‘Santa Baby’ – Vrouwenpower in een kerstliedje: toen & nu!

Al een aantal weken knallen de kerstliedjes in de winkels en krijgen we ze niet meer uit ons hoofd. Mariah Carey – ‘Queen of Christmas’ – doet (heel slim!) ieder jaar weer de aftrap van haar All I Want For Christmas Is Youhouuuu met een humoristische insteek. Het aanstekelijke Feliz Navidad volgt daarna al snel met alle andere Bubblé & Co-achtige dromerige liedjes. We kennen eigenlijk geen enkel ander seizoen waarvoor speciale muziek gemaakt wordt!

En… Inmiddels alweer een paar jaar oud, maar de feministische versie van Santa Baby door Miley Cyrus blijft briljant. Het origineel werd prachtig vertolkt door Eartha Kitt, absoluut een powervrouw van haar tijd. Wie herkent niet direct die fantastisch rauw-diepe stem?

Van Santa’s baby naar Catwoman

Eartha Mae Keith. Actrice. Zangeres. Activiste. Geboren op 17 januari 1927 in Zuid Carolina op een katoenplantage. Dochter van een moeder van Afro-Amerikaanse en Cherokee afkomst en een vader van Europese afkomst. Ze heeft beiden nauwelijks gekend want haar vader verdwijnt al snel uit beeld en haar moeder overlijdt als Eartha zes jaar is. Ze verhuist naar een tante in NY en wordt op haar zestiende toegelaten tot de Katherine Dunham Company, het eerste Afro-Amerikaanse gezelschap voor modern ballet.

In 1950 krijgt ze de hoofdrol in Orson Welles’ film The Tragical History of Doctor Faustus. Welles noemt haar “the most exciting woman in the world”. Haar bekendste rol is waarschijnlijk die van Catwoman in de Batman televisieserie uit de jaren ’60. Niemand heeft haar sexy ‘purrs’ ooit kunnen evenaren. Naast acteren is Kitt ook (jazz)zangeres. Haar bijzondere stem geeft haar muziek een geheel eigen (en nieuw) geluid. 

In 1953 zingt ze Santa Baby, voor die tijd (maar misschien niet meer in onze ogen) een revolutionair liedje waarin Eartha zingend haar extravagante verlanglijstje met de Kerstman deelt. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is om een jacht, sabel bontjas en luxe artikelen van Tiffany’s te vragen. Santa Baby was dan ook geschreven als ‘novelty song’: een liedje waarin vaak humor of parodie besloten lag. Wat dat betreft ligt de versie van Miley dus op dezelfde lijn: op en top feminisme, maar in twee heel verschillende tijdperken.

Activiste in hart en nieren

Tijdens haar leven zet Eartha Kitt zich in voor sociale misstanden waaronder armoedebestrijding, de anti-Vietnambeweging en later LGBTHI+. In 1968 brengt ze de vrouw van de Amerikaanse president Lyndon B. Johnson, aan het huilen met kritisch commentaar op de oorlog in Vietnam. Die kritiek komt haar duur te staan. Ze wordt niet alleen door de CIA in de gaten gehouden, maar kan ook nergens meer aan de slag in de VS en vertrekt naar Europa. Jaren later ontdekt de New York Times haar dossier, en geeft Eartha toestemming voor publicatie, want zoals ze zelf zegt: “I have nothing to be afraid of and I have nothing to hide.”

Uiteindelijk keert Eartha terug naar Amerika en scoort weer hits die vooral populair zijn in de homoscene. Overigens niet alleen vanwege haar muziek, ook vanwege haar persoon. Eartha is noch blank, noch zwart en wordt haar hele leven vaak door beide groepen gediscrimineerd. Ze weet wat het betekent als je niet door de samenleving wordt geaccepteerd voor wie je bent. Afwijzing? Onderdrukking? Discriminatie? Ze was zelf keer op keer slachtoffer en haar tijd ver vooruit. “Het allerbelangrijkste in het leven is de liefde”, zegt ze. Liefde is liefde en om die reden moeten ook homoseksuelen kunnen trouwen.

“Zoeken we niet allemaal liefde? En als jouw iets overkomt, dan wil je toch dat je partner goed achterblijft omdat je daar uiteindelijk samen hard voor gewerkt hebt?”

– Eartha Kitt

Over dit Wereldwijf: Saskia van Alphen - VS

Hi! Ik ben Saskia en woon sinds kort in San Diego, Californië na jaren in Chicago en Engeland te hebben gewoond. Ik ben fulltime moeder, schrijfster, dichteres en fotografe. Een kinderboekenserie vordert gestaag. Voor De Wereldwijven blog ik over ‘emancipatie’ dat in een ontwikkeld land als de VS nog een lange weg heeft te gaan: seksualiteit, ras, sociaal-, en culturele achtergrond, armoede en geloof.