Hoe hangt jouw vlag erbij?

De wereldwijven en de Vlaggenclub, het leek ons een leuke samenwerking en dus schrijven we de komenden maanden artikelen over vlaggen en tradities vanuit de hele wereld. Wat zit er achter die gekozen kleuren? Wanneer hangen ze in Italië de vlag uit? En wat zijn de tradities rond de Britse vlag?

Het symbool van nationale trots van ieder land staat als icoontje in je iPhone directory en vroeger had je vaak een1000 stukjes puzzel met alle landen van de wereld en hun bijbehorende vlaggen of er waren wat bladzijdes in je papieren agenda mee gevuld maar wat ze betekenden was en is nog steeds lang niet altijd even duidelijk. Het lijkt ons leuk ons het komende jaar daar nu eens in te verdiepen omdat het altijd een mooi licht schijnt op cultuurverschillen, tradities en leuke weetjes die ‘je weet maar nooit’ ooit van pas kunnen komen als je op reis gaat of emigreert. 

De nationale vierkleur

We trappen natuurlijk af met onze nationale driekleur, of moeten we eigenlijk zeggen vierkleur want wist je dat Nederland het enige land is in de wereld dat een ‘wimpel’ heeft? En dan is ie ook nog oranje! Natuurlijk kleurt heel Nederland bijvoorbeeld op Koningsdag rood-wit-blauw-oranje. En met voetbal wedstrijden schminken we vlaggetjes op onze wangen en trekken we oranje kleren aan. Vier kleuren dus. Maar waar komt dat vandaan? 

De eerste versie van de Nederlandse vlag was eigenlijk oranje, wit en blauw, de oorspronkelijke vlag van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Dit kwam doordat de geuzen trouw waren aan prins Willem van Oranje, die de Nederlandse gewesten bevrijden van de Spaanse heerschappij. De vlag werd zodoende het symbool van het Nederlandse verzet tegen de Spanjaarden en uiteindelijk van de eenheid van het Nederlandse volk. Aan het eind van de Tachtigjarige oorlog veranderde de vlag echter in Rood-Wit-Blauw.

De reden van die verandering van oranje naar rood is niet helemaal duidelijk. Was het de lievelingskleur van zeelui? Viel rood meer op? Was het een tekort aan oranje kleurstof? Of was het omdat het huis Oranje minder geliefd werd? Waarschijnlijk is het een combinatie van deze factoren. Men wilde Willem van Oranje niet alle eer meer geven en vond dat de kleur rood meer voor het volk stond. Bovendien was rode kleurstof goedkoper te verkrijgen én gemakkelijker te reproduceren. Het verdwijnen van de oranje vlagkleur was trouwens wel de reden voor het verschijnen van de oranje wimpel.

Regeltjes en gebruiken!

Maar wanneer hijsen we de vlag eigenlijk? En wanneer mag die oranje wimpel? Want ja, er zijn regeltjes verbonden aan de traditie. De vlag mag bijvoorbeeld nooit de grond raken en je mag de vlag niet laten hangen tussen zonsondergang en opkomst. Tenzij je de vlag verlicht en deze daardoor goed zichtbaar blijft. De wimpel daarentegen mag wel blijven hangen in het donker. 

Wettelijk gezien mag je in Nederland elke dag vlaggen. Toch is het meer gebruikelijk om dat te doen op de daarvoor aangewezen standaardmomenten. De standaard dagen om uitgebreid te vlaggen (dus met vlag en wimpel) zijn op de verjaardagen van prinses Beatrix, koning Willem Alexander, koningin Maxima en prinses Amalia. Bij bevrijdingsdag is de vlag natuurlijk een must maar de wimpel officieel niet. De vlag kan wapperen op bevrijdingsdag (ook weer zonder wimpel) maar moet halfstok op dodenherdenking. Wist je trouwens dat wij op 15 december een koninkrijk-dag hebben waarop gevlagd mag worden? En natuurlijk hangen Nederlanders ook de vlag en boekentas of rugzak uit bij het eind-examen van de kinderen. Een typisch Nederlands gebruik! 

Hang je eigen vlag op

Het is trouwens ook niet de bedoeling de vlag bij het afhalen zomaar in je kast weg te moffelen. Ook het opvouwen kent een paar gebruiken. Je moet namelijk de driekleur langs de banen in drieën vouwen. De witte baan komt dan tussen rood en blauw in te liggen. Daarna moet de vlag haaks op de vorige vouwen dubbelgevouwen worden, waarbij de blauwe band aan de buitenkant zichtbaar is. En dit moet je nog een keer herhalen.

Zo wordt het een mooi pakketje dat je ‘glad gestreken’ op ieder moment uit de mottenballen haalt en fier kan laten wapperen. Trots op wie we zijn en waar we vandaan komen. Zelfs als je ver weg woont, voel je je zo toch nog Nederlander. Want feestjes moeten we samen blijven vieren. Nu is het bijna koningsdag en warschijnlijk zijn er dan wel geen terrasjes, vrijmarkt en grote feesten maar de vlag met wimpel mag in iedere geval wel uit!

Over dit Wereldwijf: Ingeborg van t Pad Bosch - VS

Hi! Ik ben Ingeborg en woon sinds 2010 met mijn gezin in New York. Ik schreef tot nu toe voor online platforms en tijdschriften, publiceerde de bundel #Familie Jansen Goes New York en mijn debuutroman #Kroniek van een erfenis. Voor De Wereldwijven schrijf ik over vrouwen in de USA waar ongelijkheid, onrecht en seksisme maar ook vrouwelijke strijdkracht en energie dagelijkse kost zijn!