Geweld, protesten en Corona… Is Hong Kong nog wel mijn thuisland?

Ester van Steekelenburg

Heb je dat ook, dat je je sinds het Coronavirus plotseling een beetje unheimisch voelt in je nieuwe land? Dat er van die dagen zijn waarop je merkt dat je stiekem wat vaker op de NOS en Telegraaf website klikt? En dat je zelfs af en toe een persconferentie met Rutte meepakt voor wat broodnodig Nederlands perspectief om de nieuwe werkelijkheid te kunnen duiden?  

Ik verhuisde in 1997 naar Hongkong, vlak voor de overdracht naar China. Waar toen iedereen bang voor was, wordt nu werkelijkheid. Plotselinge arrestaties en een nieuwe veiligheidswet die protesten in de kiem smoort. Onder de mantel van corona werden deze maand ook opeens de parlementsverkiezingen met een jaar (!) uitgesteld. Dat uitstel wellicht een goed idee was werd niet betwist. Maar dat dat dan meteen met een jaar moest, was natuurlijk wel erg toevallig op een moment dat het pro-democratische ‘gele’ kamp op een historische overwinning leek af te koersen. Het lijkt erop dat Beijing zeer effectief van het moment gebruik maakt om in rap tempo een politieke aardverschuiving door te drukken.

Mondkapjes Corona andere landen

De bewoners, die door Corona nog grotendeels aan huis zijn gekluisterd, zien ’t met lede ogen aan. In een stad die altijd aanstaat lijkt iemand de uitknop te hebben gevonden. Overheidsinstellingen, scholen, sportfaciliteiten houden de deuren dicht. Bedrijven mogen maar mondjesmaat opereren en in cafe’s en restaurants ben je na zes uur s’avonds niet meer welkom. Lamgeslagen worden mensen dag op dag geconfronteerd met maatregelen die moeilijk te begrijpen zijn. Zo langzaamaan zien ze de toekomst van hun stad steeds somberder in.

Alles is totaal anders

Al ruim een jaar is alles hier anders, eerst protesten en toen het Coronavirus. Maar, terwijl de rest van wereld langzaam aan opkrabbelt en vrijheden weer opzoekt, gaan we hier inmiddels de derde ‘golf’ in. De aanverwante maatregelen zijn strenger dan ooit. Verplicht twee weken quarantaine voor wie het land binnenkomt en mondkapjes op waar je ook maar gaat of staat.

Geweld, protesten en corona... Is Hong Kong nog wel mijn thuisland?
Foto’s: Ester Steekelenburg

Alhoewel je ook zou kunnen stellen dat er in Hongkong niet echt sprake is van een ‘golf’, het RIVM zou het waarschijnlijk een ‘hobbel’ noemen. Ter vergelijking, het aantal besmettingen is hier nooit boven de 150 per dag gekomen. Een fractie van wat er op een gemiddelde dag in Nederland wordt gemeld. Door de strenge maatregelen en burgerlijke gehoorzaamheid is ook het sterftecijfer aanmerkelijk lager dan in Nederland. Sterker nog, een normaal griepseizoen in Hong Kong eist gemiddeld zo rond de 400 slachtoffers, de teller stond dit jaar slechts op 113. Zelfs als je daar de 101 COVID slachtoffers bij optelt is er nog steeds sprake van een historisch laag dodental.   

Opborrelende onrust en een nieuwe werkelijkheid

In de zomer fietsten mijn kinderen mondkapjesvrij door Nederland op weg naar ’n klimbos of terrasje. Hoe leg ik nu aan ze uit dat hun neefjes in Amsterdam wel naar school gaan en zij niet eens in de zee mogen zwemmen? Ik snap natuurlijk heel goed dat de Hongkongers op een andere manier in de wedstrijd zitten. Ze hebben SARS nog vers in het geheugen en iedereen woont en werkt zo dicht op elkaar dat besmettingsrisico altijd op de loer ligt. Frisse lucht tijdens je woon werkverkeer is nou eenmaal beperkt als je van je appartement 23-hoog naar je kantoor op 50-hoog gaat. Op straat, in de metro, in de lift, zelfs nu zijn er altijd een hoop andere mensen dichtbij. Ik moet eerlijk zeggen dat ik het ook wel prettig vind dat we dan allemaal een mondkapje dragen. 

Geweld, protesten en corona... Is Hong Kong nog wel mijn thuisland?

Wat eigenlijk het meest wringt is dat het virus op een hoop plekken in de wereld – inclusief Nederland – heeft geleid tot nieuwe inzichten en frisse investeringen, maar men in Hong Kong niet veel verder komt dan noodmaatregelen waarbij jeugd en zwakkeren in de samenleving constant aan de onderkant van de prioriteitenlijst bungelen.

Het lijkt misschien kalm in de stad, maar de onrust borrelt onvermoed door. De aanpak van het virus heeft de tegengestelde kampen niet dichter bij elkaar gebracht. Integendeel, de blauwen en de gelen staan nog steeds lijnrecht tegenover elkaar. Er zijn dan ook een hoop mensen die vermoeden dat de beslissing om collegezalen, schoolbanken, buurthuizen en kantoren voorlopig nog even zo leeg mogelijk te laten, ook politiek gemotiveerd is. 

Hongkong is al jaren mijn thuis, ik heb me ook altijd thuis gevoeld. Maar in de nieuwe werkelijkheid wordt het verhaal wat ingewikkelder. Ik voel me opeens een buitenlander… 


Hoofdfoto: William Furniss for Zolima CityMag

Ester van Steekelenburg - Hongkong
Hi! Ik ben Ester en woon sinds 1997 in Hongkong. Een fantastisch dynamische stad en ook een handig ‘basecamp’. Voor mijn werk reis ik door heel Azië om samen met lokale bewoners en studenten cultuur en erfgoed in hun buurt in kaart te brengen; hard nodig in steden waar in rap tempo wolkenkrabbers de lucht in schieten!