‘Natúúrlijk’ mooi? Over schoonheidsidealen wereldwijd

“Doe maar natuurlijk.” Een uitspraak die overal ter wereld nét iets anders blijkt te betekenen. Want wat in het ene land als fris, gezond en aantrekkelijk wordt gezien, is ergens anders juist totaal niet het ideaal. Van bleke huiden tot zongebruinde lijven, van ultradun tot rond en voluptueus, van subtiele make-up tot volledige glamourlooks — schoonheidsidealen zijn cultureel bepaald. En vooral: veranderlijk. Heel veranderlijk zelfs.

Door de jaren heen hebben De Wereldwijven vaker over schoonheid wereldwijd geschreven. Ik besloot al die blogs te herlezen en ze onder de loep van ons maandthema te leggen en kwam tot de (spoiler alert!) conclusie: schoonheid is misschien wel het minst ‘natuurlijke’ begrip dat er bestaat.  

Natúúrlijk… maar dan wel met moeite

We roepen graag dat ‘echte schoonheid van binnen zit’, terwijl ondertussen miljarden-industrieën draaien op crèmes, fillers, diëten, sportscholen, detox-kuren, plastische chirurgie en anti-aging routines. Natuurlijk.

In het maandthema rondom schoonheidsidealen van een aantal jaar geleden, beschreven we al hoe extreem verschillend die idealen wereldwijd zijn. In de Verenigde Staten blijft het klassieke ideaal vaak een slank lichaam mét rondingen, terwijl in Brazilië juist de nadruk ligt op het beroemde ‘gitaarfiguur’. In Zuid-Korea domineren een V-vormig gezicht, grote ogen en een porseleinen huid het schoonheidsbeeld — met een enorme populariteit van cosmetische ingrepen als gevolg.  

En in Mauritanië? Daar wordt een voller lichaam juist gezien als een teken van welvaart en aantrekkelijkheid. Wat ergens anders als “te zwaar” wordt beschouwd, geldt daar als begeerlijk. Wie bepaalt dan eigenlijk wat natúúrlijk mooi is?

Op hakken door Colombia

Dat schoonheid ook iets performatiefs kan zijn — bijna een dagelijkse discipline — blijkt uit het leven in Colombia. Daar lijkt vrouwelijkheid zichtbaar gevierd te worden. Verzorgd de deur uit gaan is geen uitzondering, maar eerder de norm, observeert mede-Wereldwijf Floor. Hoge hakken, perfect gestylde haren en opvallende vrouwelijke vormen maken deel uit van het straatbeeld.

Waar ik hier Amerikanen gewoon in hun PJ’s en sloffen boodschappen zie doen, voelt dat dus in sommige delen van Latijns-Amerika bijna ondenkbaar. Schoonheid is daar niet iets voor speciale gelegenheden; het is onderdeel van sociale trots, presentatie en identiteit. En eerlijk is eerlijk: ook ik merk langzaam dat ik mee verander met mijn omgeving. Ineens sta je tóch net wat langer voor de spiegel. Natuurlijk.

Japan: slanker dan slank

Aan de andere kant van de wereld beschreef Wereldwijf Amanda hoe ze zich in Japan ineens ‘gigantisch’ voelde met een Nederlandse maat 38. In Tokio zag ze een straatbeeld vol elegant geklede vrouwen met verfijnde outfits, perfecte make-up en vooral: super slanke lichamen.  

Wat haar opviel was dat schoonheid daar niet alleen draait om uiterlijk, maar ook om discipline en beheersing. Kleine porties eten, veel bewegen, verzorgd voor de dag komen en nooit ‘slordig’ overkomen horen allemaal bij het ideaalbeeld. Zelfs even het vuilnis buiten zetten gebeurt niet in een oude joggingbroek. Tegelijkertijd zit daar ook sociale druk achter. In een samenleving waar vrijwel iedereen slank is, val je snel buiten de norm. Het laat zien hoe sterk cultuur bepaalt hoe wij naar ons lichaam kijken — én naar dat van anderen.

De hang naar het ‘pure’

Tegenwoordig lijkt er nóg een schoonheidsideaal bijgekomen: de natuurlijke mens. Denk aan biologische voeding, clean beauty, kruidenremedies, yoga, supplementen, selfcare-routines en holistische gezondheid. Maar ook dat ‘natuurlijke leven’ blijkt opvallend cultureel gekleurd. In haar blog over de ‘kruidentuin van Europa‘ beschrijft Wereldwijf Laurien hoe ze opgroeide met Duitse reformproducten, levertraan, kamille-stoombaden en natuurlijke geneeswijzen — lang voordat wellness mainstream werd. Wat vroeger als alternatief of zweverig werd gezien, is tegenwoordig big business geworden.  

Ironisch genoeg vraagt ‘natuurlijk leven’ anno nu vaak behoorlijk veel planning, geld en discipline. Van cold plunges tot matchapoeder en clean skincare: ook de natuurlijke versie van schoonheid blijkt een lifestyle waar je flink in moet investeren.

Misschien is schoonheid vooral een spiegel

Wat opvalt aan schoonheidsidealen wereldwijd, is dat ze vaak iets vertellen over diepere maatschappelijke waarden. In sommige landen draait schoonheid om status en perfectie. Elders juist om gezondheid, discipline, sensualiteit of welvaart. En tegenwoordig steeds vaker om authenticiteit — al is zelfs authenticiteit soms zorgvuldig gecureerd voor Instagram. Misschien maakt dat schoonheid tegelijkertijd fascinerend én vermoeiend. Want hoe harder we proberen ‘natuurlijk’ mooi te zijn, hoe meer we lijken te sleutelen aan onszelf.

En toch blijft het interessant om te zien hoe vrouwen wereldwijd (ik incluis, hoe geëmancipeerd & feministisch ik mezelf ook inschat) omgaan met die verwachtingen. Soms door mee te bewegen met de cultuur waarin ze wonen. Soms door zich er juist tegen af te zetten. En soms door er gewoon een beetje om te lachen. Want uiteindelijk is misschien dát wel het meest natuurlijke wat er is.