Dutch School: Een kijkje achter de schermen van Nederlands onderwijs in het buitenland

Wie naar het buitenland verhuist met kinderen komt al snel in aanraking met het concept van internationale scholen. Hoewel voor de lagere school vaak nog de keuze valt op het lokale systeem, zijn veel expats geneigd om voor de middelbare school te kiezen voor een internationaal erkende school. Vaak gebaseerd op het Amerikaanse of Britse schoolsysteem maar met een mengelmoes van nationaliteiten.

De Wereldwijven kregen de kans een dag mee te lopen met Laura Ligthart, directeur van Dutch School in Zuid Californië, geaccrediteerd door het Nederlandse Ministerie van Onderwijs en aangesloten bij Stichting NOB. We kregen een goede blik achter de schermen hoe Nederlands onderwijs in het buitenland in de praktijk werkt.

Nederlands onderwijs wereldwijd – wat is mogelijk?

Met steun van het Ministerie van OCW, is Stichting NOB de koepelorganisatie voor Nederlandstalig onderwijs in het buitenland. Voor een optimale aansluiting staat NOB een wereldwijd netwerk van zo’n 180 scholen in meer dan 80 landen terzijde die Nederlandse taal en cultuur aanbieden. 

Wereldwijd zien we een viertal typen van Nederlands onderwijs waarvan de meesten alleen naschools en/of op zaterdag Nederlandse taal en cultuurlessen geven, de zogeheten NTC-scholen. Onderwijs op NTC-scholen is locatie afhankelijk en veel ouders zullen dan ook uitwijken naar erkend online talenonderwijs. Wie geluk heeft kan ook terecht op een aantal dagscholen met volledig Nederlands onderwijs, Internationale Nederlandse scholen en een aantal Europese scholen. 

Dankzij de inspanningen van Stichting NOB kun je waar ook ter wereld, voor alle kinderen tussen 2,5 en 18 jaar, dus kiezen voor een vorm van kwalitatief Nederlandstalig onderwijs: thuis of in de klas. Een volledige en duidelijke lijst per type onderwijs kun je hier terugvinden.

Onderwijsinspectie

De Nederlandse Onderwijsinspectie houdt toezicht op álle scholen die bij NOB zijn aangesloten. Op NTC-scholen wordt alleen gekeken naar de lessen in het vak Nederlands. Bij de scholen voor volledig Nederlands onderwijs en de internationale Nederlandse scholen monitort de Onderwijsinspectie het lesaanbod van de hele school, dus niet alleen van het vak Nederlands. Ook op de Europese Scholen houdt een team van inspecteurs, waaronder enkele Nederlandse inspecteurs, toezicht.

Zelfstandig NTC onderwijs. Hoe werkt dit?

Een fantastisch wereldwijd netwerk zijn de zelfstandige NTC-scholen, gevestigd in strategische gebieden. Op een NTC-school krijgt iedere groep gemiddeld twee en een half uur per week Nederlands onderwijs met aandacht aan zowel de Nederlandse taal als de Nederlandse- en Vlaamse cultuur. In de taalles staan onderdelen centraal die onvoldoende worden ontwikkeld als een kind alleen thuis Nederlands spreekt. Denk aan specifieke woordenschat, begrijpend lezen, schrijven en spelling en gesprekken voeren. 

Een leerling krijgt hetzelfde Nederlandse taalonderwijs als leerlingen op scholen in Nederland of Vlaanderen. NTC-scholen werken met een indeling van het taalniveau van leerlingen, zodat ze het onderwijsaanbod op hen kunnen afstemmen.

Een NTC-school in de praktijk! Dutch School in Zuid Californië 

Het Nederlands onderwijs op een NTC school moet dus aan voorwaarden voldoen en staat onder controle van de Onderwijsinspectie wat een heleboel zekerheid en rust geeft. Zeker voor ouders die tijdelijk met hun kroost naar het buitenland zijn verhuisd en weten dat hun kinderen hun vervolgonderwijs in Nederland voortzetten. Maar hoe werkt het precies in de praktijk? De Wereldwijven lopen een dagje mee met Laura Ligthart, directeur van Dutch School in Zuid Californië.

