360 met de Wereldwijven – Nieuws & media wereldwijd: hoe blijf jij geïnformeerd? 

Klimaatdemonstraties, verkiezingen, oorlog en conflicten wereldwijd. De media staat er vol van en dat is natuurlijk door de jaren altijd zo geweest. Wat wel de laatste pakweg tien jaar enorm veranderd is, is de toegang tot media. En meer specifiek welke media? Vooral social media heeft een enorme vlucht genomen en hoe onderscheid je fact van fake? Of objectief van subjectief? 

Wat als je in het buitenland woont? Volg je zowel lokaal als internationaal nieuws? Tot welke media richt je je dan? Buitenlandse of ook Nederlandse media? Kortom we waren benieuwd hoe je dat doet en vroegen het onze wereldwijven: hoe en waarover houd jij jezelf geïnformeerd? 

Pessimisme

De antwoorden stromen uit alle hoeken binnen. Als eerste reageert Sissy in Israël waar momenteel alle (internationale) media bovenop zit. En social media bijna ontploft van alle filmpjes. Sissy: “Sinds wij uit Nederland weg zijn (en dat is al heel wat jaren) volg ik voornamelijk het lokale nieuws in Israël, en daarnaast internationaal nieuws. In de laatste plaats kijk ik even naar het nieuws in Nederland. Ik volg enorm veel internationale media-bronnen, voornamelijk over hun berichtgeving over Israël. Praatprogramma’s volg ik niet. Teveel ruis.”

Door alle nieuwsgaring heb ik door de jaren heen gemerkt dat ‘eerlijke’, ’trustworthy’ berichtgeving moeilijk te vinden is. Niet alleen over het land waarin ik woon maar over elk land en elke situatie, moet je je zelf afvragen wat waar is van wat er wordt gezegd, beweerd of geschreven.

– Sissy, Israël

Sissy is niet zo optimistisch over de huidige verslaggeving wereldwijd. “Goede journalistiek zoals die ik ken, vertelt ze, “is waarheidsgetrouw en nauwgezet, onpartijdig en fair, controleerbaar en integer. Zij laat zich toetsen en gaat op open wijze om met opmerkingen, reacties en klachten. Helaas zie ik heel weinig hiervan tegenwoordig.”

Nieuws junkie

Wereldwijf Carol in de Verenigde Staten volgt het nieuws op de voet. In de VS, Nederland en de rest van de wereld: “Ik kijk het Nederlands Journaal, Nieuwsuur en RTL nieuws als de NPO app vastloopt, maar ik erger me dan vooral aan het gebrek aan diversiteit. Ik kan die nieuwslezeressen niet uit elkaar halen. Over Op1 ga ik heel wijs m’n mond houden…Voor een Amerikaans nieuws-perspectief, volg ik bijna dagelijks ABC News via de app tijdens het koken. Behalve kijken en luisteren naar, lees ik ook nieuws en dan vooral het Parool, de Volkskrant en het NRC, afgewisseld met New York Times en de SF Chronicle.” Ze lacht: “Oh jee, misschien ben ik een beetje verslaafd 🤔”

Ook Ruth in Canada haalt haar informatie uit verschillende nieuwsbronnen waaronder de NOS, BBC, The Guardian (international), CBC, soms CNN en ook het lokale suffertje. Waarom? 

Het is interessant om te zien hoe verschillende landen dezelfde onderwerpen verslaan.”

– Ruth, Canada

Dagelijks ‘gezond’ portie nieuws

Saskia woont ook in de VS en doseert sinds een aantal jaren bewust haar portie ‘nieuws’: “Sinds de verkiezingen van 2016 ben ik steeds minder TV gaan volgen en luister ik meer radio. Belangrijkste reden? Interviews en nieuws op de radio zijn veel rustiger en kritischer zonder geschreeuw of onderbrekingen van anderen rondom de tafel. Ook merk ik dat er meer aandacht is voor uiteenlopende perspectieven over een onderwerp.”

Nederlandse journalistieke TV volg ik minder, maar ik check iedere dag wel een paar keer NU.nl en af en toe de traditionele media variërend van NRC tot AD & Telegraaf. Ook de BBC staat voor mij nog steeds als een betrouwbare, redelijk objectieve bron… terecht?”

