Duurzaam reizen: eerlijk, praktisch en zonder vingertje

Laten we eerlijk zijn: veel Wereldwijven ontkomen niet aan het vliegtuig. Wie emigreert woont meestal niet naast familie in Nederland, en soms is een retourtje van tien uur de enige manier om thuis te komen — of om die felbegeerde zomerbestemming te bereiken. Duurzaam reizen is meer dan alleen CO2-uitstoot alleen.

Want duurzaamheid gaat niet alleen over hoe je ergens komt. Het gaat ook over hoe je je gedraagt als je er eenmaal bent.

Het vervoer: geen taboe, wel een keuze

Ja, het vliegtuig is vaak onvermijdelijk. Zelfs ANWB, toch niet de eerste organisatie die je van greenwashing verdenkt, erkent dat een vliegvakantie nooit helemaal duurzaam te noemen is — maar dat een verre reis best duurzame elementen kan hebben. De reisorganisatie heeft zichzelf trouwens een stevig doel gesteld: 25% minder CO2-uitstoot in 2025 ten opzichte van 2019, onder meer door meer in te zetten op fiets-, wandel- en treinvakanties.

Een paar dingen die wél binnen jouw macht liggen? We zetten ze graag even voor je op een rijtje:

• Boek een directe vlucht waar mogelijk – Start en landing verbruiken relatief de meeste brandstof en minder tussenstops is dus minder impact.
• Langer blijven, minder vaak gaan – Eén reis van drie weken heeft een kleinere voetafdruk dan drie weekendtrips.
• Kortere afstand? Overweeg trein of bus – Binnen Europa is de trein vaak net zo snel als je de reistijd naar en van het vliegveld meerekent (en je ziet onderweg nog wat).
• Check de milieubelofte – Niet elk CO2-compensatieprogramma houdt in wat het belooft. Kies voor gecertificeerde initiatieven (Gold Standard is een goede graadmeter) in plaats van het eerste vinkje bij het boeken.

Verblijf: waar gaat jouw euro naartoe?

Duurzaam verblijven is meer dan een hotel met een groen label. Het gaat ook over wie er profiteert van jouw bezoek. Onze tips?

• Kies voor lokaal geëigende accommodaties in plaats van internationale ketens zodat geld in de gemeenschap blijft.
• Let op wie het personeel is. Wordt de lokale bevolking ingezet, of is alles geïmporteerd (van management tot interieur)?
• Vraag jezelf af: verdringt mijn verblijf lokale bewoners? Over-toerisme en de opmars van vakantieverhuur hebben in veel populaire steden de woningmarkt onder druk gezet. Airbnb in het centrum van Lissabon of Barcelona voelt anders als je weet wie daardoor de stad uit is geprijsd.
• Klein gebaar, groot effect: op steeds meer bestemmingen kun je inmiddels gratis je hervulbare waterfles bijvullen in hotels, bussen en restaurants — precies dit soort kleine aanpassingen maken bij elkaar opgeteld het verschil.

Verblijf bij een Wereldwijf!

Je hebt vast af en toe wel eens hun verhaal gelezen: onze eigen ondernemende wereldwijven, maar wist je ook dat een flink aantal van hen actief zijn in het toerisme? Ze runnen een heerlijk B&B, camping of lodge op fijne plekjes. Organiseren prachtige reizen en unieke retreats of nemen je mee op sleeptouw door leuke steden. 

Sinds kort brengen we hun verhaal in de rubriek Verblijf bij een Wereldwijf. Deze rubriek wordt de komende maanden alleen maar uitgebreider en jouw mogelijkheden alleen maar leuker! Van slapen in een heerlijke chambres d’hôtes in Frankrijk, culinair genieten in Zuid Afrika tot pure Glamping in Colombia. 

Houd onze website goed in de gaten of nog makkelijker: schrijf je in voor onze twee-wekelijkse Nieuwsbrief. Dan krijg je gegarandeerd de nieuwste vakantie-adresjes in je mailbox. Neem hier alvast een kijkje welke verblijven al langs zijn gekomen. Bij wie ga jij je volgende vakantie op bezoek?

Het onderbelichte stuk: je eigen gedrag

Dít is waar het gesprek over duurzaam reizen vaak stopt — bij vervoer en verblijf — terwijl minstens zo belangrijk is hóe je je gedraagt als bezoeker. En de mentaliteit verschuift al: onderzoek van Booking.com laat zien dat duurzaam reizen inmiddels voor 65% van de Nederlandse reizigers belangrijk is, en dat 42% bewust bestemmingen beter wil achterlaten dan ze ze aantroffen. Zelfs kleine gewoontes veranderen — zo zette in 2020 nog maar 24% van de Nederlanders de airco of verwarming uit bij vertrek uit hun accommodatie; in 2023 was dat al 62%. Je bent dus al onderweg, of je het weet of niet.

Verdiep je vooraf in lokale gewoonten. Een paar minuten research voorkomt onbedoelde beledigingen. (Denk aan: kledingvoorschriften bij religieuze plekken, gepaste begroetingen, wat wel en niet gepast is om te fotograferen,..).

Leer een paar woorden van de taal. Niet omdat je vloeiend moet worden, maar omdat “goedemorgen” en “dank je wel” in de lokale taal een deur opent die Engels vaak dichthoudt.

Onderhandel met respect en niet als sport. Op de markt afdingen hoort erbij in veel culturen — maar het verschil tussen slim onderhandelen en een verkoper voor een paar dubbeltjes uitknijpen omdat het “leuk” is, is groter dan je denkt.

Wees terughoudend met fotograferen van mensen. Vraag gewoon even om toestemming. Een lokale bewoner is geen decorstuk voor jouw Instagram-feed.

Pas je aan, in plaats van te verwachten dat de plek zich aan jou aanpast. Klagen dat het eten te pittig is, dat het er “niet zoals thuis” uitziet, of dat de service “trager” is? Dat zijn allemaal signalen dat je jouw referentiekader hebt meegenomen in plaats van je open te stellen voor een ander ritme.

De praktische kant: wat kun je vandaag al doen?

1. Boek minstens één keer per reis bij een lokale, kleinschalige onderneming — een gids, een restaurant, een workshop.
2. Neem een herbruikbare waterfles en tas mee; in veel bestemmingen is drinkwaterinfrastructuur en afvalverwerking minder vanzelfsprekend dan thuis.
3. Laat een deel van je reisbudget bewust naar de lokale economie vloeien, in plaats van alles vooraf te boeken bij internationale platforms.
4. Vraag je gastheer, Airbnb-host of local guide om tips — zij kennen de plekken die niet in elke reisgids staan én sturen je weg bij plekken die overspoeld worden.

Geen schuldgevoel, wel bewustzijn

Duurzaam reizen is geen kwestie van alles perfect doen. Het is een optelsom van kleine, bewuste keuzes — en de bereidheid om je eigen gedrag net zo kritisch te bekijken als je vervoersmiddel. Je hoeft niet elke vlucht te schrappen om een verantwoorde reiziger te zijn. Je moet wel bereid zijn om na te denken over de impact die je maakt — op de planeet, én op de mensen die de plekken waar jij op vakantie gaat, gewoon thuis noemen.