelen.’ Het advies sloot naadloos aan bij mijn wens de kraamweek in bed door te brengen, met mijn baby dicht tegen me aan. Als non-sporter was het daarnaast geen probleem om veertig dagen niet te sporten. ‘Oefeningen doen,’ bleek een loze mededeling van de kraamhulp. Als je niet weet hoe je specifiek jouw bekkenbodem traint, heeft het weinig zin! Boodschappen deed mijn man. En van harte sjouwde ik jarenlang rond met baby’s en peuters.

Om mijn vermoeidheid te duiden neemt de therapeut vervolgens geduldig mijn houding, gewoontes en huidige leefstijl met me door. Wat een luxe denk ik steeds. Dat er mensen bestaan die een opleiding volgen om te luisteren naar deze privé-kwesties.

Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal..

Een ‘lichte’ verzakking

In beslag genomen door haar professionaliteit zwicht ik van harte voor een inwendig onderzoek. Zeer discreet stelt ze een zeer, zeer lichte verzakking vast. Echt iets voor mij om dat diepgaand te ervaren! ‘Dus met oefeningen en verandering van gewoontes kan ik het tij keren?’ Haar bevestigende antwoord laat me stralen!

De therapie begint met aanwijzingen voor houdingen. Bijvoorbeeld om op de juiste manier, minder zwaar te tillen. Voor een vrouw is 5 kilo maximaal tijdens dagelijkse bezigheden. De supertip voor mij blijkt uiteindelijk dat vaak plassen niet nodig is. Je denkt dat je moet, maar als je even wacht is dat gevoel weer weg. Het signaal verdwijnt letterlijk. Even valt het woord logboek. Een stickerkaart als voor de jongens tijdens hun zindelijkheidstraining? Nee. Ik wil snel klaar zijn met deze therapie. Goed alle inzichten opnemen en integreren als nieuwe gewoontes.

Zoals bij elke fysio komt het gesprek op ontspanning. Vanuit yoga kan ik me inderdaad beter overgeven aan het hier en nu. Het werkt door in mijn zelfvertrouwen of beter gezegd, het letterlijk innemen van mijn plek. Dat dit alles van invloed is op het aanspannen en ontspannen van je spieren is logisch. Dus ook op je bekkenbodem! 

Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal..

Voorkomen door voorlichting

Er is zo bekeken een hoop leed wat voorkomen kan worden. Meisjes in Nederland krijgen voorlichting over hun eerste menstruatie en vruchtbaarheid, denk ik. Gynaecologen, verloskundigen en een kraamhulp begeleiden onze zwangerschappen en bevallingen. Wie geeft er preventieve informatie over verzakkingen? 

Gelukkig, zowel voor als na de geboorte van een kind is er tegenwoordig uitgebreid aandacht voor de bekkenbodem. Mijn fysio schetst me tot slot hoe ver we in Nederland zijn. ‘Als ik een schilderij van vroeger zie met vrouwen die een schuit trekken, stel ik me voor wat er onder die zwarte jurken zit.’ 

Bevalling na bevalling, hard werken zonder wasmachine en met gebrek aan goeie producten voor dameshygiëne. In grote delen van de wereld is dit het leven voor een vrouw. Mijn gedachten gaan naar Nepal waar Trudeke, de moeder van een goede vriend, vrouwen met verzakkingen helpt.

Verzakkingen in Nepal

De energieke Trudeke Biermasz (1950) reisde als oud huisarts geregeld af naar Nepal. Via de Nederlandse stichting VrouwenVoorVrouwen, opgericht door Molly Verdegaal, hielp ze daar vrouwen met hun verzakkingen. Ze noemde het eens terloops toen ze mij wees op een foto in haar werkkamer: Een slinger wachtende vrouwen in kleurrijke kleding tegen indrukwekkende natuur.

Het beeld wekte een trotse glimlach bij Trudeke op. Maar bescheiden en vlot vervolgde zij haar rondgang door het ouderlijk huis in Witmarsum. Een huis dat zij samen met haar man ontwierp, met ruimte voor hun praktijk en apotheek. Vragen over de stichting bewaarde ik tot nu.

‘In Nepal en andere Aziatische landen hebben vrouwen vaker last van verzakkingen dan b.v. in Afrikaanse landen. Ze zijn anders gebouwd. Net als Nederlandse vrouwen overigens.’

‘Dus je genenpakket is bepalend?’

‘Mede. Nepalese meisjes bevallen vaak zeer jong en krijgen achter elkaar kinderen. Een bevalling vindt regelmatig plaats tijdens het werk op het land, letterlijk achter een boom. De jonge moeder bindt het nieuwe leven op haar rug en werkt door. Vanwege werkzaamheden door hun mannen in de olie-industrie in het Midden-Oosten zijn ze op zichzelf aangewezen. Zij zijn het die sjouwen met zware lasten: de rijstoogst per zak van 40 kilo berg op en af. Of stenen voor de bouw van een huisje.’ 

Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal..

Vrijwilligerswerk in het veld

De Nederlandse oprichtster van de stichting zag volgens de website tijdens een tandartsproject in Nepal weinig tot geen vrouwen. Ze besloot de vrouwen op te zoeken en nam veel verzakkingen waar.

‘In achtergebleven gebieden is het een hele onderneming. Na een regenseizoen zijn de wegen verdwenen en is zo’n gebied onbegaanbaar.’ 

Sinds 2003/2004 stelt zij teams van huisartsen, verpleegkundigen en gynaecologen samen. In samenwerking met Nepalese gezondheidsorganisaties die zorgen dat bekend is bij vrouwen waar ze naartoe kunnen en waarvoor richten ze behandelkamers in. Bijvoorbeeld in een schoollokaal.

‘Er kan vrij simpel iets aan verzakkingen gedaan worden door het inbrengen van een ring. Voor ernstige verzakkingen geldt een operatie.’ 

Ze brengen kennis over en geven instructies aan lokale gezondheidswerkers uit Nepal. Gynaecologen uit de groep leren parallel aan het veldwerk ziekenhuisartsen, in bijvoorbeeld Katmandu, hoe ze operaties kunnen uitvoeren. Het werk van de stichting ontwikkelde zich kortom tot lesgeven en zorgen dat kennis beklijft zodat Nepalezen het probleem zelf kunnen aanpakken. Follow-up kampen worden om die reden ook georganiseerd. 

Een verzakking? Dat is toch een oude vrouwenkwaal..
Foto: Trudeke

Trudeke beschouwt het helpen van Nepalese vrouwen als een mooie loot aan haar werkzaamheden als arts. ‘Gezondheidzorg voor vrouwen kennen ze in Nepal nauwelijks, daar wordt geen geld aan uitgegeven. Dan nog eerder aan de gezondheid van de hond!’

Nederig beloof ik mezelf goed voor mijn verwende, Nederlandse bekkenbodem te zorgen.

Vind jij vrouwengeneeskunde in Nepal belangrijk en wil je graag bijdragen aan de stichting Vrouwen voor Vrouwen? Kijk dan hier!

Over dit Wereldwijf: Marijke Rolf - Nederland

Marijke Rolf - Nederland
Hoi, mijn naam is Marijke. Sinds 2008 woon ik in Leeuwarden, Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Terug op Friese bodem, vanuit Amsterdam, genieten jeugdliefde Erik en ik van het opgroeien van onze drie jongens. Observaties en herinneringen deel ik op m´n website. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen die mij raken.