Bedrijf van een wereldwijf – Wie behartigt de belangen van Nederlanders in het buitenland?

Ieder jaar vertrekken duizenden Nederlanders naar het buitenland, maar wie behartigt hun belangen? Wereldwijf Antonietta Sgherzi doet dat inmiddels al heel wat jaren met Stichting GOED. Ze ondervond zelf de hindernissen waar je als Nederlandse emigrant tegenaan kan lopen in het buitenland, maar ook de terugkeer naar Nederland gaat vaak gepaard met de nodige hobbels.

Voor de Wereldwijven klimt Antonietta regelmatig in de pen over uiteenlopende onderwerpen. Hoog tijd om eens stil te staan bij haar (vrijwillig!) werkzaamheden voor Stichting GOED – Grenzeloos Onder Eén Dak, en al die Nederlanders in het buitenland.

Antonietta, waar heb je zoal gewoond? 

“Inmiddels vertoef ik al heel wat jaren in het buitenland. Het avontuur begon in de Franse Alpen en vervolgens Zuid-Frankrijk, toen naar Canada en daarna Engeland waar mijn man vandaan komt. Iedereen die naar een ander land verhuist zal het wel herkennen, verhuizen is opnieuw beginnen.” (Hear! hear! roepen wij op de redactie).

“Nu pendel ik tussen Engeland en Nederland en zijn we veel op pad met de camper.”

“In Engeland zocht ik aansluiting bij lokale clubs en naar andere Nederlanders in de buurt. Zo werd ik lid van de Bath-Alkmaar Twinning Association, vervolgens heb ik jaren in het bestuur gezeten.”

“Facebook was ook een praktisch uitgangspunt want er bestaan enorm veel groepen van Nederlanders in… en vul je land (of zelfs plaatsnaam) maar in! Heel fijn, en een bron aan praktische informatie. Maar wat me opviel is dat veel van dezelfde vragen overal terugkomen… Dat zou toch eigenlijk gecentraliseerd moeten worden: één plaats waar al die Nederlanders niet alleen hun vragen en knelpunten kunnen neerleggen, maar ook antwoorden erop kunnen vinden.”

En toen richtte je in 2014 het platform NIHB – Nederlanders in het Buitenland op? 

“Inderdaad. Eén van de meest voorkomende dingen waar mensen tegenaan lopen was het hernieuwen van een paspoort, maar de afstand tot ambassade vormde vaak de grootste drempel dit tijdig te doen. Heel veel Nederlanders hebben vanwege dat obstakel, te laat hun paspoorten vernieuwd en zijn daardoor hun Nederlanderschap kwijt geraakt. Bizar als je je realiseert dat dit voor heel veel andere nationaliteiten ondenkbaar is.”

Waarom heb je vervolgens in 2018 Stichting GOED, Grenzeloos Onder Eén Dak opgericht?

“Vooral omdat het verlies van het Nederlanderschap vanwege een verlopen paspoort simpelweg onacceptabel was. Nederlanders in het buitenland worden geconfronteerd met enorme kosten en logistieke uitdagingen om ‘even’ naar een ambassade te gaan. In landen als Australië en de VS, maar ook elders, zijn de afstanden naar een ambassade vaak veel groter en daardoor de reis veel duurder dan in Nederland.”

“In het begin van 2018 hebben we via het platform NIHB flink campagne hiervoor gevoerd. Maar liefst 6.500 respondenten vulden wereldwijd onze enquête in. Een uitgebreid rapport volgde, waarmee we naar de pers, de Nationale Ombudsman en Buitenlandse Zaken zijn gestapt. Deze enquête was tastbaar en men kon er niet meer omheen.” 

“Wil je iets ‘betekenen’ dan moet je officieel iets ‘zijn’ en zo is Stichting GOED opgericht.” 

“Ondanks alle aandacht en een platform boordevol relevante informatie bleek het lastiger om daadwerkelijk veranderingen te kunnen realiseren. Of de betrokken instanties te attenderen/ betrekken in de problemen waar Nederlanders in het buitenland tegenaan lopen. Daarom is Stichting GOED opgericht om als klankbord te fungeren voor Nederlanders in het buitenland. De stichting biedt een platform waar hun stem gehoord kan worden, hun belangen behartigd worden en ze toegang hebben tot essentiële informatie en ondersteuning.”

Wat zijn nog andere belangrijke knelpunten voor Stichting GOED die aandacht verdienen?

“Stichting GOED is echt een belangenorganisatie en komt op voor alle Nederlanders in het buitenland. Maar ook voor hen die terugkeren naar Nederland. Tussen dat moment van vertrek en terugkeer (remigratie) is vaak veel veranderd in Nederland. Denk bijvoorbeeld aan de Digitale Overheid.”

“Als Stichting blijven wij die verschillende (nieuwe) ontwikkelingen volgen en zoeken we ook instanties op. Zo zijn we bijvoorbeeld in gesprek gegaan met Logius, het bedrijf achter DigiD en hebben we nauw contact gehad (en samengewerkt) met Buitenlandse Zaken die inmiddels de website ‘Nederland Wereldwijd’ heeft opgetuigd. We hebben met enige regelmaat een gesprek met de Nationale Ombudsman, het Ministerie van BZ, maar ook bijvoorbeeld met het NOB (Nederlands Onderwijs Buitenland).”

