Posttraumatische groei is onderweg

Posttraumatische groei is een term uit de psychologie. Het is een transformatie die niet ondanks, maar juist dankzìj de enorme worsteling met trauma ontstaat. Bij een grote emotionele schok, of bij een verdriet dat groter is dan het lichaam, worden mensen gedwongen om te gaan met de puinhoop en leegte die het achterlaat. Zo’n schok verbrijzelde oude funderingen van mijn leven, waardoor het bouwen van een nieuwe, diepere basis een onontkoombare en loodzware opdracht werd.

In mijn geval is het overlijden van mijn vader de katalysator. Belangrijk: dit betekent nìet dat het verdriet verdwijnt of dat de gebeurtenis ‘goed’ was.

Marathon op adrenaline

De biologie van de mens zit vernuftig in elkaar. Eerst is de paniek zodanig dat er een piek ontstaat van cortisol en adrenaline. Mijn systeem kon de grote schok niet in één keer opvangen en verwerken. Daarom ving een dikke laag stresshormonen de allereerste schok op. In fight-modus kon ik, slechts een paar dagen na zijn overlijden, me laten overdonderen door een maand intensieve clowns-opleiding. Ik schoot uit mijn startblokken in Antwerpen, bij Ell Circo del Fuego, alsof het een nine-to-five job was. Papa’s uitvaart viel in het weekend na die eerste week clownen in juli. Ik werd goed opgevangen maar het was vooral wèrken.

Met een groep van achttien mensen werden we geconfronteerd met innerlijke vastgeroeste overtuigingen, om deze vervolgens met humor en een kwinkslag om te zetten in beweging. Met een lach, èn een traan. Meteen ging ik luisteren naar mijn eigen grenzen èn lichaam, mogelijk gemaakt door de vele geïntegreerde meditatie- en lichaamsoefeningen. We kregen de ruimte om néé te zeggen. De clown als rebel werd een feit. Zo eerde ik de eigenzinnige rebel van de familie die ook mijn vader was. Ik ging de tweede week – even òut.

De allereerste brok verdriet kwam als een mokerslag. Als een geslagen hond ontsnapten er oerklanken uit mijn keel. Ondanks de zware wals die over mijn lichaam denderde gaven de basisbehoeftes van mijn lichaam me fysieke ankers om aan vast te grijpen. Dit tot op de dag van vandaag.

De derde week ging ik terug ìn. Tot de allerlaatste dag, waar ik helaas niet tot onze improvisoire voorstelling kon blijven, want ik werd in de namiddag verwacht aan de kust. Om een echte job te starten, mèt inkomen. Cirque du Soleil, afdeling Merchandise. Terwijl mijn vader lag opgebaard in de woonkamer rinkelde mijn gsm vanwege een sollicitatie. Bijna glipte deze opportuniteit, om wat noodzakelijk geld te cultiveren, uit mijn handen. Gelukkig werd het gebrek aan enthousiasme in mijn stem al gauw verklaard en geaccepteerd aan de andere kant van de lijn. “Mijn vader is net overleden, vandaar dat ik zo anders klink, maar ik wil dus heel graag komen werken in augustus.” 

Vagabundus – een neiging tot zwerven

En zo geschiedde. Met wat primitief slaapgerief op de rug trok ik naar Knokke-Heist. Dankzij ‘Welcome in my Garden’ vond ik voor de eerste nachten ‘onderdak’ onder een reusachtige lindeboom in de tuin van een lieftallige, verdwaalde Parisienne. Algauw sliep ik in een park naast de circustent, of bij regenweer in de schuur van een verlaten schoolgebouw. Het was immers zomervakantie en de late werkuren verhinderden een openbare lijn tussen de wereld van Alegría en de tuin van Anne. Overdag draaide ik mee in de geoliede machine van het wereldberoemde circus. Bij het uitladen van honderden dozen uit een vrachtwagen schalde mijn zelfgekozen playlist uit de luidsprekers van de site. Mijn vaders favoriete muziek galmde zowel binnen als buiten het fameuze tentdoek, terwijl de zweetparels over mijn gezicht rolden.

Epische momenten als deze werden met volwaardige voldoening beleefd. Mijn knoestige arbeid, gecombineerd met wat sluwe verkooptactieken en authentiek gewauwel, werden ook gewaardeerd. Eenmaal in Brussel schoof ik, door de onverwachte uitval van de oorspronkelijke teamleader, mijn talenkennis en met wat ik in Knokke had opgezogen, door naar de voorlinie. Ik werd gepromoveerd. De overlevingsmodus kwam algauw tot een hoogtepunt. Mijn innerlijke strijd werd gespiegeld in het tumult van de boten die richting Palestina voeren. De klank van rechtvaardigheid en menselijkheid schreeuwde me wakker. Compassie kreeg een tastbare vorm door de aanwezigheid van een Palestijnse collega in ons team.

Het werd me te veel. Ik kon de ‘Made-in-China’-merchandise niet langer rijmen met de roep om rechtvaardigheid, die ik vanbinnen en in de wereld hoorde. Dit ondanks de warme collegialiteit en de kansen die ik kreeg bij Alegria. Ik nam ontslag.

