360 met de Wereldwijven – Stem jij vanuit het buitenland? Verkiezingen in Nederland

Er wonen bijna 900.000 Nederlanders in het buitenland die een stem mogen uitbrengen en samen zijn ze goed voor maar liefst 12 zetels. Momenteel is meer dan 135.000 van hen geregistreerd en kan daadwerkelijk stemmen. Maar hoewel het registreren vrij eenvoudig en online kan, is het daadwerkelijk stemmen nog niet altijd eenvoudig. Namelijk per post.

Wáár je woont in het buitenland, is zeker bepalend of je stemt voor verkiezingen in Nederland of zelfs Europa. We vroegen het onze wereldwijven.

Soepel stemmen in Europa

Voor de dames in Europa zijn de obstakels over het algemeen minder groot dan zij die in veel minder ontwikkelde landen wonen. Daan reageerde gelijk vanuit Engeland, zij heeft haar stem al een dikke week geleden via de post uitgebracht. Te vroeg? “Misschien”, lacht ze, “want nadat ik de envelop verstuurd heb, sloeg wat twijfel toe…” Tja. Twijfel is iets wat ook in Nederland na het stemhokje kan toeslaan. Het blijft politiek die moet samenwerken en dus afwachten wat er van de mooie plannen echt werkelijkheid wordt. 

Dat het ook in Europa niet altijd soepeltjes verloopt weet Bonny in Oostenrijk. Alles leek op orde: adreswijzigingen tijdig doorgegeven, stembiljet ontvangen én de kieswijzer geraadpleegd. Maar verhuis-perikelen zorgt voor roet in het eten, of beter haar stem. Bonny: “Ik ben de oranje envelop kwijtgeraakt in de chaos van het geheel-en-weer tussen mijn woonhuis en de woning op mijn werk. Gevolg: te laat en dus niet gestemd. In principe wil ik mijn stemrecht uitoefenen en vind het jammer dat ik dit niet ook kan in mijn nieuwe thuisland, tenzij ik mijn Nederlandse identiteit opgeef en Oostenrijkse wordt. Dat voelt, op dit moment in elk geval, toch als een brug te ver. “

“Qua praktische afhandeling zou het stemmen toch ook digitaal georganiseerd moeten kunnen worden, ook geanonimiseerd, toch? Dan zullen er zeker weten meer stemmen uit het buitenland komen.” – Bonny

Een stem via de postduif is wellicht sneller…

Dat stemmen vanuit het buitenland niet altijd even makkelijk is bevestigen ook Inga en Marieke. Inga in Guatemala heeft niet gestemd omdat het land al jaren geen post-systeem meer heeft. Bovendien woont Inga afgelegen wat het allemaal xtra ingewikkeld maakt. “Maar”, vult ze aan “Ik weet van andere Nerderlanders hier dat het wel kán en dat zij wel stemmen. Ze vragen digitaal hun stembiljet aan en dan kijken ze onderling of er iemand binnenkort naar Nederland vliegt die die biljetten dan weer kan meenemen. Ik woon helemaal in een uithoek van het land, dus ik zou ook nog moeten kijken hoe ik mijn biljet op tijd bij één van hen zou kunnen krijgen. Het zou allemaal wel kunnen, maar ik vind het allemaal nogal omslachtig.”

“Ik heb ook geen idee op welke partij ik zou moeten stemmen, ben al heel veel jaren weg, kom zelden nog in Nederland en volg het Nederlandse nieuws en politiek helemaal niet. Ik heb werkelijk geen idee wat er speelt of wat er nu daar belangrijk is. Een keuze zou dan een partij zijn die ook aandacht heeft voor Nederlanders in het buitenland…” – Inga 

Hetzelfde verhaal vertelt Marieke. Ook op Dominica werkt het post-systeem sinds COVID helemaal niet meer en wonen hier zo weinig Nederlanders dat het meenemen naar Nederland gewoon niet lukt. Dus ook Marieke stemt niet wat ze wel erg jammer vindt: “Voor het recht om als vrouw te kunnen stemmen hebben andere vrouwen gestreden. Ik vind dat ik daarom zou moeten stemmen. Hopelijk wordt het snel mogelijk om digitaal te stemmen.”