“De samenwerking met de overheid is een goede zaak, maar er blijft toch een verschil van belang en onze taak is en blijft in de eerste plaats het belang van al die Nederlanders in het buitenland.”

Op welke successen ben je trots?

“Dat is een moeilijke vraag, want elk succes, groot of klein, is een stap in de goede richting. We hebben mensen in moeilijke situaties in het buitenland kunnen helpen, en andere zaken springen er zeker uit. Zoals, samen met de website Nederland Wereldwijd het stappenplan ‘Terugkeer naar Nederland’ opzetten. Ook hebben we de gezinsmigranten (de buitenlandse non-EU partner) op de kaart gezet bij de nieuwe wet inburgering. We hebben ontzettend gehamerd op verbetering van de DigiD aanvraag en uiteindelijk is DigiD videobellen geïntroduceerd. Er zijn ondertussen ook meer mobiele pop-up ambassades gekomen en VFS Global visa kantoren.”

“Misschien zal het niet direct door Stichting GOED komen, maar we hebben zeker wel bijgedragen aan het benadrukken van de noodzaak.”

En welke zie je graag nog gerealiseerd?

“Er blijft nog veel werk aan de winkel! Om een aantal zaken te noemen: We willen heel graag zien, dat alle voormalig Nederlanders die in de laatste decennia onbewust of ongewild het Nederlanderschap hebben verloren, in ere herteld worden. Daarnaast dat de nationaliteitswetgeving werkelijk gemoderniseerd wordt. Digitaal het paspoort aanvragen, zonder verschijningsplicht. Frankrijk heeft op dit moment al een pilot om dit te testen. Maar denk ook aan de aanvraag van een BSN vanuit het buitenland.”

“Verbetering van de informatievoorziening vanuit de overheid. Sociale Media zou niet het enige medium moeten zijn om Nederlanders in het buitenland te informeren. Digitale inclusie is in Nederland een hot topic; iedereen moet digitaal kunnen inloggen. Echter, men vergeet vaak de ouderen, minder validen en minder technisch vaardigen in het buitenland. Voor hen kan het onmogelijk worden om gebruik te maken van essentiële diensten als ze niet kunnen inloggen bij ‘MijnOverheid.nl’.”

“En, terugkeer van geëmigreerde Nederlanders. Bijna de helft van alle geëmigreerde Nederlanders keert op enig moment weer terug, maar hier is nauwelijks aandacht voor vanuit de overheid. Ook hierin willen we verandering brengen.”

We realiseren ons dat er heel wat uren doorzettingsvermogen zitten in het werk dat je doet voor Stichting GOED. Kunnen anderen helpen? En zo ja, op welke fronten?

“Absoluut, op dit moment zijn we vooral op zoek naar versterking binnen ons bestuur. Door het recente vertrek van een bestuurslid en de beperkte beschikbaarheid van een ander bestuurslid vanwege werkverplichtingen, sta ik er vaak alleen voor. Daarom is extra ondersteuning zeer gewenst.”

“We zoeken mensen die bereid zijn om een aantal uren per week vrij te maken om bij te dragen aan het goede werk van de Stichting, dit kan zowel vanuit Nederland als het buitenland. Wat de rol van een bestuurder precies inhoudt, kun je via de volgende link bekijken.”

“We staan ook altijd open voor ideeën en suggesties, en samenwerking met andere organisaties is zeker bespreekbaar. Momenteel werken we bijvoorbeeld al samen met de VBNGB (Vereniging Belangenbehartiging Nederlands Gepensioneerden in het Buitenland).”

Hoe zie je de toekomst voor Stichting GOED?

“Stichting GOED streeft ernaar om haar netwerk verder uit te breiden en zo veel mogelijk Nederlanders te blijven informeren en hun algemeen belang te behartigen. Met wat extra steun binnen het bestuur, zal dat ook zeker lukken!”

Meer over Stichting GOED, Grenzeloos Onder Eén Dak

Stichting GOED – Grenzeloos Onder Eén Dak behartigt de belangen van Nederlanders in het buitenland van vertrek en verblijf tot eventuele terugkeer. We informeren Nederlanders in het buitenland over zaken die invloed kunnen hebben op hun verblijf in het buitenland en hun relatie met Nederland. Goede ‘centrale’ informatievoorziening is waar de Stichting naar streeft, dit voorkomt nodeloze problemen na vertrek uit Nederland, tijdens het verblijf in het buitenland en bij terugkeer.

De Stichting is een klankbord voor Nederlanders in het buitenland en voor de diverse overheidsinstanties. Wij onderhouden contacten met diverse ministeries, waaronder Buitenlandse- en Binnenlandse Zaken, Justitie en Veiligheid en overheidsinstanties zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de IND, de Digitale Overheid (Logius) en Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Maar we hebben ook contact met de Nationale Ombudsman, onderwijsinstituten, gemeenten en andere organisaties.

Het motto van de Stichting is samenwerken en verbinden, met elkaar en voor elkaar bereik je veel meer! Meer weten? Ga dan naar de website van Stichting GOED, en informeer jezelf over uiteenlopende onderwerpen als Nederlanderschap en de digitale overheid.