Guatemala krijgt vaccins als onverwacht geschenk

Ingeborg woont in Guatemala en is eraan gewend dat de zaken altijd anders lopen dan je denkt. En toch, soms blijk je zelf zo je eigen verwachtingen al in te vullen dat je die…. onverwacht moet bijstellen. Ze vertelt:

‘Gisteren heb ik mijn eerste dosis Moderna gekregen. Gewoon hier in de gymzaal van het dorp in Guatemala waar ik woon. Dat is compleet tegen al mijn verwachtingen in want zonder overdrijven, ik had écht verwacht dat wij pas ergens in 2023 aan de beurt zouden zijn.’

Guatemala heeft tot nu toe steeds onderaan de overzichten van landen in Midden Amerika gestaan met het percentage van reeds gevaccineerde inwoners. Het Covid-19-virus verspreidt zich nog steeds en dagelijks komen er besmettingen bij.

Corruptie

Zoals in veel landen, heeft ook Guatemala een ernstig tekort aan vaccins. Niet persé omdat het land het niet zou kunnen betalen, maar omdat de corrupte regering onder leiding van president Giammattei simpelweg geen vaccins koopt en het beoogde budget op mysterieuze wijze tóch verdwijnt. 

De afgelopen weken werd er op diverse momenten en plaatsen gedemonstreerd om te eisen dat de regering meer vaccins zou kopen om de meerderheid van de bevolking te kunnen vaccineren. Slogans die veel gehoord en gebruikt worden zijn #RenunciaGiammattei (Giammattei neem ontslag), #DondeEstanLasVacunas (waar zijn de vaccins) en “Waar is het geld?” Tijdens massale marsen werd opgeroepen om het ontslag van de president te eisen. Waarop diezelfde president, onder het mom van een toename van Covid-19 besmettingen, de “staat van preventie” afriep om op die manier demonstraties officieel te verbieden.

Onverwacht nieuws

Mede daardoor had ik echt niet de hoop dat er binnenkort een vaccin voor ons in zou zitten. En ik was niet de enige want ik ken mensen die op-en-neer vlogen naar de VS om zich daar maar te laten vaccineren. Of mensen die vlug ‘even’ de grens met Mexico overgingen om daar een spuitje te gaan halen.

Maar ineens was daar dat bericht vanuit de overheid: de registratie voor 40-49 jaar is geopend! In het dorp waar ik woon, werd ik op straat aangehouden door bekenden die bij de lokale polikliniek werken en die me vroegen; “Hé, hoe oud ben jij? En jij hebt een Guatemalteekse ID, toch? Je moet je nú vlug gaan registreren want er zijn vaccins!”

Gedoneerde vaccins

Ik was compleet verrast. Hoezo zijn er nu ineens volop vaccins? En waar komen die vandaan? Ik kon me niet voorstellen dat de president zijn leven ineens gebeterd en zijn beleid aangepast had. Inderdaad, dat had hij niet. Het is allemaal te danken aan het vaccin-donatie programma van de Verenigde Staten. 

De afgelopen weken zijn enorm druk geweest met de vaccins in de verschillende landen in Midden Amerika. Eerder hadden verschillende landen al vaccins gedoneerd aan Guatemala en haar buurlanden om zo te helpen de pandemie onder controle te krijgen. Echter de bulklading van het Moderna-vaccin vanuit de VS, die Guatemala op 20 juli ontving, is de grootste afzonderlijke levering tot nu toe in het land. Het betrof maar liefst drie miljoen doses vaccin. De VS schonken op 8 juli ook al 1,5 miljoen doses van het Moderne vaccin.

Afhankelijkheid is een vreemd gevoel

Volgens de minister van Volksgezondheid van Guatemala, Amelia Flores, kan Guatemala nu iedereen boven de 40 jaar vaccineren. Dat is uiteraard heel fijn maar het maakt (terecht) de kritiek op de president en de regering er niet minder om. 

Dit is de eerste keer dat ik het gevoel heb afhankelijk te zijn van een donatie. En niet alleen voor mij want ook al heb je geld, het vaccin was in het land simpelweg niet te koop. Dat is een hele vreemde gewaarwording om gewoon maar te moeten zitten wachten, zonder te weten of er ooit überhaupt iets komt. Ik probeer dit aan mijn Guatemalteekse man uit te leggen, maar hij lijkt mij niet echt te begrijpen en haalt zijn schouders op. “Así es.”  Zo is het nou eenmaal.  

(Wrang) scherp contrast

Het zal wel komen doordat ik opgegroeid ben in Nederland, waar heel veel zaken gewoon heel goed geregeld zijn. Nederland zorgt voor zijn mensen en over het algemeen heeft vrijwel iedereen toegang tot de basisbehoeften. In Guatemala is dat voor velen anders en zijn veel mensen wel afhankelijk van wat anderen willen schenken. Als je afhankelijk bent van een donatie, wat voor donatie en van wie dan ook dan ook, dan heb je zelf eigenlijk bar weinig invloed. Als hier niemand je wilt helpen, heb je simpelweg niks. Geen eten, geen medicijnen, geen scholing of wat dan ook. En dat klopt niet. Zou niet zo moeten zijn.

Het maakt me des temeer dankbaar dat wij in ons dagelijks leven genoeg hebben om zelf in onze meest essentiële behoeften te kunnen voorzien. Ik kan me alleen maar voorstellen hoe machteloos het moet voelen om voor écht urgente levensbehoeften, afhankelijk te zijn van goede intenties en donaties. Niets anders kunnen doen dan hopen, rondvragen en in rijen te staan…

Buen dia, ik ben Ingeborg. In 2004 kwam ik voor het eerst in Guatemala en ik wilde eigenlijk niet meer weg! Mijn Guatemalteekse man en ik hebben tussendoor nog een aantal jaren in België gewoond, maar we hebben uiteindelijk besloten dat we toch het liefst in ons ietwat geïsoleerde dorp Livingston wonen. Ik probeer zo duurzaam mogelijk te leven in een cultuur waar dat helemaal (nog) niet belangrijk gevonden wordt… hopelijk doet een groen voorbeeld volgen!