Dutch School is in 2000 opgericht door het toenmalige consulaat-generaal van Nederland in Los Angeles (nu in San Francisco) en bestaat dus alweer 25 jaar! De school stond oorspronkelijk bekend als Dutch School Los Angeles en had één locatie in North Hollywood. In 2001 werd de naam gewijzigd naar Dutch School of Southern California toen de locaties in Orange County en San Diego werden toegevoegd. Sinds 2018 biedt Dutch School daarnaast ook wereldwijd online Nederlands onderwijs aan voor kinderen, tieners en volwassenen op alle niveaus. Zowel expats als anderstaligen kunnen bij Dutch School terecht voor online Nederlandse lessen en Nederlands afstandsonderwijs, waar ook ter wereld.

Dutch School is een zelfstandige stichting zonder winstoogmerk in Nederland en werkt met een internationaal team van ervaren docenten en medewerkers in zowel Nederland, Europa als de Verenigde Staten (waar het ook een non-profit is). Uiteraard is de school geaccrediteerd door het Nederlandse Ministerie van Onderwijs en verbonden met Stichting Nederlands Onderwijs Buitenland (NOB).

Laura, jullie bieden Nederlands taalonderwijs op verschillende niveaus, maar onderwijzen ook in de Nederlandse cultuur? Wat moeten we ons daarbij voorstellen?

Laura: – “Dat klopt. We bieden niet alleen Nederlandse taallessen, maar besteden ook aandacht aan de Nederlandse cultuur. Taal en cultuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, en dat zie je terug in alles wat we doen. In onze lessen werken we rond thema’s als Sinterklaas, Koningsdag en typisch Nederlandse tradities, maar ook rond dagelijkse onderwerpen als school, eten, verkeer en feestdagen. We lezen Nederlandse kinderboeken, zingen liedjes, bespreken actualiteit via het jeugdjournaal en gebruiken authentiek lesmateriaal uit Nederland. Voor oudere leerlingen komt daar ook aandacht bij voor cultuurverschillen, een stukje geschiedenis, kunst en hedendaagse thema’s.”

“Op die manier leren onze leerlingen niet alleen de taal, maar begrijpen ze ook de gewoontes, humor en waarden die bij de Nederlandse cultuur horen. Zo blijven ze, waar ter wereld ook, verbonden met hun Nederlandse achtergrond. Voor veel gezinnen in het buitenland betekent dat veel meer dan alleen taalonderwijs: het is een manier om hun kinderen een stukje identiteit mee te geven, om samen herinneringen te maken en de band met Nederland levend te houden — generatie na generatie.”

Dutch School is een zelfstandige school, wie financiert dit? 

Laura – “Wij zijn een zelfstandige stichting zonder winstoogmerk in Nederland en een non-profit in Amerika. We financieren ons via lesgelden, aangevuld met een kleine subsidie van de Nederlandse overheid via Stichting NOB, die wereldwijd Nederlands onderwijs in het buitenland ondersteunt. Daarnaast ontvangen we af en toe donaties die specifieke projecten mogelijk maken.”

“Wat ons bijzonder maakt, is de sterke betrokkenheid van ouders, docenten en het bestuur. Samen vormen zij een hechte gemeenschap die gelooft in het belang van hoogwaardig Nederlands taal- en cultuuronderwijs in het buitenland. Dankzij deze samenwerking en de professionele inzet van ons team is de school in 25 jaar uitgegroeid tot een toonaangevende onderwijsinstelling met inmiddels bijna 250 leerlingen, zowel op onze locaties in Zuid-Californië als wereldwijd online.”

“De kwaliteit van ons onderwijs staat altijd centraal. Ons programma voldoet aan de normen van het Nederlandse Ministerie van Onderwijs en wordt regelmatig gecontroleerd door de Nederlandse onderwijsinspectie. De school is professioneel georganiseerd – van het lesprogramma en de leermaterialen tot administratie en communicatie.”

“We worden bovendien al jarenlang ondersteund door het Koningsdagcomité San Diego, waarin onder andere de Honorair Consul van San Diego, de Nederlandse Business Club van San Diego, de Dutch Meet Up San Diego, en een groep Nederlandse vrijwilligers met ons samenwerken. Jaarlijks organiseert deze groep mensen vrijwillig een prachtig Koningsdag-feest met een silent auction, waarvan de opbrengst volledig ten goede komt aan de school. Deze vrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor onze school, en daar zijn we enorm dankbaar voor. Dankzij hun inzet — én de professionaliteit van ons team — blijft Dutch School groeien als een sterk, internationaal instituut waar kwaliteit, gemeenschap en trots op de Nederlandse taal samenkomen.”

