De Kunst Van Het Leven – bijzondere retraites in Frankrijk en Portugal

Erna Reiken en Marco Vleeming besloten vijf jaar geleden hun vertrouwde leven in Nederland in te ruilen voor een camperavontuur. Hun plan? Kunstenaars door heel Europa bezoeken. Gedwongen komen ze in Portugal tot stilstand vanwege de lockdown ivm het corona virus. Alle eerdere ontmoetingen tijdens hun reis met andere kunstenaars (en nu heel veel tijd om na te denken), brengt hen op het idee van kunst-retraites.

Alles komt samen als ze dé plek vinden in la douce France. Hier begint De Kunst Van Het Leven, waar gasten met kunst kunnen spelen, ontdekken en creëren zonder regels.

Wie zijn Marco en Erna?

Marco tekent en schildert al van jongs af aan, maar zijn kunstenaarsbestaan neemt vanaf 2006 een professionele vlucht. Behalve een liefde voor abstracte kunst, houdt hij van reizen. Of zoals hij zelf zegt: “Changer les idees. Reizen is voor mij een goede manier om los te komen van de ‘systemen’ en patronen. Ik zie het leven als een reis die ik zelf kan maken en beleven.”

Hoewel Erna al jong naar de kunstacademie ging, duurde het lang voordat ze de kunstenaar in zichzelf toestond. Of moeten we zeggen: vrij liet gaan. Reden? Altijd dat stemmetje van de criticus in haar hoofd. Die stem is er nog steeds, maar inmiddels weet ze hoe ze die de baas kan blijven en het helpt haar nu juist met gasten die ook die drempel moeten nemen om het creatieve kind in hen te laten gaan en kunst een kans te geven. 

Tijdens jullie zwerftocht door Zuid Europa groeit het idee voor kunst retraites. Vertel?

Erna: “We merkten in de contacten met andere kunstenaars hoe fijn het is om met gelijkgestemden, mensen die ook graag creatief zijn, te praten en delen. Ik mijmerde hardop: “Hoe fijn zou het zijn als we een plek hebben waar we kunstenaars ontvangen om een periode alle tijd en ruimte voor hun werk te hebben, zonder de afleidingen van het dagelijks leven, als een artist-residency.” Niet veel later vulde Marco het idee aan. Hij bedacht dat het niet alleen een creatieve plek mag zijn, maar ook een plek waar mensen totaal ontzorgd worden: niet nadenken over boodschappen doen en eten koken, maar rust en ruimte voor het creatieve proces.”

Over Chez Bardon, de plek waar iedereen kunst kan en mag ontdekken op eigen wijze…

In de Creuse, Frankrijk, vinden Erna en Marco de ideale plek in het gehuchtje Chez Bardon: een oud huis met verschillende bijgebouwen. Ze toveren de plek om met 2 leuke gîtes in een heerlijk ontspannen omgeving middenin de totale rust van de Limousin. Verder zijn er twee grote ateliers waar gasten naar hartelust hun gang kunnen gaan en desgewenst begeleiding krijgen. Ook aan de innerlijke mens is gedacht. Voor het ontbijt vinden gasten alles in hun gîte voor een rustige start van de dag. De lunch deel je samen met andere gasten en is op z’n Frans uitgebreid en warm.

Erna: “Met onze buren hebben we heel leuk contact en het is eigenlijk spontaan gegroeid dat zij meehelpen in de keuken. Ik kook zelf ook graag, maar met hun hulp krijgen gasten echt een heerlijk Franse lunch voorgeschoteld. Vanwege de rijkelijke lunch is het avondeten wat eenvoudiger. De restjes van de lunch, een heerlijke soep en/of goede salade en natuurlijk Franse kaasjes, wijn en napraten over de dag.”

Wat is precies jullie rol tijdens de creatieve retraites?

