Veerkracht: “You can’t stop the waves, but you can learn to surf.”

Femke (40) is Boeddhist en werkt als docent yoga, mindfulness en meditatie. Medio november verhuisde ze van Houston (USA) naar Taipei (Taiwan). Voor De Wereldwijven schrijft ze elke maand een Boeddhistische reflectie op het maandthema. Deze maand: veerkracht.

Op de ochtend van de eerste dag van het nieuwe jaar worden mijn man en ik voor het eerst wakker in ons nieuwe appartement in Tianmu, een wijk in het Noorden van Taipei. Het appartementencomplex ligt in een oase van rust, in een stadspark aan het einde van een doodlopende straat. Door het park stroomt een beek met stroomversnellingen en een waterval, waardoor het resterende verkeersgeluid wordt weggefilterd door het bruisende water.

Veerkracht
Foto’s: Femke Struiksma

Tumultueus

Voor ons gezin markeert deze ochtend het einde van een buitengewoon tumultueus half jaar. In vogelvlucht: begin juni werd Berend in Houston (USA) geboren terwijl wij wegens COVID-19 in lockdown zaten. Geen familie, geen kraamzorg. Eind september verhuisden we eerst met peuter en pasgeboren baby naar een hotel. Daarna vertrokken we naar Nederland, waar we zes weken bij mijn schoonouders verbleven in afwachting van ons Taiwanese visum. Vervolgens zaten we 15 dagen in quarantaine op een hotelkamer in Taipei, waarna we vier weken doorbrachten in een tijdelijk appartement. Al met al is de veerkracht van ons gezin – met name de kinderen – behoorlijk op de proef gesteld.

Veerkracht

Veerkracht is het fysieke en mentale vermogen om te herstellen. Die definitie is – vanuit Boeddhistisch perspectief beschouwd – misleidend omdat het de suggestie wekt dat alles weer wordt zoals het was. Dat is een drogreden die we onszelf maar al te graag voorhouden op het moment dat we op de proef worden gesteld.

Toen ik als advocaat een gierend drukke praktijk had hield ik mijzelf bijvoorbeeld continu voor dat als deze drukke dag/week/maand voorbij was, alles weer rustig zou worden. Dan zou ik … vul maar in. Dat was natuurlijk onzin, wishful thinking. Ik ben niet uniek, we doen dit allemaal. Hoe vaak heb jij de afgelopen tijd bijvoorbeeld gedacht dat – als deze COVID lockdown voorbij is – alles weer ‘normaal’ wordt? Deze vorm van coping zit diep in ons denken en gedrag verankerd. Dat is, zeker in deze tijd, buitengewoon giftig. Op individueel niveau kan dat tot wanhoop, boosheid en teleurstelling leiden als blijkt dat de realiteit niet strookt met de door onszelf of door onze omgeving geschetste verwachtingen.

Populisme

Op grotere schaal zien we hoe deze manier van omgaan met tegenslag een samenleving kan ontwrichten. Populisten – wereldwijd – maken dankbaar gebruik van onze inherente zucht naar herstel van een geromantiseerde versie van het ‘oude vertrouwde’. Denk aan het ophitsen van mensen die weerstand ervaren als er weer nieuwe COVID-maatregelen worden aangekondigd.

Of aan Geert Wilders (PVV), die zijn achterban in zijn verkiezingsprogramma voorliegt dat Nederland weer ouderwets gezellig wordt zodra alle moslims vertrekken. Really?! Dat is niet alleen nodeloos schofferend, het leidt vooral ook de aandacht af van de werkelijke uitdagingen waar onze maatschappij voor staat. Om die reden is het van wezenlijk belang dat we dit soort neigingen en processen beter leren herkennen, in onszelf en in elkaar.

Alles is vergankelijk

Dat begint met het besef dat alles vergankelijk is, waardoor er uit elke bestaande situatie weer een nieuwe situatie ontstaat. Vervolgens is het de kunst om te accepteren dat je simpelweg niet weet wat er gaat gebeuren. Of het nu het klimaat is, de economie of het gedrag van andere mensen: ons leven wordt op elk moment beïnvloed door talloze condities en factoren waar je niet of nauwelijks zicht of invloed op hebt. Er zit dus altijd iets in je dode hoek, of dat nu positief of negatief is. Door te doen alsof dat niet zo is houden we onszelf en elkaar continu voor de gek.

Ik zou een alternatieve definitie van veerkracht willen voorstellen.

Veerkracht is niet het vermogen om te herstellen, maar het vermogen om steeds weer te vernieuwen.

Met open vizier en open hart. In de woorden van John Kabat-Zinn, grondlegger van het moderne mindfulness: “You can’t stop the waves, but you can learn to surf”. Hoe wij dat thuis aanpakken? Nu de dozen zijn uitgepakt hebben wij de heilige trifecta van rust, reinheid en regelmaat in ere hersteld. Vanuit die basis surfen we samen verder, één golf tegelijk.

Over dit Wereldwijf: Femke Struiksma - Taiwan

Femke Struiksma (41) is schrijfster, boeddhist en yogadocent. In november 2020 verhuisde van Houston (USA) naar Taipei (Taiwan). Voor De Wereldwijven schrijft ze elke maand een boeddhistische reflectie op het maandthema.