– Saskia, Verenigde Staten

“Overigens,” merkt Saskia op, “vind ik het best bijzonder dat mijn kinderen ook verschillende media (dus linksom en rechtsom) raadplegen om hun beeld over nieuws te vormen. Ik kan me niet herinneren dat ik toen ik 18 was zo het wereldnieuws volgde…”

Minder kijken, meer luisteren 

Susan in Zweden kijkt ook steeds minder het nieuws op de TV: “Het nieuws wat ik hoor is vooral via de radio als ik onderweg naar mijn werk ben en op mijn werk. Ik kijk of luister niet bewust naar het journaal of iets dergelijks. Ik heb al jaren het idee dat de helft van wat we via kranten, nieuws en journaal binnen krijgen niet de waarheid of gehele waarheid is, gewoon om onrust te zaaien dus heb ik bewust de keuze gemaakt om niet gericht nieuwsberichten te lezen, te kijken en/of te luisteren.”

Kitty in Nieuw Zeeland is het eens met Sissy en Susan: “Onafhankelijke media zijn er nauwelijks meer. Velen worden ‘gesponsord’ door overheden die hun informatie willen verspreiden of zijn politiek links of rechts georiënteerd. Dit betreft vooral de gevestigde media.”

Om jezelf (van alle kanten) goed te blijven informeren en om door dingen heen te kijken, vergt een behoorlijke inzet.

– Kitty, Nieuw Zeeland

Kitty: “Om die reden, luisteren en lezen wij ook veel ‘onafhankelijke’ en veelal kleinere media. En ik lees wetenschappelijke informatie, maar ook daar moet je goed opletten wat ze onderzocht hebben of kijken naar de onderzoeksgroep.” Over de nationale krant van het land is ze heel helder: “Die is echt een lachertje. Onafhankelijk? Hoor en wederhoor? Nou nee, en dat vind ik echt zorgelijk.”

(Lokaal) nieuws loslaten of vasthouden?

Wendy heeft op meerdere plekken gewoond en heeft altijd zowel het Nederlandse, internationale alsook lokale nieuws gevolgd. Ze vertelt hoe ze ook na een verhuizing deels het lokale nieuws van hun laatste ‘thuis’ bleef volgen. “Vanwege de vrienden die er nog woonden”, en geeft ze toe, “ook het missen van het land en wat er speelt. Ik volg bijvoorbeeld nu nog steeds het nieuws in de Dominicaanse Republiek waar we het laatst hebben gewoond voordat we terugkeerden naar Nederland. Via de krant app en social media. En…”, lacht ze, “ook omdat dochterlief daar nu weer even is!”

Ingeborg woont nu een jaar in Zwitserland en dan zou je denken dat ze het Zwitserse nieuws inmiddels wel volgt? “Nou, niet dus”, geeft ze toe. “Best slecht! Ik volg het Nederlandse nieuws nog altijd op de voet en heb een online abonnement op het NRC.”

Nederlandse praat- en actualiteiten programma’s op TV irriteren me door hun berichtgeving (te gekleurd links dan wel rechts) en dus haal ik het merendeel van het nieuws uit diverse online kranten en nieuwssites.

– Ingeborg, Zwitserland

Ingeborg: “Ook woon ik nog altijd met een paar tenen in Amerika en dus volg ik het (politieke) nieuws aldaar ook nog wel.”

Nieuws? Check Facebook en whatsapp! 

Marieke woont in Dominica en vertelt dat ze na al die jaren het Nederlandse nieuws nog nauwelijks volgt. Lokaal nieuws op het eiland uiteraard wel, maar vooral via social media. Marieke: “Facebook is hier het medium waarop alles wordt gedeeld. En mensen delen vaak ook dingen via WhatsApp. Wereldnieuws volg ik heel selectief. Ik word heel verdrietig van alle ellende, waar ik niets aan kan veranderen. Alles ik echt iets wil weten, dan ga actief op zoek naar informatie.”

