Ondersteuning op reguliere Nederlandse scholen – Hoe vind je passend onderwijs voor je kind?

Deze hele OnderWIJS!-maand deelt wereldwijf Wendy en oprichter van Nederlandse online taalschool voor kinderen Dutch For Children, interessante vraagstukken voor gezinnen die naar het buitenland zijn geëmigreerd maar graag het Nederlands van hun kinderen op peil houden. Ongeacht of je voor kortere tijd of definitief naar het buitenland verhuisd, waarom zou je dat Nederlands van je kroost bij moeten houden? En hoe? 

In dit blog bespreekt Wendy de ondersteuning die kan worden geboden op de reguliere scholen en de mogelijkheden voor speciaal onderwijs.  

Onderwijs - meertalige opvoeding

Ondersteuning op reguliere Nederlandse scholen

Alle scholen bieden een basisondersteuning aan hun leerlingen, bekend als basisondersteuning. Als je kind uitdagingen ondervindt in zijn leerproces, neemt de school de eerste stap om deze problemen te begrijpen en aan te pakken. Deze basisondersteuning omvat:

  • protocollen voor medische ingrepen indien nodig,
  • hulp voor leerlingen met dyslexie,
  • beheersen van gedragsproblemen,
  • extra begeleiding voor leerlingen met verschillende intelligentieniveaus,
  • noodzakelijke hulpmiddelen en toegankelijke schoolinfrastructuur.

Schoolondersteuningsprofiel van speciaal onderwijs

Elke school voor speciaal onderwijs beschrijft haar aanpak van ondersteuning voor leerlingen in het schoolondersteuningsprofiel. Dit document bevat details over personeelsbezetting, zoals het inhuren van ‘remedial teachers’ of onderwijsassistenten, om te voldoen aan de verschillende behoeften van leerlingen.

Cluster onderwijs: de vier clusters

In Nederland is speciaal onderwijs ingedeeld in vier clusters op basis van de aard en omvang van de benodigde ondersteuning.

  • Cluster 1: Onderwijs aan blinde en slechtziende kinderen
  • Cluster 2: Onderwijs aan dove, slechthorende kinderen en kinderen met ernstige spraak- en taalproblemen
  • Cluster 3: Onderwijs aan kinderen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen en langdurig zieke kinderen
  • Cluster 4: Onderwijs aan kinderen met ernstige gedragsproblemen en psychiatrische problemen

Speciaal onderwijs: leeftijd en overgang

Speciaal onderwijs is beschikbaar voor kinderen vanaf 4 jaar. Uitzonderingen zijn kinderen met gehoorverlies die vanaf 3 jaar naar een cluster 2-school mogen. Over het algemeen kunnen kinderen in het speciaal onderwijs blijven tot het einde van het schooljaar waarin ze 14 jaar worden.

Toelating & verplichtingen van scholen voor speciaal onderwijs

Voor toelating tot speciaal onderwijs heeft een kind een certificaat van geschiktheid nodig van het samenwerkingsverband. Het is echter belangrijk op te merken dat cluster 1- en cluster 2-scholen niet wettelijk verplicht zijn om studenten toe te laten, maar wel verplicht zijn om zich in te spannen om, indien ze het kind niet kunnen opvangen, een geschikt alternatief te vinden.

Speciale leerbehoeften: diagnoses

Hieronder de meest voorkomende diagnoses waaruit speciale leerbehoeften voortkomen.

