Grensverleggend – Buitenlandavonturen als tool voor ‘female empowerment’

National Geographic schreef het al in 2020: “Reizen die zich richten op vrouwen veranderen de wereld”[1]. Steeds meer vrouwen zien reizen of emigreren – terecht – als heuse tool voor zelfontwikkeling en female empowerment. Maar hoe komt het toch dat tijd in het buitenland doorbrengen zo ’transformative’ is? En hoe zorg je er als vrouw voor dat jouw buitenlandavontuur precies die verrijkende ervaring wordt?

De expatpsychologen van Psycholoog op Afstand, een online therapieplatform dat zich richt op Nederlanders en Vlamingen in het buitenland, heeft er wel het een en ander over te zeggen:

“Een reis is als een overgangsfase, een overgangsritueel tussen de ene levensfase en de andere. De spelregels zijn [in het buitenland] zo anders. Je kunt je verliezen in een nieuwe omgeving en je krijgt daardoor weer hele nieuwe ideeën.”[2] – toerisme-expert Hannelore Akkermans

Steeds meer vrouwen kiezen voor solo-reizen

Reisorganisaties die zich specifiek richten op vrouwelijke avonturiers bestaan al sinds de jaren zeventig. Maar pas sinds enkele jaren is deze niche écht mainstream geworden.[3] Het aantal vrouwen dat ervoor kiest alleen op pad te gaan of voor langere tijd in het buitenland te wonen neemt explosief toe. En daarbij draait het lang niet altijd om het ontdekken van nieuwe culturen; uit de comfortzone stappen en persoonlijke groei stimuleren zijn ook veelgenoemde argumenten.

Psycholoog op Afstand begeleidt veel van dit soort (letterlijk) grensoverschrijdende vrouwen aan de hand van online therapie. Studie na studie toont aan dat reizen op allerlei manieren bijdraagt aan de mentale gezondheid. Door jezelf in een nieuwe omgeving onder te dompelen worden de hersen zodanig geprikkeld dat er nieuwe verbindingen ontstaan. Met andere woorden: over de grens op avontuur gaan zorgt voor een grotere neuroplasticiteit in het brein.[4] En dat heeft tal van voordelen.

Female empowerment: Het positieve mentale effect van het buitenland

Als vrouw in het buitenland (zeker als je in je eentje bent) wordt er ineens van je verwacht dat je zelfstandig door een onbekende omgeving navigeert, onverwachte problemen oplost en lastige beslissingen maakt. Je wordt geconfronteerd met nieuwe situaties, waarin je zelfredzaam moet zijn, want je sociale vangnet zit ver weg. Dat is niet altijd eenvoudig en gaat ook niet altijd meteen goed, maar geeft wel een boost van zelfvertrouwen als het wél lukt.[5]

“Groei zit ‘m in dingen doen zonder dat je er klaar voor bent.”[6] – Lisanne van Marrewijk, die een jaar in Stockholm woonde

Ook dat is wetenschappelijk aantoonbaar. Volgens neuropsycholoog Erik Scherder verlies je namelijk zelfs zenuwcellen als je altijd binnen je comfortzone blijft![7] Nieuwe ervaringen en spannende uitdagingen houden het brein actief, zodat het zich blijft ontwikkelen.

Meer mentale flexibiliteit, empathie en emotionele veerkracht

Dikke kans dat je naar het buitenland bent vertrokken voor a change of scenery. Maar als er een hoop dingen ineens niet meer zo zijn als je gewend bent, kan die change of scenery behoorlijk wat aanpassingsvermogen van je vergen. Je moet je constant aanpassen aan andere sociale normen, een onbekende taal en onverwachte tegenvallers. Niet altijd leuk, maar op termijn traint dit je mentale flexibiliteit, waardoor je een stuk weerbaarder wordt. Loopt er iets mis? Dikke kans dat jij het wel kunt relativeren of een plan B bedenkt.