Hoe ben jij betrokken geraakt bij Dutch School?

Laura – “Twaalf jaar geleden zag ik op Koningsdag een advertentie – toen nog Dutch School Southern California – waarin ze op zoek waren naar een directeur voor vijftien uur per week. Dat kwam toen precies goed uit, met een baby en een kleuter thuis. Inmiddels hebben we vorig jaar ons 25-jarig jubileum gevierd, en daarvan heb ik de helft van die tijd zelf mogen meemaken. In die jaren is de school enorm gegroeid, mijn functie voltijds geworden met een coördinator en is ons aanbod uitgebreid van lokale lessen naar een wereldwijd programma.”

“Naast onze fysieke Nederlandse lessen in North Hollywood (Los Angeles), Orange County en San Diego bieden we ook online lessen aan voor kinderen én volwassenen, op elk niveau. We helpen leerlingen met uiteenlopende doelen — van het onderhouden van hun Nederlands tot het behalen van officiële diploma’s en certificaten. Zo bereiden we leerlingen voor op het CNaVT-examen, op Amerikaanse biliteracy-examens zoals de Seal of Biliteracy, en op toelatingsexamens voor studie in Nederland.”

“Of het nu gaat om gezinnen die hun kinderen verbonden willen houden met hun Nederlandse achtergrond of volwassenen die Nederlands leren uit interesse of familieband, het is bijzonder om te zien hoe Dutch School in 25 jaar is uitgegroeid tot een internationale gemeenschap met een gedeelde liefde voor de Nederlandse taal en cultuur.”

De school zal ongetwijfeld leerkrachten zien komen en gaan. Hoe zorg je dat je goede leerkrachten vindt en een stabiel team houdt?

Laura – “Ja, dat klopt zeker — in al die jaren hebben we natuurlijk leerkrachten zien komen en gaan. Dat hoort erbij, zeker in een internationale omgeving waar mensen vaak verhuizen. Daarom zijn we eigenlijk altijd op zoek naar nieuwe docenten. We werven op allerlei manieren: via onze eigen nieuwsbrief, onze website, sociale media zoals Facebook, Instagram en LinkedIn, onze blogs en via Stichting NOB. Maar ook op een heel persoonlijke manier — tijdens evenementen zoals Koningsdag en Sinterklaas, waar we vaak enthousiaste Nederlanders ontmoeten die geïnteresseerd zijn in onderwijs of graag iets willen bijdragen.”

“Daarnaast werken we nauw samen met zowel de Honorair Consul in Los Angeles als San Diego en de verschillende Nederlandse organisaties hier in Californië, zoals de Netherlands-America Foundation SoCal (NAF SoCal), AVIO, de NBSO Los Angeles en het consulaat in San Francisco. Zo blijven we goed zichtbaar binnen de Nederlandse gemeenschap.”

“En eerlijk gezegd: veel mensen vinden ons gelukkig ook zelf. De school heeft inmiddels een sterke reputatie opgebouwd, waardoor docenten ons weten te vinden. Het draait om creatief denken, netwerken en echt out of the box durven zoeken — dat maakt het juist leuk.”

Heb je in de afgelopen jaren als directeur moeilijke periode(s) gehad?

Laura – “Ja, natuurlijk zijn er ook moeilijke periodes geweest. De corona periode was misschien wel de grootste uitdaging. Binnen vier dagen moesten we volledig overschakelen op online onderwijs — en dat hebben we uiteindelijk drie maanden lang gedaan, tot aan de zomervakantie. Daarna volgde zelfs nog een heel schooljaar volledig online. Dat was best pittig, zeker voor de jongste kinderen, voor wie het online leren soms lastig vol te houden was. We zagen het leerlingenaantal toen ook wat dalen. Maar tegelijkertijd heeft die periode ons ook enorm veel gebracht. Het is voor ons ook een hele mooie kans geweest.”

“Onze leerkrachten hebben dat met zoveel passie en creativiteit opgepakt dat we vaak te horen kregen dat onze online lessen beter georganiseerd waren dan die van de Amerikaanse scholen. Daar ben ik ongelooflijk trots op. Onze kracht ligt echt bij onze docenten — zij maken het verschil. Dankzij hun inzet en professionaliteit hebben we niet alleen die periode goed doorstaan, maar zijn we er sterker uitgekomen.”

