Wereldwijf Helga: “Mijn fiets is mijn lieve lust in Senegal!” 

Leren fietsen, hoorde bij mijn Nederlandse opvoeding in de jaren ’60 en’70. Op jonge leeftijd fietste ik al zelfstandig naar school, naar de winkel of naar het strand. Ook haalde ik mijn rijbewijs toen ik 18 jaar was en het was vanzelfsprekend dat ik wist hoe ik met de trein of bus moest reizen.

Maar dan kom ik, een vrouw op leeftijd (55 jaar), in een land als Senegal terecht waar deze zelfstandigheid niet gebruikelijk is en mensen je vreemd aankijken als je (zeker als een vrouw) op een fiets zit.

Tweedehands fiets in de container

Echter fietsen hoot bij mijn bestaan en ondanks de afkeurende, soms verbaasde blikken in mijn nieuwe vaderland ben ik dat blijven doen. Al vanaf het eerste moment van mijn emigratieplan stond vast dat, waar ik ook ter wereld ging wonen, ik de mogelijkheid moest hebben om te fietsen. 

Een jaar voor mijn vertrek wist ik nog een mooie tweedehands fiets op de kop te tikken en deze ging mee in een container naar Senegal. Door de vele reizen die ik door West-Afrika had gemaakt, was ik op de hoogte van het feit dat fietsen voor met name vrouwen zeer ongebruikelijk is. Moest ik daarin meegaan? Dat dacht ik niet! Fietsen hoort bij mij en het geeft me vrijheid. 

Ik stapte daarom ook in Senegal direct op mijn dierbare fiets nadat deze was aangekomen met de container om dat gevoel van vrijheid weer te ervaren dat ik sinds mijn kindertijd ken. Alhoewel mijn wijlen Senegalese echtgenoot Samba daar niet echt blij mee was… Hij riep: “Fietsen was gevaarlijk, zeker voor een vrouw!”

Zigzaggend door het verkeer met mijn fiets

De eerste fietstocht was erg spannend. Ik moest namelijk over een smalle brug fietsen die eigenlijk alleen bedoeld is voor auto’s en voetgangers. Het enige wat ik me op dat moment bedacht was dat ik zo snel mogelijk naar de andere kant van de brug moest fietsen. Eenmaal over de brug moest ik zigzaggend door het verkeer en waar auto’s op de meest onmogelijke plekken stilstaan. Desondanks zijn er behoorlijk wat fietsers en brommers, maar allemaal mannen. Een speciaal fiets(brommer)pad ontbreekt en helemaal rechts rijden is ook niet altijd een optie vanwege allerlei blokkades. 

Fietsen doe ik dus veelal tussen auto’s door die geen rekening houden met fietsers. Ook zijn er in Senegal weinig verkeersregels en bovendien houden mensen zich slecht aan de weinige regels die er zijn dus dien je heel voorzichtig te rijden. Toch is er één ongeschreven regel: het ‘recht’ van de grootste. Wie het grootst is, gaat altijd voor en verder moet je gewoon ‘doorduwen’. Iets wat mij helemaal niet ligt. Ik wacht liever in zo’n situatie.

Na een aantal fietstochten, raakte ik gewend aan het verkeer. Gelukkig had ik ruime ervaring opgedaan in Amsterdam waar je ook moest oppassen. Enfin, fietsen werd weer mijn dagelijkse bezigheid. 

Veiligheid boven alles: vermijd hitte en avonduren 

Overigens moest ik niet alleen wennen aan het verkeer maar ook aan het klimaat! De temperatuur ligt hier hoger dan in Nederland. Een paar keer was ik bevangen door de warmte en lag ik ‘s middags uitgeteld op de bank. Sindsdien heb ik met mezelf afgesproken dat ik alleen fiets tussen november en april, de koele periode. Bovendien fiets ik niet meer in het donker, vanwege de slechte wegen en verlichting van de weggebruikers. Er rijden bijvoorbeeld veel brommers zonder verlichting in het donker.

Vanaf het begin dat ik begon te fietsen richtte ik me op het verkeer en lette ik niet op de reactie van de mensen. Er waren natuurlijk reacties, dikwijls negatief (ook van de Europeanen) maar die legde ik naast me neer. Hoezo gevaarlijk? En nergens stond toch geschreven dat ik niet mocht fietsen? Bovendien, angst is een slechte raadgever. Kortom, ondertussen geniet ik weer van het fietsen en de vrijheid die ik op de fiets heb. 

Hierdoor ben ik wel een bezienswaardigheid geworden en een buitenbeentje in Saint-Louis, de stad waar ik woon. Daar trek me niets van aan want een buitenbeentje ben ik toch door mijn huidskleur. Iedereen kent die kleine Nederlandse vrouw op de fiets. En als ik niet fiets dan krijg ik standaard de vraag: “Waar is je fiets?”

Misschien ook leuk om te lezen is het blog waarin andere wereldwijven vertellen welk vervoermiddel voor hen het meest praktisch is voor hun dagelijkse transport.