Daten in het buitenland: valkuilen om in de smiezen te houden

Daten met een andere expat die jouw levensinstelling volledig begrijpt, of juist met die sexy local van wie je zoveel nieuwe dingen leert. Bijkomend voordeel: in het buitenland hoef je tijdens een eerste date in elk geval niet bang te zijn je Nederlandse ex tegen het lijf te lopen. Maar de medaille heeft ook een andere kant: daten in het buitenland is niet alleen spannender en vrijer, maar ook onzekerder en soms gewoon ook ehm… een tikkie ontregelend. 

Hoe komt dat toch? En hoe pak je het goed aan, zodat je het leuk én veilig houdt? Gz-psycholoog Niek Rosens Psycholoog op Afstand geeft advies.

De datingmarkt in het buitenland vs in Nederland

Daten in het buitenland is anders dan daten in Nederland, simpelweg omdat de context anders is. “In het buitenland date je niet alleen met een andere persoon, maar ook met een andere cultuur,” legt Niek uit. “Normen en verwachtingen verschillen, waardoor je meer moet interpreteren en ook compleet verrast kunt worden door een bepaald cultuurverschil.”

Daten met een andere expat

Als expat zoek je toch al gauw lotgenoten op. Maar in internationale gemeenschappen zijn connecties veelal vluchtig. Mensen zijn voor werk ergens tijdelijk, weten nog niet of ze blijven en zo ja hoelang, of zitten al met een half hoofd bij de volgende bestemming. Dat maakt daten verwarrend. Is dit een soort veredelde vakantieromance met een houdbaarheidsdatum of valt er iets serieus met de ander op te bouwen? Vaak heeft de ander ook niet echt een duidelijk antwoord op die vraag.

Daten met een local

Wie date met een local zit weer in een andere dynamiek. Dan ben jij weliswaar het ‘exotische’ liefdesobject, maar ook degene met het kleinste netwerk, de meeste culturele onzekerheden en daarmee de grootste afhankelijkheid. Zo’n nieuwe fling versterkt ongetwijfeld je band met je nieuwe thuisland (hallo, lokale schoonfamilie) en helpt je integreren, maar kan je ook heel kwetsbaar doen voelen.

Wat maakt daten in het buitenland tricky?

“In Nederland had je waarschijnlijk een groter sociaal netwerk, waarmee je een date kan bespreken en evalueren,” zegt Niek. In het buitenland ben je toch wat meer op jezelf aangewezen. En dat kan daten tricky maken.

Intimiteit voelt sneller groot

Omdat je inner circle in het buitenland nogal is uitgedund of ver weg in Nederland zit, kan een leuke connectie snel emotioneel gewicht krijgen. Niet omdat jij wanhopig op zoek bent naar liefde, maar omdat verbinding in een nieuwe omgeving nu eenmaal eerder als betekenisvol voelt. De ander wordt dan al vroeg in het datingproces belangrijk voor je, en dat maakt het lastiger de connectie objectief te beoordelen.

Afwijzing komt harder aan

Het is nooit leuk om afgewezen te worden, maar in het buitenland kan het extra hard aankomen. “Dat komt omdat het gekoppeld wordt aan het gevoel dat je er niet bij hoort,” aldus Niek. Een romantische afwijzing roept dan meteen gedachten op als: ik hoor hier niet, het ligt aan mij, ik ben anders/ te veel/ te naïef/ te direct/ te Nederlands. Dan gaat één gebroken hart ineens over je hele bestaan in een ander land. 

Je veiligheid is kwetsbaarder

Een van de lastigste dingen aan daten in het buitenland is dat je soms niet goed weet wat je normaal moet vinden. Niek: “Je sociale voelsprieten werken minder goed, waardoor je gedrag niet goed kunt beoordelen.”

• Is het respectloos als iemand een half uur te laat komt op de eerste date, of is tijd hier nu eenmaal elastischer?
• Is het een risico om bij iemand thuis af te spreken, of is dat juist een teken dat de ander jou vertrouwd en je echt beter wil leren kennen?
• Is die opmerking te macho, narcistisch of intimiderend of is het gewoon cultureel of religieus bepaald en zitten er geen slechte intenties achter?

Soms is het verschil gewoon moeilijk te onderscheiden, maar “soms praten we bepaald gedrag ook goed met ‘het is cultureel’, terwijl het gewoon ongezond is,” zegt Niek. Hoe je echte red flags herkent? “Een cultuurverschil zorgt voor ongemakkelijke momenten, maar voelt niet onveilig. Bij een red flag voel je spanning, twijfel, onrust. Respect, grenzen en wederkerigheid zijn universeel. Als je jezelf steeds moet aanpassen of de ander gedrag vertoont dat je ook niet zou accepteren van iemand uit je eigen land, is het waarschijnlijk niet ‘gewoon een cultuurverschil’. Bespreek het met je naasten, ook als die in Nederland zitten. Soms vergeten mensen dit echt.”

Hoe gooien cultuurverschillen roet in het diner-voor-twee?

