Verlies van een dierbare: rouw in het buitenland

door gepubliceerd op 31 augustus 2022Tags: , , , , ,

Een mensenleven kent mooie pieken, maar ook diepe dalen. Ziekte en overlijden van een dierbare behoren bijvoorbeeld tot die dieptepunten in ons leven. Wat als je in het buitenland woont en één van je ouders komt te overlijden? Of een goede vriendin wordt ernstig ziek en je kan haar niet fysiek bijstaan tijdens haar ziekte? 

Hoe ga je om met dit proces? De angst voor een mogelijk groot verlies of de rouw na overlijden?

Gezondheid - Rouw

Net vertrokken en halsoverkop terug

Karin herinnert zich nog goed hun eerste emigratie. Bij haar zus werd baarmoederhalskanker gediagnosticeerd, net nadat zij en haar man de beslissing hadden gemaakt om te emigreren. Haar man zou dat eerste jaar nog heen en weer reizen, zodat ze de aankomende emigratie goed konden voorbereiden. Als familie konden ze haar zus door die lastige periode heen helpen en in het moment van rust en afwachten of ze schoon bleef, stak Karin haar hoofd in het zand. Of beter: ze werd zo opgeslokt door de aankomende verhuizing naar het buitenland dat de ziekte van haar eigen zus even op de achtergrond verdween. Bovendien wilden ze allemaal immers optimistisch de komende maanden afwachten? Haar grote zus was alle chemokuren zo heldhaftig doorgekomen en voorzichtig groeide ook haar haar weer terug!

Hartje zomer, vertrok Karin met man en kindjes en haar zus zwaaide hen op de luchthaven uit. Het nieuws viel twee weken later in als een bom: de kanker was terug en had zich verspreid. De artsen hadden Karin’s zus opgegeven: een scenario waar niemand aan had willen denken. Nog geen zes weken later vlogen ze halsoverkop terug naar Nederland. Een emotionele week brak aan waarin veel geregeld moest worden en Susanne haar zus persoonlijk verzorgde. Ze stierf in haar handen. Kort na de begrafenis vlogen ze terug.

Een maand later kreeg Karin een inzinking en zakte ze weg in een depressie. Verdriet en (zelf)verwijt ontwrichten Karin – iedere week die volgde, leek ze minder te kunnen doen. Haar ouders vlogen in om haar te helpen. Uiteindelijk kostte het haar anderhalf jaar om zichzelf weer te vinden: de stress van de ziekte van haar zus, de drukte rondom de emigratie en zorgen om haar eigen gezin en uiteindelijk het alsnog onverwachte overlijden. De rek was er compleet uit en haar eigen spanningsboog geknapt.

Verstoorde rouw: als afscheid nemen niet lukt

Een overlijden is voor velen een moment van crisis en als je dan ook niet aanwezig kunt zijn bij dat overlijden of de uitvaart, kan dat nog heel lang doorwerken. Er zijn tegenwoordig mooie technologische snufjes zoals video bellen of live streaming (van bijvoorbeeld een begrafenis of herdenkingsdienst), maar toch vervangen die nooit een fysieke aanwezigheid. Het is niet hetzelfde als echt aanwezig zijn.

Voor wie in het buitenland woont is er soms ook helemaal geen keuze om bij het sterven van een dierbare te zijn. Dat kan je een machteloos of zelfs bozig gevoel geven: jij kunt er op dit belangrijke moment niet bij zijn terwijl de rest van de familie er wel is. Je kunt je dan heel erg afgesneden voelen. Dat noemen we ook wel verstoorde rouw: het proces van niet correct kunnen rouwen. Gevaar bestaat dat je psychische problemen zoals een depressie kan ontwikkelen.

Gezondheid

Gun jezelf rouw-tijd

Maar hoe rouw je als je niet lijfelijk afscheid kunt nemen van je geliefden? Wat doet het met je rouwproces? En wat kan je doen om tóch zo goed mogelijk afscheid te nemen?

Realiseer je dat je door een scala van emoties kan gaan. Van woede, ontkenning tot ongeloof, maar onderschat ook schuldgevoelens niet die tot zeer zware neerslachtigheid – depressiviteit – kan leiden. Het erkennen van al die verschillende emoties is heel belangrijk. Accepteer ze en laat ze er zijn. Hieronder geven we een paar tips:

  • Geef je emoties alle ruimte: huilen mag en is juist heel goed. Het is eng je kwetsbaar op te stellen, maar door je eigen verdriet te doorvoelen help je het rouwproces te versnellen.
  • Contact houden met je omgeving: juist omdat je je zo afgesneden hebt gevoeld, is contact houden met je familie en je vrienden belangrijk zodat zij weten wat er speelt. Je zult zien dat mensen graag voor je klaar staan en je willen helpen.
  • Houd een dagboek bij : ben je echt geen prater? Probeer dan al je gevoelens, frustraties en angsten van je af te schrijven. Schrijven helpt je je gedachten ordenen en zo maak je ruimte en rust in je hoofd. Ons eigen Wereldwijf Bianca schreef haar vader een brief die na een ziekbed van een aantal weken overleed. Ze schreef hem wat hij voor haar heeft betekend. Recht uit het hart.
  • Rust en structuur versus afleiding : rouw vergt veel van je en om de gekste dingen kan ineens de emmer overlopen. Pak rust als je voelt dat je het nodig hebt of het nu lichamelijk of geestelijk is. Structuur kan je daarbij helpen om voldoende in je energie balans te blijven zitten. Afleiding in de vorm van sport of flink opruimen kan heel gezond zijn, maar let op dat het niet je enige focus wordt.

Professionele hulp bij rouwverwerking

Iedereen gaat anders om met verlies en rouw. En soms lukt het niet alleen. Merk je dat de klachten erger worden en dat het leven geen betekenis meer heeft? Of blijf je last hebben van extreme angst of boosheid? Dan kan er sprake zijn van complexe rouw en kan professionele hulp je verder helpen.

Psycholoog op Afstand is sinds 2015 gespecialiseerd in de ondersteuning van Nederlanders in het buitenland door middel van online therapie, coaching en relatietherapie. De gesprekken vinden plaats via (beveiligd) beeldbellen, chat of mail. Het unieke van Psycholoog op Afstand is dat het team van 30 psychologen, allen Nederlanders, verspreid over de wereld zitten: van San Francisco, Parijs tot Sydney. Hierdoor kennen zij de uitdagingen die gepaard gaan met het wonen in het buitenland uit eigen hand en vormen mogelijke obstakels als ‘verschillende tijdzones’ geen probleem. 

Oprichter en Gz-psycholoog Niek Rosens merkte tijdens zijn internationale werkzaamheden dat er onder Nederlanders in het buitenland (zoals expats of emigranten) een behoefte is aan kwalitatieve psychologische hulpverlening in eigen taal. “Je praat toch liever in je moedertaal over lastige gedachten of gevoelens”, aldus Niek. Met Psycholoog op Afstand richt Niek zich op deze behoefte: alle psychologen beschikken over kwalificaties en hebben eigenhandig de uitdagingen ervaren van het wonen in het buitenland. Ook is er geen wachtrij en worden de cliënten direct gekoppeld aan een (Nederlandse) psycholoog in hun eigen tijdszone.

Meer weten?

Psycholoog op Afstand biedt online therapie, coaching en relatietherapie in het Nederlands voor Nederlanders en Vlamingen in binnen- en buitenland. Je start altijd met een gratis kennismakingsgesprek. Ga voor meer informatie naar Psycholoogopafstand.nl.

Over dit Wereldwijf: De Wereldwijven

De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.