Het enige dat ik echt volg is informatie tijdens het orkaanseizoen. Zowel op social media, de radio en een kanaal op YouTube.”

– Marieke, Dominica

Marieke: “Ik heb gemerkt dat alle negativiteit me enorm beïnvloedt. Ik probeer daarom meer positieve verhalen te lezen, en zelf ook mijn steentje bij te dragen waar dat mogelijk is. TV hier is bijna alleen maar Amerikaanse zenders. Teveel reclame en zoveel negativiteit dat trek ik niet. Ik merk ook dat het soms lastig is om te bepalen of iets echt klopt.”

En de rol van Twitt… eh X! 

Assia in Zimbabwe was voorheen een enorme nieuwsfanaat en vond het een vreselijk idee ook maar iets te missen. Dat is inmiddels 180 graden omgedraaid. Het Nederlandse nieuws volgt ze al jaren niet meer. Belangrijkste reden van die ommezwaai? Assia: “Hier in Zimbabwe hebben we één TV-zender en een paar kranten, allen geheel onder controle van de staat. En gevuld met enkel propaganda dus het volgen niet waard. Bij grote internationale gebeurtenissen wil ik nog wel eens Al Jazeera raadplegen maar waar ik voorheen het de hele dag aan zou hebben staan, is 10 minuten nu voldoende. Nieuwe ontwikkelingen in interesse gebieden volg ik via LinkedIn.” 

Voor het lokale nieuws scroll ik in de ochtend even vluchtig door X, de snelste bron om op de hoogte te zijn van wetswijziging etcetera.”

– Assia, Zimbabwe

Ingeborg is ook te vinden op X. “I know, het is een poel van verderf maar via enkele journalisten die ik volg, lees (of luister) ik met regelmaat toch zeer interessante stukken die eens een ander licht op een en ander laten schijnen.”

Vrijheid van pers?

Het begrip vrijheid van pers lijkt in het Westen zo klaar als een klontje (en dat staat los van de gekleurde bril van sommige media…), maar dat is niet overal in de wereld de realiteit.

“In welvarend Singapore is de reguliere pers voornamelijk eigendom van de overheid”, merkt wereldwijf Karien op, “dus daar hoor je weinig tegendraads. Gelukkig zijn er een aantal onafhankelijke blogs in Singapore die wel een ander geluid laten horen, zoals The Online Citizen, Jom en New Narratif. Helaas worden die af en toe toch door de overheid de mond gesnoerd, door middel van een nieuwe wet (POFMA), die ‘fake news’ moet tegengaan. Maar, je ziet de bui al hangen, kritiek op de overheid wordt vaak ook als ‘fake nieuws’ bestempeld… Overigens vind ik dat de internationale pers vaak de plank misslaat als het om rapportages over Singapore gaat.”

Ik ben niet echt een nieuws lezer. Krijg een en ander binnen via social media, bv posts van bovenstaande sites. Verder soms the Guardian of de Volkskrant. Maar ik lees eigenlijk liever een boek 😬”  

– Karien, Singapore

Podcast populair

Uit alle reacties blijkt dat de podcast populair is. “Inderdaad”, beaamt Saskia. “Podcasts heb ik het afgelopen jaar echt ontdekt en volg ik graag. Over allerhande (maatschappelijke) onderwerpen. Ondanks de gemiddelde 30-45 minuten is er zoveel meer verdieping in een podcastaflevering waar geen talkshow op TV tegenwoordig nog aan voldoet.” Carol springt daar op in: “Ik ben het helemaal met je eens wat die rust en diepgang betreft. Tegenwoordig sport ik zelfs met een nieuwspodcast op. Hoe dan? Nederlandse maar ook Engelstalige zoals Met t Oog, Correspondent, het Parool, New York Times en CNN.”

Ook Marieke luistert steeds vaker naar een podcast: “Vaak positieve verhalen waar ik inspiratie uithaal of vind.” Maar eerlijk is eerlijk: de podcast is (nog) niet voor iedereen. Ingeborg geeft het ruiterlijk doe: “Heel af toe luister ik een podcast maar ben zó geen podcast persoon…”

Over dit Wereldwijf: De Wereldwijven

De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.