“Na COVID zijn we verder gegaan met het online lesaanbod door de vele aanvragen, en dat heeft de school enorm laten groeien. Inmiddels hebben we een compleet programma voor Nederlandse taal en cultuur, zowel fysiek als online, en kunnen we leerlingen wereldwijd lesgeven. Zowel kinderen (2.5-18 jaar) als volwassenen en alle niveaus. We hoeven eigenlijk nooit meer nee te zeggen — van iets dat begon als een moeilijke tijd, is uiteindelijk iets heel moois en positiefs ontstaan.”

En wat was een hoogtepunt voor Dutch School? 

Laura – “Dat is eigenlijk een moeilijke vraag, want er zijn zóveel hoogtepunten geweest! Heb je even? We krijgen elke 6 jaar de onderwijsinspectie buitenland op bezoek, en ook Stichting NOB is al meerdere keren bij ons langs geweest. Dat zijn altijd bijzondere momenten waarin we kunnen laten zien wat we doen en waarin we waardevolle feedback krijgen. Daarnaast zijn er de zomerse bijscholingen in juli in Nederland bij het NOB in Egmond aan Zee of Veldhoven, altijd ontzettend inspirerend. Een geweldige gelegenheid om ideeën uit te wisselen met collega’s van over de hele wereld.”

“Onze evenementen zoals Koningsdag en Sinterklaas zijn ook echte hoogtepunten. Ze brengen de hele Nederlandse gemeenschap in de omgeving samen — leerlingen, ouders, docenten en vrienden van de school, Nederlanders die nog niet bekend zijn met de school — en laten zien hoe sterk de band met Nederland nog altijd is. 2025 was extra bijzonder met ons 25-jarig jubileum, dat we samen vierden met het Sinterklaasfeest op een prachtige locatie aan het water. Net als 25 jaar geleden kwam Sinterklaas per boot aan, samen met zijn pieten — het was een mooie knipoog naar het allereerste feest waarmee de school ooit begon.”

“Uiteraard zijn er ook de trotse momenten waarop onze oudere leerlingen slagen voor het CNaVT-examen (of de Alta en ACTFL) en daarmee in Nederland kunnen studeren, of hier in de VS de Seal of Biliteracy behalen — waaronder ook mijn eigen kinderen. En misschien nog wel het mooiste? Dat de kinderen zich fijn voelen in Nederland door de cultuur en taal die we ze hebben bijgebracht, dat ze kunnen praten met hun familie, opa’s en oma’s, en dat ze zich daardoor echt verbonden voelen met hun achtergrond. Dat is zó belangrijk voor hun identiteit.”

“Maar heel eerlijk gezegd is elke zaterdag een hoogtepunt. Het is elke week weer een feestje om enthousiaste leerkrachten en blije kinderen te zien leren, lachen en samen Nederlands te spreken. Dat is waar we het allemaal voor doen. Ook de verhalen van gezinnen die terug verhuizen naar Nederland en vertellen dat hun kinderen moeiteloos instromen op een Nederlandse school omdat ze de taal hebben bijgehouden, zijn ontzettend waardevol. En hetzelfde geldt voor de volwassenen en expats die met zoveel plezier Nederlands leren.”

Plannen genoeg nog voor de komende jaren?

“Jazeker. Nu in 2026 de World Cup en in 2028 de Olympische Spelen naar Los Angels komen, kijken we alweer vooruit. Samen met mensen als onze Honorarair Consul Reinout Oerlemans en het NBSO Los Angeles, die hier al mooie initiatieven opzetten (de NLA Hub of the Netherlands in Los Angeles), bereiden we ons voor op een nieuwe fase vol kansen voor de Nederlandse gemeenschap — dat zal ongetwijfeld ook weer een hoogtepunt worden!”

Vijf redenen om kinderen in het buitenland Nederlands taal- en cultuuronderwijs te laten volgen:

1. Kennis van de eigen taal en cultuur is belangrijk voor de identiteitsvorming van kinderen en jongeren. 
2. Kinderen kunnen op een goed niveau contact onderhouden met familie en vrienden in Nederland en Vlaanderen.
3. Bij een verhuizing naar Nederland of Vlaanderen is de aansluiting op het onderwijs gemakkelijker.
4. Het biedt mogelijkheden om op latere leeftijd in Nederland of Vlaanderen te gaan studeren.
5. Bij aankomst in het buitenland zorgt een Nederlands netwerk voor een fijne landing, voor zowel kinderen als ouders.