Martyr Square: ontmoetingsplaats in Libië

Iedere grote stad heeft wel een ‘groen’ hart of een plek waar je compleet tot rust kan komen. Van Central Park in New York tot Ueno Park in Tokyo. De komende maanden schrijven de Wereldwijven in een nieuwe serie ‘Mijn Wereldpark’, over hun favoriete parken en pleinen in de grote (en kleine) steden waar ze wonen.

Wereldwijf Yvonne vertelt over haar één van haar favoriete plekken in Libië, het Martyr Square dat in hartje Tripoli ligt.

‘Hoewel er veel plekken in Tripoli te vinden zijn waar mensen zich verzamelen voor ontspanning, is er één die er uitspringt: het Martyr Square. In het centrum van de stad ligt dit plein met een park en een boulevard. Alles zit tegen elkaar aan en kent een variëteit aan activiteiten. In de loop der jaren ben ik daar veel geweest. Rond lopen, maar ook gewoon zitten. Genieten en leren. Mooie dingen, maar ook pijnlijke dingen.’ 

Libië
Foto’s: Yvonne Snitjer

Levendig en kleurrijk

Martyr Square is een enorm groot plein, met daar omheen een weg waar zeven wegen op uitkomen. Het plein grenst aan de zee en daartussen een park en boulevard. De plantenbakken rondom het plein maken het een leuke (hang)zit plek maar natuurlijk bieden ook de vele bankjes plek om te genieten. Of de treden aan het eind van het plein waar je ook de boksbal kunt vinden en een oud Italiaans fontein. Wat heb ik daar veel gezeten, net als het muurtje dat grenst aan het park en vanwaar je het plein goed overziet.

Er gebeurt zoveel. Behalve de verkoop van speelgoed, suikerspin en natuurlijk thee kun je ook op de foto met een gazelle, een prachtige auto-, of rondrit met een koetsje maken. En vergeet de duiven op het plein niet. De drukte op het plein geeft altijd de stemming aan. Of er veel of weinig mensen zijn, is afhankelijk van hoe men zich voelt. Wat zich afspeelt op het Martyr Square geeft aan wat er leeft in het land. Hoe men de ontwikkelingen in het land ervaart en hoe men hierop reageert. Zo heb ik bijvoorbeeld regelmatig een demonstratie van een afstand gezien.

Het gebed

Het gebed blijf ik een bijzonder en mooi moment vinden. Opeens worden grote kleden op het plein neergelegd. Mannen, en een stukje verderop de vrouwen, die gezamenlijk op het plein in gebed gaan. Schoenen naast elkaar in een rij en op de valreep komt iemand nog aangelopen en sluit aan. De passant, maar ook degene die in de buurt aan het werk is, zoals de politie. Libiërs, migranten, jong en oud: allemaal samen. Niet iedereen doet mee. De rest gaat gewoon door met waarmee hij of zij bezig was. Niemand kijkt op of om. Noch degene die met de pony rondrijdt, noch de theeverkoper en noch degenen die in gebed zijn. Ieder doet zijn of haar ding. Het is heel gemoedelijk en rustig.

Altijd een praatje

Vaak word ik ook aangesproken. Zo ook de keer dat een paar jonge mannen een gesprek met mij aanknoopten. Terwijl we zitten te praten, loopt er één weg om even later terug te komen met thee en lekkers. Ook voor de enkele kinderen die in onze buurt spelen. Als ik vraag of zij de kinderen kennen, komt hierop een ontkennend antwoord. Eén van de mannen gaat naar een groep elders op het plein en vraagt één van de mannen met een motor of één van de kinderen achterop mag. Natuurlijk mag dat en even later zie ik twee ‘jochies’ met een enorme glimlach rondrijden: de één een volwassen motor-eigenaar, de ander nog een kind. Iedereen geniet van dit moment, de mannen met wie ik nog in gesprek ben maar ook de moeder van het kind dat achterop zit. Op afstand is zij heel erg blij. Even een gelukkig en vrij moment voor haar kind. Zelf had ze het nooit durven vragen … Ik geniet van zoveel blijde gezichten. Ik moet de jongen mannen alleen ook pijnlijk bekennen en adviseren: doe dit nooit in Europa.

Smeltkroes

Wat ook heel erg opvalt is de diversiteit op het plein. In de eerste jaren dat ik in Libië woonde, waren het voornamelijk Libiërs die je overal zag. Maar inmiddels begint dat heel erg te veranderen. Meer en meer zie je nu ook vuurrode of knalgele broeken of shirts (*). Kleuren die niet gedragen worden door Libiërs, maar wel door de vele immigranten. Ook zij houden van het rondhangen op een leuke plek om anderen te ontmoeten en iets anders te doen dan werken alleen. Het plein, het park en de boulevard zijn op vrijdagen het drukst, de dag dat velen minder uren werken dan de rest van de week. Mensen uit Nigeria, Ghana, Niger, Eritrea, Sudan, Mali, Ethiopië, Tunesië, Egypte en vele andere landen komen naar het Martyr Square. Mannen en vrouwen, maar ook kinderen. Een enkeling hangt er alleen rond, anderen in groepen. Een pracht gezicht zo alles en iedereen door en met elkaar. 

Libië

Nog een favoriet

Zoals ik al zei, het Martyr Square grenst aan de zee en de kust is zeker ook een plek waar iedere Libiër geregeld te vinden is. Met bijna tweeduizend kilometer aan kustlijn, is er genoeg plek. Als ik naar de kust ga, zoek ik echt mijn eigen rust. Zoek ik mensen niet op om even zelf te ontladen. Even niemand en even niets.

Ik kom nog net niet dagelijks aan de kust maar het blijft heerlijk. Gewoon in de auto zitten en turen, werken, lezen of zwemmen. Het is ook verrassend. Zoals de keer dat ik, nadat ik had gezwommen, in de verte een auto met een man zie staan. Het lijkt of hij wacht. Er zijn verder eigenlijk geen andere mensen in de buurt en ik ben dan ook benieuwd want ik sta op een doodlopend stukje. Na enige tijd komt de man voorzichtig aangereden. Al direct zie ik aan zijn bewegingen dat hij zich verontschuldigt. Inderdaad, hij vraagt me of het OK is als hij hier staat, zodat hij verderop het water in kan om te gaan vissen. Natuurlijk mag dat. Er is tenslotte meer dan genoeg plek. Toen ik deze vraag van een man de allereerste keer kreeg, vond ik dat vreemd, maar het bleef niet bij die ene keer. Sindsdien heb ik vele keren gehad dat een man zich verontschuldigde voor zijn aanwezigheid.

Het enorme respect dat ik elke weer in Libië ervaar. Zo mooi, maar ook zo pijnlijk. Het is namelijk niet het beeld dat de wereld van Libië heeft of wat men denkt te weten over Libiërs.

(*) vertaling Arabische tekst twitter filmpje: “Terwijl Libiërs met hun familie thuis of met familie in hun buitenhuis zijn tijdens Eid, zijn Afrikaanse migranten op het Martyr Square en de boulevard. Hoe zien jullie dat?”

Over dit Wereldwijf: Yvonne Snitjer - Libië

Salaam Aleikum, mijn naam is Yvonne Snitjer en ben een gelukkige vrouw. Levend met de nodige uitdagingen, maar met de kennis te zijn omringt met zes miljoen prachtige en zeer behulpzame mensen in Libië. Ik leer graag van hen, maar deel tegelijk graag mijn kennis als verandermanager met hen. Met de focus op de mens. Tenslotte geloof ik daar in.