Erna: “We hebben allebei verschillende opleidingen gedaan. In de eerste plaats helpen Marco en ik samen natuurlijk mensen om dat verlammende wit van een leeg papier of canvas te vullen. Ik kan gasten bijvoorbeeld goed begeleiden om vooral de criticus in zichzelf ‘uit te zetten’ of te ‘negeren’. Marco is tevens coach (of gids) en begeleidt mensen in hun eigen proces naar een mooier en beter leven. Kunst, vrij dingen creëren, is daar een heel mooi middel bij.”

“De momenten samen in het atelier variëren; de ochtend gebruiken we vooral met oefeningen om op te warmen, ieders creativiteit ‘aan te zetten’ en nieuwe technieken en materialen te ontdekken. Het creatieve proces is voor iedereen, ongeacht je niveau, toch hetzelfde. Het gaat om het uitproberen en spelen van de mogelijkheden. We houden het zo vrijblijvend mogelijk en daarmee toegankelijk zodat gasten vertrouwen krijgen in het proces en uit hun hoofd kunnen stappen.” 

“En verder natuurlijk alles wat bij het runnen van gastverblijven hoort. We bieden een all-in formule dus sowieso de huisjes schoon- en klaarmaken voor komst, maar ook de boodschappen voor alle maaltijden inkopen en natuurlijk allerhande noodzakelijke klusjes in en om de verblijven!”

Alles bij elkaar flink aanpoten! Hoe houden jullie het zelf vol en leuk? 

Marco: “We plannen onze retraites altijd met minimaal een week ertussen, dus dan hebben we na een retraite in ieder geval een week de tijd om alles weer op orde te hebben. Zo houden we het voor onszelf leuk en goed vol te houden. In totaal hebben we deze zomer 7 retraites gepland voor het seizoen in Frankrijk. Die zitten overigens inmiddels allemaal vol.”

In Frankrijk? Betekent dat dat jullie elders ook retraites organiseren?

Erna: “Ja, we organiseren in de winter nu ook in Portugal retraites. Omdat we tijdens de Corona-lockdown daar lang moesten verblijven, hebben we een bijzondere band met dat heerlijke land, en vooral de indrukwekkende kust van de Algarve, opgebouwd. We hebben daarom deze winter vijf weken gepland in de prachtige streek, op 10 minuten lopen van het strand.”

Zijn die anders dan in Frankrijk? 

Marco: “Het programma is – net als dat in Frankrijk – gericht op spelen, ontdekken en jezelf verrassen met verschillende materialen. Al het materiaal is inbegrepen (denk aan verf, inkt, papier, doek en tal van andere materialen) en we nemen ook onze drukpers mee om mensen wat eenvoudige druktechnieken te leren.”

Erna: “Het toffe is dat er in Portugal leuke restaurantjes in de buurt zijn waar de deelnemers zelf voor hun lunch zorgen. Het ontbijt en het avondeten zijn weer helemaal verzorgd en inbegrepen bij de heerlijke huisjes die we huren, met zwembad! De deelnemers kunnen kiezen voor een kamer voor zichzelf, of om die samen met iemand te delen. En de transfer vanaf het vliegveld van Faro is inbegrepen, dat houdt het overzichtelijk.”

Wil jij meer Kunst van het Leven in jou leven? 

Allebei: “De creatieve retraites in Frankrijk zijn populair en voor 2025 alweer helemaal volgeboekt, daar zijn we enorm dankbaar voor. Maar goed nieuws! Tijdens de 5 weken in de Portugese winterzon is nog voldoende plek.”

Wat je kan verwachten?

• 6 overnachtingen, 2 verse maaltijden per dag en onbeperkt koffie en thee in Ferragudo, in de Portugese Algarve (je zorgt zelf voor de lunch);
• Onbeperkt gebruik van creatieve materialen, dagelijks nieuwe opdrachten en begeleiding hoe je met talloze verschillende materialen en technieken uniek eigen werk creëert. Marco & Erna begeleiden je door je eigen creatief proces;
• Gedurende je week zijn er ook inspirerende uitstapjes in de omgeving.

Kijk snel op de website voor alle data in Portugal.