Stemrecht ja! Maar eerst even stomen

Wereldwijf Maaike in Singapore heeft wel kunnen stemmen. Maaike: “Dit keer op tijd stembiljet aangevraagd en met wat geregel is het gelukt om mijn stem envelop in de bus te doen. Ik vind stemmen een recht en een plicht, en Nederland is en blijft mijn thuisland. Onze kinderen wonen er, en wij trouwens ook weer bijna 😅. Ik denk dat we in Nederland een bredere blik mogen hebben met wat meer realiteitszin en onze sociale waarden stevig mogen omarmen. Populisten praten ons angst aan en problemen die geen problemen zijn. Dat houdt de politiek gegijzeld en weg van het oplossen van thema’s die toch behoorlijk aangepakt moeten worden: arbeidsmarkt, huisvesting, zorg, onderwijs en veiligheid.”

Hoewel stemmen vanuit Singapore iets makkelijker lijkt, kom je hier ook nog wel voor de nodige verrassingen te staan. Dat het stembiljet bijvoorbeeld vastgeplakt zit aan de envelop vanwege de hoge vochtigheid, zo heeft Wereldwijf Karien eens ervaren. Zie dat maar eens voorzichtig los te peuteren! 

“Het lijkt alsof er nu met mijn stem geprutst is! Vervolgens moet je die brief op tijd en op eigen kosten naar Den Haag sturen, wat voor veel mensen wel een stap is denk ik. Ik breng ze altijd zelf even naar de ambassade maar dat is voor de meesten niet reëel natuurlijk.” – Karien

Stemmen en paspoort verlegen: twee vliegen in één klap

Touché Karien! Wereldwijf Saskia woont in de VS waar de post weliswaar redelijk werkt maar je voor overige consulaire zaken als paspoorten een flinke reis moet ondernemen. En dat is voor veel Nederlanders in Amerika een aardige kostenpost als je niet nabij één van de consulaten of enige ambassade woont. Saskia: “Twee kinderen (die allebei in verschillende staten studeren!) moesten weer het paspoort verlengen en logistiek was DC dit keer de meest logische plek om dat te doen. Overigens bestaat sinds een paar jaar het extra pop-up consulaat tijdens zomermaanden in strategische steden wat al een hele verbetering is!”

Saskia vloog vanuit San Diego naar de hoofdstad en nam de oranje envelop mee, dan kon die mooi met de diplomatiek post van de ambassade en verzekerd op tijd naar Den Haag. “Toen ik moest betalen voor beide paspoorten en mijn postcode opgaf, verplicht in de VS als je met een creditcard betaalt, gaf de super vriendelijke en behulpzame medewerker aan dat ze nog niet eerder iemand van zover had mogen verwelkomen op de ambassade.”

Stichting GOED, een stem voor Nederlanders in het buitenland

Wil jij graag op de hoogte blijven van jouw rechten en plichten als Nederlander in het buitenland? Check dan de website van Stichting GOED – Grenzeloos Onder Eén Dak. De stichting is politiek neutraal en behartigt de belangen van Nederlanders in het buitenland van vertrek en verblijf tot eventuele terugkeer. Ook is ze een klankbord voor Nederlanders in het buitenland en voor de diverse overheidsinstanties. De website is een bron van informatie over pensioen & AOW, de digitale overheid, Nederlands onderwijs in het buitenland, Nationaliteit wetgeving, consulaire zaken en nog veel meer. 

Ben je nieuwsgierig of geïnteresseerd in de impact van Stichting GOED? Meld je aan als vrijwilliger voor jouw regio of land. Vrijwilligers zijn voor Stichting GOED van onschatbare waarde en jouw ervaring, kennis en betrokkenheid, geeft alles wat de stichting biedt een extra dimensie. Meer weten over de mogelijkheden? Bezoek dan deze pagina.