  • Dyslexie: kinderen met dyslexie hebben moeite met het leren en nauwkeurig en/of vlot toepassen van lees- en/of spellingvaardigheden op woordniveau.
  • Dyscalculie: kinderen met dyscalculie hebben moeite met het aanleren en nauwkeurig en/of vlot toepassen van rekenvaardigheden en wiskundige kennis.
  • ADHD: ADHD is de afkorting van attention-deficit-hyperactivity disorder, in het Nederlands bekend als aandachtsdeficiëntie-hyperactiviteitsstoornis.
  • Autisme: autisme is een ontwikkelingsstoornis waarbij de ontwikkeling van kinderen anders verloopt dan die van andere kinderen. Autisme wordt gezien als één stoornis, autismespectrumstoornis (ASS), met ernstige of minder ernstige kenmerken.
  • Hoogbegaafdheid: een hoogbegaafde leerling heeft een zeer hoge algemene intelligentie die kan worden uitgedrukt in een IQ-score hoger dan 130. Hoogbegaafden kunnen snel veel informatie verwerken en zich sneller ontwikkelen dan gemiddeld intelligente leerlingen.

Als je nog geen diagnose hebt, hoe kom je daar dan aan? Er zijn twee mogelijkheden: de school voert onderzoek uit of ouders kunnen zelf onderzoek laten doen. Wil je hier graag meer over lezen? Onderaan dit blog is een link naar het volledige artikel opgenomen dat Wendy eerder publiceerde op de website van Dutch for Children.

Onderwijs - schoolkinderen

Kinderen met Downsyndroom

Kinderen met Downsyndroom benoemen we hier apart omdat zij ook naar een reguliere school kunnen gaan. Wanneer dit niet kan, gaan zij altijd naar een cluster 3-school. Cluster 3 is voor kinderen met leerproblemen; vroeger heette dit ZMLK (zeer moeilijk lerende kinderen). Als er nog complexere problemen zijn, kunnen ze terecht in KDC (kinderdagverblijven) of in onderwijs/zorggroepen (onderdeel van cluster 3).

Qua onderwijs is Dutch for Children alleen bekend met cluster 3 in onze regio. De school in Delft (Herman Broeren) en de scholen in Den Haag zijn goed. Belangrijk om te weten is dat de wachttijden enorm zijn, tot wel 2 jaar. Je krijgt niet zomaar een plekje in cluster 3. Het gevolg is dat veel kinderen noodgedwongen op reguliere scholen of thuis moeten blijven. Schrijf je kortom op tijd in mocht je vooruit weten dat je naar Nederland terugkeert.

In alle regio’s heb je Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Deze website helpt je om deze samenwerkingsverbanden in Nederland te vinden.

Nieuwkomers in Nederland: taal- of schakelklas?

Ook de nieuwkomersklas valt onder de term speciaal onderwijs. Wanneer je kind Nederlands als tweede taal leert en korter dan 1-2 jaar in Nederland woont en ook minder dan een jaar Nederlands onderwijs heeft gevolgd, kun je ervoor kiezen om je kind naar een taalklas te laten gaan. In zo’n taalklas staat de Nederlandse taal centraal. Leerlingen verblijven meestal één jaar in zo’n klas, met een maximum van twee jaar, voordat ze in het reguliere Nederlands onderwijs instromen.

Voor kinderen in de basisschoolleeftijd heb je deze schakelklassen of taaklassen NT2. Voor nieuwkomers voorbij deze leeftijd, kent Nederland de internationale Schakelklassen (ISK). Lees hier meer over Schakelklassen.

Nog vragen over speciaal onderwijs 2024?

Wil je graag meer over dit onderwerp lezen? In het volledige artikel van Dutch for Children vind je meer uitleg en ook handige links naar betreffende informatie en instanties. Natuurlijk mag je altijd ook een e-mail sturen met je vragen, of plan een vrijblijvend gesprek in.

Win-actie!

Over dit Wereldwijf: Wendy van Dalen - Nederland

Buenas días, mijn naam is Wendy en ik woon sinds juli 2022 weer in Nederland met ons gezin. Ik ben wereldvrouw, echtgenote, moeder, expat en eigen ondernemer. We hebben eerder in Aruba, Spanje, Nederland, Curaçao en de Dominicaanse Republiek gewoond dankzij het werk van mijn man. Zelf ben ik leerkracht en oprichter van Dutch for Children, een online school die Nederlands geeft aan kinderen overal ter wereld. Onze kinderen zijn inmiddels 22 en 19 jaar.