Cultuurverschillen gaan over meer dan alleen religie, eten en feestdagen. Ze gaan ook over hoe je communiceert, hoe snel je initiatief neemt, wat exclusiviteit voor jou betekent, hoe je naar seks kijkt, hoe belangrijk familie voor je is en ga zo maar door. Wereldwijven zei het al eerder: de misverstanden die daardoor ontstaan, komen vaak niet voort uit onwil, maar uit verschillende vanzelfsprekendheden (zie ook ons artikel over cultuurverschillen in de liefde).

Open-mindedness

Nu ben jij je, door je emigratie, in elk geval wel bewúst van het feit dat die verschillende vanzelfsprekendheden bestaan. Jij denkt, doet of vindt misschien A, maar weet ook dat ze in jouw nieuwe land wellicht B denken, doen of vinden. Maar date je een local die nooit in een ander land heeft gewoond, dan heb je ook nog eens te maken met iemand die überhaupt niet van het bestaan van A afweet. Dan kan het er in de praktijk op neerkomen dat jij altijd begripvol bent en water bij de wijn doet, maar je zelf vaak onbegrepen voelt. 

Tips voor daten in het buitenland

Genoeg over het leed dat ‘daten in het buitenland’ heet. Hoe maak je het leuk en – hopelijk – succesvol?

• Spreek aan het begin op een openbare plek af en deel je locatie met iemand. Zo hou je het veilig en zit je zelf ook rustig.
• Stel vragen over gewoontes, gebruiken en tradities. Zo voorkom je misverstanden en verkeerde aannames. Niek: “Blijf open, maar bewaak wel je grenzen.”
• Reflecteer op je eigen gedrag en aannames. Zo word je je bewust van je eigen overtuigingen en waar die eigenlijk op gebaseerd zijn.
• “Zorg dat je leven niet alleen om daten draait,” adviseert Niek. “Zo voorkom je dat je te veel druk op één connectie legt en kun je dingen de tijd geven. Besteed ook aandacht aan vrienden, werk en andere bezigheden.”
• Zet ergens een punt achter als het simpelweg niet goed voelt. Zo voorkom je dat je in een innerlijke diplomatieke crisis belandt waarin je blijft piekeren over dingen die eigenlijk niet oké voelen.

Niek: “Uiteindelijk werkt daten het best als je zelf stevig staat, ook in een nieuwe omgeving.”

Blijf je vastlopen in de liefde?

Daten in het buitenland is niet alleen een zoektocht naar liefde, maar ook een crashcourse in cultuurverschillen, hechting, grenzen en zelfkennis. En soms loop je daarin vast. Dan is het slim om hulp te zoeken. Niet omdat jij niet goed bent in daten, maar omdat je simpelweg niet alles alleen uit hoeft te vogelen in een land waar alles al nieuw is. 

Verval je in relaties steeds weer in dezelfde patronen?

Je hechtingspatronen zijn gewoon met je mee geëmigreerd. En in een nieuwe omgeving kunnen die extra zichtbaar worden. Hoe je omgaat met nabijheid, intimiteit, vertrouwen en afhankelijkheid komt tijdens het dateproces onder een vergrootglas te liggen.

• Ben je gevoelig voor afwijzing? Dan kan je in het buitenland sneller liggen piekeren over dat onbeantwoorde appje.
• Neig je juist naar afstand houden? Dan komt die romantische Griek met de beste bedoelingen ineens benauwend op je over.
• Heb je veel behoefte aan échte verbinding? Dan is die nieuwe vlam waar je op de eerste date al zulke goede gesprekken mee had ineens je twin flame.

Het zijn allemaal menselijke reacties, maar komen je datingleven niet altijd ten goede. En dat is precies waarom het zo belangrijk is die patronen in de smiezen te krijgen. Zelfinzicht is het halve werk. Soms gaat het niet alleen over daten, maar over wat het daten in jou activeert.

Maakt daten je steeds onzekerder?

Een paar mislukte dates in het buitenland kunnen er harder inhakken dan het geval zou zijn geweest in Nederland. En dat maakt logischerwijs onzeker. In de behoefte aan verbinding kan je jezelf te veel gaan aanpassen en je Nederlandse normen en waarden te veel uit het oog verliezen. Dan helpt het om pas op de plaats te maken. Waar sta je voor en wat zoek je nu echt? Een psycholoog kan je helpen dat uit te vogelen en te werken aan eigenwaarde en zelfvertrouwen.

Zijn in je huidige relatie problemen ontstaan?

Lijken jullie (culturele) verschillen op sommige momenten ineens te groot? Psycholoog op Afstand geeft ook relatietherapie aan expatstellen. Soms is een objectieve buitenstaander alles wat je nodig hebt om de verschillen weer met nieuwsgierigheid te benaderen, in plaats van met vooroordelen en aannames. Dan komt er ook weer ruimte voor het vieren van jullie overeenkomsten en de manier waarop jullie elkaar juist aanvullen.

Online coaching bij daten en relaties in het buitenland

Bij Psycholoog op Afstand vind je de juiste hulp bij een gediplomeerd (gz-)psycholoog die zelf ook weet hoe het is om in het buitenland te wonen – eenvoudig en laagdrempelig online, waar je ook woont, in welke tijdzone dan ook. Je hebt geen officiële hulpvraag of diagnose nodig, en zit ook niet vast aan een bepaald traject of vast aantal gesprekken. Een kennismakingsgesprek is zo gemaakt, en is gratis en vrijblijvend.