De doden schreeuwen om diepgang en authenticiteit. Zelf zou ik werk maken van mijn eigen, persoonlijke tocht richting vrede en rechtvaardigheid. Zonder dat ik daarin pretentieus wil klinken want waarschijnlijk was het mijn lichaam die me onbewust tot stilstand riep. De adrenaline had langzamerhand al mijn reserves uitgeput.

Draadjes doorknippen

Loslaten werd de rode draad in dit hoofdstuk van mijn leven. Wanneer een fundamenteel basisstuk uit je leven verdwijnt, verandert je blik op de ander. Door mijn lage energiepeil werd ik gedwongen een filter aan te brengen: alles wat pijn doet, brandstof vreet of niet oprecht voelt, heb ik opzijgezet. Een overlevingsstrategie; want ik heb simpelweg de kracht niet meer om me aan te passen.

Dit filter is rigoureus, pijnlijk maar noodzakelijk. Het overlijden van mijn vader was de eerste onvrijwillige breuk en zette een kettingreactie in gang. Mijn tolerantie voor extra ballast staat onder nul, in synchroon met de barre temperaturen van de wintertijd. Kil maar moedig snijd ik losse draadjes door, hoe ingrijpend dat ook is. Het fysieke verlies van mijn vader vloeide over in een onthechtingsfase. Bakken pijn stroomt mijn lichaam uit. In isolatie voel ik me nu het veiligst.

Mijn oude overlevingsstrategieën verloren daarbij hun ogenschijnlijke aantrekkelijke glans. Als kind van vijf tot mijn dertigste levensjaar verloor ik mezelf in fantasierijke geprojecteerde verhalen. Dit was mijn manier om de stress en pijn van verwaarlozing gedurende mijn jeugd biologisch te verlichten.

Verliefdheid werd dè drug der liefde, een noodzakelijk middel om overeind te blijven. Na de zoveelste pijnlijke relatiebreuk, in gang gezet door papa’s diagnose van zomer 2024, had ik een les geleerd. De drang is er nog, en zal hoogstwaarschijnlijk een gevoeligheid blijven. Maar ik durf nu gematigd zijn. En saai. Niemand torent nu nog boven me uit qua prioriteit. Mijn steun en toeverlaat, de ouder bij wie ik kan uithuilen en schreeuwen. Dat ben ikzelf. Eindelijk voel ik me begrepen, stap voor stap…

Rijzen in stilte

In herstelmodus op een klein kamertje in Londerzeel gingen Kerstmis en de overgang naar het nieuwe jaar aan me voorbij. Terwijl de wereld buiten zich verloor in lawaai en commercie, vond ik de waarde van de stilte terug. Het ‘moeten’ is weggevallen. Nu ik niet meer verdoofd word door de drug der liefde of door de adrenaline-race in het circus dat de samenleving is, krijgen de kleinste handelingen gewicht. De angst die druist door de tv-buis en radiogangen is me niet ontgaan maar beroert me zo min mogelijk. 

Net op tijd naar de winkel gaan, koken, de warmte van een douche of een wandeling door de grijze velden; het zijn de nieuwe ijkpunten van mijn dag. Ik leer dat kwaliteit niet zit in een grote prestatie, maar in de oprechtheid waarmee ik voor mezelf zorg. Ik herken die zorg: ik mocht papa dit op het einde ook bieden. De fierheid die hij in zijn laatste woorden over elk van zijn kinderen nog uitsprak, neem ik nu mee naar binnen.

Zijn DNA kneedt zich als gefermenteerd deeg verder. Zoals zuurdesem aan een klein restant genoeg heeft, zo hoef ik niet alles te bevatten. Ik rijs voor ik kan reizen. Dat heb ik helaas niet in de hand.

Zonder andere mensen was deze gezonde fermentatie niet mogelijk geweest. Mede-clowns; de collega’s bij Cirque — waaronder een fysiotherapeute bij wie ik al dansend de liefde in mijn buik kon voelen groeien; een vriendin die me wellness cadeau deed voor mijn verjaardag; familie en vrienden bij wie ik simpelweg mag zijn; penvrienden, chatters en de anonieme stemmen bij Tele-Onthaal; mijn psycholoog; en Hubert, ‘mijn buurman’, aan wie ik zoveel te danken heb! Misschien heb ik mijn duurbetaald hachje wel in zijn volledigheid aan hem te danken. Niemand loopt de weg alleen…

Wat overblijft

Een scherp contrast tussen de ravage in mijn woning en de heldere innerlijke koers. Er is al lang niet meer ten volle opgeruimd. Hoe ik woon is een fysieke weerspiegeling van de chaos die een klap kan achtergelaten. Het wacht op mij, zoals alles en iedereen momenteel in de wachtkamer staat. Mijn wandel-kar-in-de-maak staat daar middenin. Ze is een bron van tweestrijd. Enerzijds is ze een baken van hoop naar een toekomstige vrijheid. Anderzijds stagneert ze mijn proces. Een taak die op me drukt terwijl ik alleen maar naar rust verlang. Hier bouw ik aan een kleine thuis — zo binnen als buiten — waar de strijd tussen het ‘moeten’ en het ‘zijn’ voortdurend gestreden wordt.