Die andere normen en waarden, die soms zo frustrerend kunnen zijn, geven je ook een nieuw perspectief op de wereld. En daarmee komt ook de waardering: zo kan het dus óók. Een verblijf in het buitenland maakt je empathischer en meer open-minded, waardoor je ook steeds beter kunt communiceren met mensen met een andere culturele achtergrond – iets waar vrouwen sowieso van nature al aanleg voor hebben. Dat is geen onbelangrijke vaardigheid in onze geglobaliseerde wereld.[8]

Iedere langere reis of emigratie kent hoogte- en dieptepunten. In het buitenland krijg je ongetwijfeld ook met tegenslagen en teleurstellingen maken. Dat dwingt je emotionele veerkracht op te bouwen. En dat komt je niet alleen tijdens je buitenlandavontuur goed van pas, maar ook eenmaal terug in Nederland (als dat tenminste het plan is).

Long story short: het is dus niet geheel ongelogen als iemand zegt als een ‘nieuw mens’ terug te zijn gekomen van een bijzondere reis.

De emotionele valkuilen van reizen en emigreren

Maar het is wel oppassen geblazen, want al deze positieve effecten van buitenlandavonturen worden niet zonder slag of stoot verkregen. Empowerment is in feite het resultaat van een mentaal uitdagend proces met verschillende valkuilen, zo weten de expatpsychologen van Psycholoog op Afstand. Maar, er is een keerzijde van buitenlandavonturen:

• Eenzaamheid: het gevoel van vrijheid en onafhankelijkheid in het buitenland kan geweldig zijn, maar het kan ook leiden tot eenzaamheid – vooral als je langdurig van huis weg bent en nog geen nieuw sociaal netwerk hebt opgebouwd.[9] 
• Heimwee: met de steeds goedkoper wordende vliegtickets en FaceTime in the palm of your hand is de wereld lang niet meer zo groot als vroeger. Maar toch kan het gemis van familie, vrienden en je oude leventje er meer in hakken dan je van tevoren had verwacht.
• Zorgen om veiligheid: de emancipatie laat op sommige plekken nog te wensen over. “In bepaalde landen zijn vrouwen kwetsbaarder dan in Nederland,” zegt Stella van Schaik, psycholoog bij Psycholoog op Afstand en gespecialiseerd in de mentale problematiek van expats. “Vrouwen krijgen soms te maken met onveilige situaties of intimidatie, wat kan leiden tot angst en stress.”
• Identiteitsvragen: zonder je gewoonten en routines, vaste activiteiten en hobby’s, en de culturele context waarin je bent opgegroeid, kun je jezelf ineens gaan afvragen wie je eigenlijk bent en wat je wilt in het leven. Enter the stage: de identiteitscrisis. “Sommige vrouwen voelen zich verloren tussen twee werelden, vooral als ze langdurig in het buitenland wonen,” aldus Stella.

Female empowerment is ook mentaal in balans blijven

Om van een buitenlandavontuur de empowering ervaring te maken die het kan zijn, moet je mentale welzijn dus hoog op je to-dolijstje staan. Het is belangrijk jezelf continu af te vragen hoe je je eigenlijk voelt, welke zaken je uitdagend vindt, en op welke manieren je zo goed mogelijk voor jezelf kunt zorgen. Door hier proactief mee aan de slag te gaan, zie je de valkuilen ook al van verre aankomen.

