Marije in Soedan, “ik kon het einde van de straat niet meer zien door de dikke, zwarte rookpluimen”

Marije Elizabeth

De afgelopen zomer is Marije met haar gezin van Liberia naar Soedan verhuisd. Vastberaden het avontuur in Soedan te omarmen, nieuwe mensen te ontmoeten en een andere cultuur te ontdekken. Niet wetende dat slechts een paar maanden later in haar nieuwe thuisland de situatie in het land uitmondde in een staatsgreep.

Wij herinneren ons nog de woorden over het bitterzoete vertrek uit Liberia, wie weet bevalt het ons daar veel beter? We zijn opgelucht dat het goed gaat met Marije en haar gezin en dat ze haar ervaring van die eerste dagen na de staatsgreep van 25 oktober jl. met ons wil delen.

Staatsgreep
Foto: Marije

Op weg naar school

Om half acht ’s ochtends gingen we de deur uit om naar school te gaan. Van een afstand kon ik al zien dat de weg, waar we een raksja wilden pakken, was afgezet met zware stenen. Eenmaal op de weg kon ik het einde van de straat niet meer zien door de dikke, zwarte rookpluimen die er hingen. Ik hoorde trommels slaan en overal liepen of zaten clubjes mensen bij elkaar.

Ik keek op mijn telefoon. Normaal gesproken stuurt de school een sms als er ergens een demonstratie of wegblokkade in de stad is, maar nu was er niks binnengekomen. Een man kwam naar me toe en legde uit dat er die nacht een militaire coup was gepleegd. Al het telefoon- en internetverkeer was platgelegd en overal in Khartoum waren demonstraties aan de gang.

Ik liep met de kinderen weer terug naar huis om daar de situatie verder rustig af te wachten. Ik probeerde mijn man te bellen die op dat moment voor zijn werk in Nederland zat, maar ik kwam er niet doorheen. Ik zette de kinderen aan hun schoolwerk met de spullen die ze in hun schooltas hadden zitten.

Terug in de tijd: 2019

Eerder die nacht, waren gewapende mannen het huis van premier Abdullah Hamdok binnengedrongen en hadden hem onder huisarrest geplaatst. Ook andere leden van de regering waren die nacht gearresteerd.

Soedan had in 2019 ook al een revolutie meegemaakt waarbij dictator Omar Al Bashir werd afgezet. De bedoeling was dat er daarna een burgerregering zou komen en dat begin november dit jaar, het leger een groot deel van de macht zou overdragen. Tot die tijd was er een overgangsregering, bestaande uit militaire en burgergroeperingen, met Hamdok aan het hoofd.

Er was al langere tijd gerommel tussen beide groepen en in september dit jaar mislukte een couppoging. Toch kwam deze staatsgreep, zo vlak voor de overdracht naar de burgerregering, voor bijna iedereen onverwacht. 

Bezoek aan de bovenburen

Eind van de ochtend liep ik naar boven toe, naar de buren. Ik wist dat hun baby de dag ervoor naar het ziekenhuis moest voor een check up. Er waren wat lichte zorgen over haar gezondheid en ik wilde even weten hoe het nu was.

“De voordeur ging open en ze vertelden me in tranen dat de baby die ochtend was overleden.”

Op zo’n moment staat de wereld spreekwoordelijk stil. Hoe kon dit nu gebeuren? De dag ervoor leek er niets ernstigs aan de hand!

Het beeld van mijn buren als twee verslagen mensen, zal ik nooit meer vergeten. Het enige wat je op zo’n moment kunt doen, is bij hen zitten en met hen meehuilen. En voor ze zorgen, wat ik gelukkig heb kunnen doen. Er was ook niemand anders die dat kon doen. Overal waren demonstraties en wegblokkades. We konden geen kant op en zij konden niemand bereiken, ook hun familie in Azië niet.

Staatsgreep Soedan

Van de wereld afgesloten

En zo verging het ons die eerste week. We zaten binnen en ik zorgde voor mijn eigen kinderen, voor mijn buren en hun twee andere kinderen. We kregen niets mee van wat daarbuiten gebeurde, alleen het beetje informatie wat mijn man mij vanuit Nederland doorbelde. Vanuit het buitenland kon namelijk wel gebeld worden, maar in of vanuit Soedan kon niemand bellen. 

Na die eerste week kreeg ik de kans om aan de andere kant van de stad even op internet te kunnen. Natuurlijk stroomden de berichtjes binnen. Zo heftig al die beelden op het nieuws over Soedan! En wat een raar idee dat jij daar middenin zit, appte een vriendin. Jij ziet in Nederland meer beelden dan ik hier, appte ik terug. Het was een aparte gewaarwording. Je weet dat er chaos in de stad is en dat er doden vallen, maar ondertussen kreeg ik daar zelf nauwelijks iets van mee.

“Ik voelde mij er vreemd genoeg ook niet echt onderdeel van. Natuurlijk kwam dat in de eerste plaats doordat ik, tegelijkertijd met de onrust buiten, volledig werd opgeslokt door het drama wat zich achter onze eigen poort had afgespeeld.”

Daarnaast woonden we hier pas drie maanden. Natuurlijk leefde en las ik mee en hoorde de verschillende visies van mijn Soedanese medemens aan, maar ondertussen leerde ik dit nieuwe thuisland ook nog maar net kennen.

Nu, anderhalve maand na de coup

Inmiddels zijn we zes weken verder. Een week na de staatsgreep kon mijn man zich eindelijk, na een aantal gecancelde vluchten, bij ons voegen. Met behulp van de ambassade zijn mijn buren nu gelukkig terug in hun thuisland, om uit te kunnen rusten bij familie. De school ging na twee weken weer open, maar moest soms vanwege de demonstraties een dag of dagdeel weer sluiten.

“Na vier weken, kregen we ook weer internet en lijkt het alledaagse leven weer een beetje verder te gaan. We kunnen, buiten de demonstraties om, de straat weer op en andere mensen zien.”

Abdullah Hamdok heeft nu een overeenkomst getekend en is weer terug in zijn oude positie als premier, maar daarmee is de zaak nog niet beklonken. De militairen zijn nog altijd deel van de regering en hebben de touwtjes nog steviger in handen genomen. Veel burgers hebben het idee dat van die hele revolutie van 2019 weinig is overgebleven als men deze nieuwe situatie accepteert. De onrust en demonstraties zullen dus nog wel even blijven. Ik hoop voor iedereen in Soedan dat de rust zich snel herstelt en dat er oplossingen komen, die voor iedereen zo gunstig mogelijk zijn. 

Voor mij persoonlijk was het vooral belangrijk dat de school open zou blijven. Na anderhalf jaar af en aan homescholing, is bij zowel de kinderen als bij mij de rek er helemaal uit. Helaas is de school weer dicht. Ditmaal in verband met het gestegen aantal gevallen van COVID en zoals het er nu voorstaat, gaat de school pas in het nieuwe jaar weer open.   

Een mooi en afgerond einde van deze blog zou fijn zijn geweest, maar zover zijn we helaas nog niet. Voor nu kan ik alleen maar zeggen: wordt vervolgd…

Over dit Wereldwijf: Marije Elizabeth - Soedan

Keef, tamaam? Ik ben Marije Elizabeth en ik woon met mijn gezin in Soedan, omdat mijn man hier een baan heeft als country director bij een NGO. Hiervoor woonden wij voor drieënhalf jaar in Liberia. Het leven in een geheel andere cultuur geeft genoeg stof tot schrijven. Dit doe ik dan ook graag, op mijn blog en voor De Wereldwijven!