Wanneer de overlevingsmodus gaat liggen, ontspant mijn lichaam integraal. Motivatie en beweging draaiden tot nu toe op een koud vuur. De bron van innerlijke warmte die nu begint te branden, voelt zo knisperend gezellig dat de eerste reflex is om mij erbij neer te vleien. Anderzijds is het net zoals de kachel in huis: bij vriesweer geraakt de gemiddelde temperatuur niet boven vijftien graden.

Elk vezeltje in mijn lichaam herinnert zich de gehele familiegeschiedenis. De afgelopen maanden brak er regelmatig oude pijn los die opnieuw door mijn bloedvaten klotste. De rouw heeft de dam naar alle onbewuste pijnen doorbroken. Na een tsunami van herbeleving komt de stroom tot bedaren in een fase van diepe rust. Zoals op de golven van de zee surf ik voorbij de diepste trauma’s die nog zaten opgeslagen. Daarbij krijgt mijn ego rake klappen te verduren. Gevolgd door zicht op de horizon en een vrijgemaakte zeevlakte…

Een nieuwe weg inslaan

Mijn lange tocht voor vrede is al begonnen, hier in dit kamertje te Londerzeel. De winterslaap is geen passiviteit, maar actieve stappen vooruit op celniveau. In de uren van de nacht leer ik de ‘orgaantijden’ kennen. Tussen één en drie reinigt de lever overblijvende frustraties en woede. Tussen drie en vijf proberen mijn longen al het opgeslagen verdriet eruit te blazen. Vanaf vijf uur willen de dikke darmen alles in brokken loslaten en verwerken. Vanaf zeven uur probeer ik mijn maag te voeden met hoogwaardige voeding zodat de milt deze vanaf negen kan omzetten in energie.

Je ziet, ’s nachts wakker worden om actief te verwerken is geen sinecure. Zo is ook deze tekst tot stand gekomen: in het uur van de longen, de dikke darm en afgerond in de eerste helft van de maag. Alle organen draaien momenteel dubbele shifts. In de namiddag, tijdens het uur van de nieren, zijn er angsten die één voor één dwars komen liggen. In de nieren ligt de yin-kracht opgeslagen; bij een disbalans ben ik een stuk kwetsbaarder. Daarom eindig ik met de beslissing om trouw te blijven aan het tempo van mijn eerste bedevaartsoord. Mijn lichaam is mijn tempel.

Het pad begint bij vrede sluiten met de storm en de moeizame stapjes vooruit. Onzichtbaar voor het oog, tastbaar voor het hart — de koningin van alle organen. We strekken de spier van mijn ziel  — de psoas  — op tijd en stond. Vertrekkensklaar zullen we, ooit, binnenkort. Een renovatie van de ziel vraagt geduld en doortastendheid. De weg leerde me al eerder: er is voor alles een juiste timing. Toeval bestaat niet! Een co-pelgrim stuurde me zojuist het volgende: Compostela komt van het Latijnse ‘Campus stellae’: een veld van sterren. Zonder de grote duisternis zouden we die nooit kunnen zien, niet waar?

Wie weet heeft de opgelopen ‘vertraging’ me wel behoed van een ’tegenspoed’. Met het universum weet je nooit…

Gastschrijver en wereldwijf Luka van de Aarde in een notendop

Luka is geboren in West-Vlaanderen, opgegroeid in de Serra da Estrela in Portugal, terug verhuisd naar België en studeerde aan de Vrije Universiteit Brussel. Binnenkort wandelt ze de wereld rond als pelgrim en clown voor verbinding en vrede. Een tocht waarvoor ze af en toe ook voor de Wereldwijven in de pen klimt. Behalve Luka op dit platform volgen, kan dat ook via haar eigen blog waar je haar blogs, schilderijen en andere rariteiten kan vinden

Of zoals Luka zichzelf graag omschrijft:

• Een Lever – Ik leef intens in het nu met al mijn emoties. Zo haal ik de toxische belasting weg tussen de organismen op aarde. Ik probeer de omloop tussen mensen te reinigen
• Een Schilderaar – Ik schilder, raar maar waar. Mijn schild als zelfbescherming is raar.
• Een Woordenaar – Ik probeer met woorden de realiteit te omschrijven, waardoor ik de realiteit zoals ze is vermoord.
• Een Terra-Pi-neut – Ik leef op aarde en voel me daardoor wel eens de pineut, net als alle anderen. Daarom voel ik compassie en wil ik mijn kennis en kunde delen of vermenigvuldigen met degene die in hun kennis kunnen geloven. Al weten we allemaal net zo min als de rest waarom we de pineut zijn. De som van alle (geloofs-)overtuigingen is gelijk aan het leven op Aarde.
• Een Gekker (in t West-Vloams) – Mijn gekkigheid doet wel eens gek, zo hack ik de programmering van het mensenbrein, opdat ze tilt slaat. Haal mensen even uit hun conditionering om te ontdekken en onderzoeken wie we echt zijn.