Psycholoog op Afstand biedt de online begeleiding om van jouw reis of emigratie een transformerende, positieve en yup, empowering ervaring te maken. Stella geeft je alvast de volgende tips:

• Onderschat het niet: wees je bewust van de emotionele uitdagingen die een buitenlandavontuur op je pad brengt en wuif het effect daarvan niet weg. Bedenk strategieën om ermee om te gaan en maak van zelfzorg op dit vlak een prioriteit.
• Neem op tijd rust: een nieuwe omgeving verkennen is geweldig, maar kost ook meer energie dan we geneigd zijn te denken. Houd je FOMO dus in toom en zorg ervoor dat je niet overprikkeld raakt. Neem in plaats daarvan genoeg tijd voor jezelf om op te laden.
• Investeer in sociale contacten: het voelt misschien geforceerd, maar blijf het contact met je vrienden en familie in Nederland onderhouden en maak hen onderdeel van jouw avonturen. Probeer ook een sociaal netwerk in je nieuwe omgeving op te bouwen en durf om hulp te vragen als je dat nodig hebt. “Online platforms als Meetup of Facebook-groepen kunnen hierbij helpen,” tipt Stella.
• Omarm onzekerheid: accepteer dat je je leven ongetwijfeld een stuk minder onder controle hebt als in Nederland en zie onverwachte situaties als leermomenten.
• Zorg voor je veiligheid: “Informeer jezelf over de lokale normen en veiligheidsrisico’s. En voelt iets niet goed? Volg dan je instinct en doe het niet.” Met apps als Google Maps en TripWhistle kun je je locatie met vrienden delen.
• Trek op tijd aan de bel: het is oké om hulp te zoeken als je niet lekker in je vel zit. Vraag een professional om een objectieve kijk op je situatie en ondersteuning tijdens je reis of expatervaring. Dat kan tegenwoordig eenvoudig online en dus gewoon in het Nederlands!

“Maar wees vooral mild voor jezelf. Niet alles hoeft meteen perfect te gaan. Cultuurshock en emotionele ups en downs horen erbij.” – Stella van Schaik, psycholoog bij Psycholoog op Afstand

Female empowerment begint bij jezelf

Reizen of in het buitenland wonen, zijn levens veranderende ervaringen die bijdragen aan zelfvertrouwen, zelfontdekking en mentale groei. Vrouwen, die tot vijftig jaar geleden nog nauwelijks alleen reisden, zijn op dit vlak een flinke achterstand aan het inhalen. Maar die female empowerment verkrijg je niet altijd eenvoudig. Sterker nog, expats in het algemeen vormen wat mentale gezondheid betreft een risicogroep – en vrouwen zijn daarop geen uitzondering. 

Omdat de online psychologen van Psycholoog op Afstand zelf ook reislustige types zijn, in het buitenland wonen of dat hebben gedaan, kennen zij als geen ander de pieken en dalen van het proces van female empowerment. Of je nu alleen een klein duwtje in de juiste richting nodig hebt, iemand bij wie je even je verhaalt kwijt kunt, of op zoek bent naar langdurige, psychologische ondersteuning: bij Psycholoog op Afstand vormen taal, locatie en beschikbaarheid in elk geval geen obstakel.

Benieuwd naar hoe online therapie jou kan helpen het maximale uit jouw buitenlandavontuur te halen? Een gratis kennismakingsgesprek is zo gepland.

Bronnen

• [1] K. Knorovski. (6 maart 2020). ‘Waarom reizen speciaal voor vrouwen de toekomst hebben’. National Geographic, via: nationalgeographic.nl.
• [2] B. Ars. (6 maart 2021). ‘Reizen kan goed zijn voor jezelf én de wereld’. Alice Goes Wild, via: alicegoeswild.nl.
• [3] Knorovski (2020).
• [4] R. Bertram. (2023). De magie van reizen.
• [5] SAN. (22 september 2023). ‘Empowering Women through Study Abroad’. Study Abroad Nations, via: studyabroadnations.com.
• [6] L. van Marrewijk (26 januari 2024). ‘5 inzichten na een jaar in het buitenland wonen’. Flow Magazine, via: flowmagazine.nl.
• [7] Idem.
• [8] SAN (2023).
• [9] Idem.

Vond jij dit een interessant onderwerp om over te lezen? De afgelopen jaren hebben we veel meer geschreven over emigreren en mentale gezondheid. Lees blogs hierover hier terug.