Mijn vader en mijn zoon

Joanne Nihom

‘Wat ga ik mijn zoon vertellen over zijn grootvader? Dat hij hem zijn naam heeft gegeven. Ooit sprak hij de profetische woorden tot mij: “Je zult gaan trouwen en een zoon krijgen die Yassin zal heten.” Dat hij heel erg van mij hield en dat ik zijn liefde aan jou, mijn zoon, doorgeef. Dat hij een man van vrede was.’

Op 27 september 2004 veranderde een kogel het leven van de 33-jarige Palestijnse Yasmin Gibara. ‘Mijn vader ging, zoals iedere dag, naar zijn werk. Onderweg ging het mis. Een kolonist die op de Westbank woonde, wachtte hem op en vermoordde hem.’

Wraakgevoelens

We spreken elkaar telefonisch. Yasmin komt uit een familie van acht broers en zusters en woont in Salem, in de buurt van Nablus op de Westbank. Ze is blind geboren, maar heeft desondanks gestudeerd, haar eerste en tweede graad Engels gehaald en ze schrijft poëzie. Ze praat duidelijk en rustig. Haar heldere stem valt me op. En bij iedere vraag die ik stel, hoor ik haar bijna nadenken.

‘Mijn vader was mijn vriend, hij was er altijd voor me. Toen ik het vreselijke nieuws hoorde, was ik niet alleen kapot van verdriet, maar ook ongelofelijk boos. Ik ging van school, alles was me te veel. Het enige wat ik wilde, was wraak en ik zocht contact met leden van de Fatahbeweging en de Hamas. Ik was bereid om als martelaar te sterven, als eer aan mijn vader.

Israel
Foto’s: Joanne Nihom

De boodschap van mijn vader

Toen mijn moeder en haar broer hoorden dat ik me wilde aansluiten bij een van de Palestijnse vrijheidsgroepen, spraken ze met me en lieten ze me weten dat ze niet achter mijn besluit stonden. Mijn oom zei: “Luister naar de ziel van je vader. Wat zegt hij tegen je?” Ik antwoordde: “Hij vertelt me iedere avond dat ik terug naar school moet gaan en moet gaan studeren.” Het duurde even voordat ik begreep dat ze gelijk hadden en dat haat geen oplossing is. Mijn vader. Hij was altijd bezorgd om me. Vanwege mijn blindheid, maar ook omdat ik een vrouw ben die in de Palestijnse cultuur leeft, waar mannen het nog steeds voor het zeggen hebben. Hij realiseerde zich heel goed dat mijn invaliditeit betekende dat ik me extra moest bewijzen. Dat een studie voor mij nog belangrijker was dan voor zijn andere kinderen, en hij moedigde me daarin aan.

The Villages Group

De moordenaar van mijn vader was een Christelijke man die Joods was geworden. Hij kwam oorspronkelijk uit Duitsland. Mijn familie heeft de Duitse regering toentertijd gevraagd of mijn broer, die net zoals ik blind is geboren, en ik als schadevergoeding onze ogen konden laten checken in een Duits ziekenhuis. Tot op heden hebben wij daar nooit een reactie op gekregen.

Tijdens onze rouwdagen na mijn vaders dood werden we bezocht door The Villages Group, een groep Israëlische vrijwilligers die kleinschalig actief zijn, maar bijna anoniem groots werk verrichten. Zij ondersteunen Palestijnse families zoals de onze die een familielid verloren hebben. Ik wilde niets met ze te maken hebben. Ik gilde: “Jullie zijn moordenaars, jullie hebben mijn vader gedood!” Maar ze bleven, ook na de treurtijd, terugkomen en ik raakte met ze in gesprek. Voorheen had ik nog nooit op een vriendschappelijke basis gesproken met een Israëli.

Ik kende ze alleen als mensen die ons pijn deden. Langzaam begon ik me te realiseren dat er goede en slechte Israëli’s zijn, net zoals er goede en slechte mensen zijn, en dat we veel gemeen hebben. We willen allemaal in vrede leven.

Ze helpen ons na al die jaren nog steeds op allerlei manieren. Zo hebben ze ons geestelijk en financieel begeleid tijdens de processen waarin de moordenaar van mijn vader werd berecht. En bij mijn huwelijk betaalden ze mijn man de bruidsschat, die eigenlijk door mijn vader had moeten worden betaald.

Israel

Moederschap en zelfstandigheid

Ik heb meerdere vriendjes gehad, maar als het onderwerp trouwen op tafel kwam, haakten ze af. Dat was niet makkelijk. Sinds kort ben ik getrouwd, “op oudere leeftijd” volgens de opvattingen in onze kringen, met een lieve man die vijftien jaar ouder is. Hij is al getrouwd met een andere vrouw, ik ben zijn tweede echtgenote. Zij en ik spreken elkaar regelmatig en we kunnen goed met elkaar opschieten. Ik ben nu zwanger van een jongetje. Van de mensen in ons dorp krijg ik daar rare vragen over. “Hoe ga je dat doen, want je zult je zoon nooit zien. Hoe ga je hem grootbrengen?”

Steeds weer leg ik uit dat ik de stem van mijn zoon zal herkennen en hem kan ruiken en aanraken; dat is het instinct van het moederschap dat mij niet in de steek zal laten. Ik wil zelfstandig zijn en mijn eigen kost kunnen verdienen nu ik afgestudeerd ben. Ik geef Engelse en Arabische les via Zoom en WhatsApp. Binnenkort wordt mijn zoon geboren. Ik zal zorgen dat hij opgroeit met Israëlische kinderen met wie hij vriendschappen kan sluiten.

Ik ga hem niet opvoeden met haat, want als ik dat doe, dan verlies ik hem op een dag aan de wereld van martelaars.’

Gedicht van Yasmin

‘In onze stille, smalle straat

Volgde ik zijn voetstappen…

In een donkere en bewolkte stemming

Maan, zon, sterren

Wees helder,

Vertrouwen… moed… Och angst

Zelfs geen traan in hemels ogen

Alleen een twinkeling van hoop zo dichtbij

Dat zelfs een vlucht niet zal worden verslagen…’

Uit: Over Grenzen – Joanne Nihom

Bestel het E-book Over grenzen van Joanne Nihom hier. Het boek is ook bij iedere boekwinkel in Nederland te bestellen, bij Bol.com of bij De Amsterdamse Boekhandel.

Over dit Wereldwijf: Joanne Nihom - Israël

Shalom! Mijn naam is Joanne Nihom. Ik woon sinds dertien jaar in Israël, in het noorden van het land, in een Joods dorp. Onze buurdorpen worden bewoond door Arabieren en Druzen en daar doe ik mijn boodschappen en heb ik vrienden wonen. Ik ben freelance journalist en zie het als mijn ‘missie’ om het andere Israël te laten zien. Een gebied waar co-existentie tussen Joden, Arabieren en Palestijnen zorgt voor vrede op menselijk niveau.