Expeditie Arctic Circle (11) – Onze buren

Wereldwijf Ruth neemt je mee op een heel bijzondere reis die ze via de Wereldwijven met jullie deelt. Ze ging mee op avontuur naar de Arctic Circle met een groep van onderzoekers, kunstenaars, educatoren en innovatoren. En zoals ze het op haar eigen website Nest of Kin mooi verwoord: “Soms mag ik op avontuur; door erover te schrijven leer en analyseer ik wat ik meemaak en hoe ik dat geleerde weer in kan zetten.”

Net als voor haar mede-passagiers en buren tijdens deze expeditie, begint Ruth’s eigen (kunst)project vorm te krijgen.

Onze eigen voorstelling

Ik sta aan de rand van een enorme ijsplaat, die langzaam rondjes draait op de stroming. Vanaf mijn plek, aan de periferie van de groep, zie ik iemand modellen van ijsscheuren maken, een ander zaagt blokken ijs voor een architectonisch kunstwerk. Ik zie mensen tekenen, schetsen en schilderen voor kinderboeken, tentoonstellingen en games. Meerdere kabels lopen naar de waterkant, waar microfoons onder het ijs verdwijnen. Fotografen nemen verschillende poses aan om het juiste licht op een gletsjer te vangen. Aan de andere kant is iemand aan het filmen, terwijl in de verte het zachte geluid van een muziekdoosje op een ijsschots klinkt. Op de achtergrond van dit alles, op een ijsplaat een paar meter verder, ligt een walrus gemoedelijk te slapen.

Ik waan me een toeschouwer die naar een voorstelling kijkt. Een voorstelling waarin mensen, andere dieren en de natuur zich per ongeluk in een gecompliceerde mise-en-scène bevinden; waar niemand echt weet welk script er wordt gespeeld of wie de regie heeft.

Het is een bizar toonbeeld. En tegelijkertijd is het ontroerend. We werken hier allemaal met passie aan onderwerpen die ons na aan het hart liggen; die iets voor ons en de wereld betekenen en die we graag met anderen willen delen. We maken kunst die verhalen vertelt: in beelden, in woorden of in geluiden. Het is bijzonder om te zien hoe ieder project vorm krijgt tijdens deze residentie; om ideeën tot bloei te zien komen en om samenwerkingen te zien ontspringen.

Laag voor laag

In de eerste week hebben we elkaar vooral op persoonlijk niveau leren kennen tijdens onze interacties aan boord. Hoewel we over onze projecten hebben gepraat en elkaar hier en daar hebben geholpen met elkaars werk, hebben we weinig tijd gehad om dieper in te gaan op ieders kunstpraktijk. In de tweede week worden we daarom uitgenodigd om ons professionele werk in ieder 10 minuten aan elkaar te presenteren.

Geprojecteerd op een stuk wit stof, dat provisorisch tussen twee palen in de eetzaal hangt, worden de ins en outs van ieders verschillende werkwijzen gedeeld. Het is fantastisch om meer te leren over het werk dat mijn scheepsmaatjes doen; het voegt een nog diepere laag toe aan de interessante personages met wie ik deze boot deel. Het geeft me ook inzicht in hun wereld; hoe het is om vanuit hun ogen te kijken.

Mijn eigen presentatie is de laatste op de lijst. Ik heb ervoor gekozen om niet in de eetkamer in 2D te presenteren, omdat mijn werk ook niet 2D is: (toegepast) theater is belichaamd, ervaringsgericht en speelt vaak met beweging. Daarom kies ik ervoor om de groep mee naar buiten te nemen, naar het land.

Theatraal ecosysteem

Op een strand, voor een indrukwekkende bergkam, neem ik de groep mee in mijn 10 minuten durende presentatie, die gebaseerd is op een workshop van 2 uur. Mijn presentatie brengt ideeën samen uit theater, systemisch werken en ‘The Art of Natural Systems’ (voor meer informatie, zie het tabblad Creatieve concepts op mijn website). Met mijn presentatie neem ik de anderen niet per se mee naar míjn wereld, of laat ze kijken vanuit míjn ogen, maar ik nodig ze uit om in de wereld van ander niet-menselijk leven te stappen. Op het strand vormen we vervolgens een fysiek systeem van al die andere levens.

Groepsgenoten kiezen ervoor een valk, een mier en een vlinder te vertegenwoordigen. Anderen uit de groep lopen het water in: zij representeren een zeehond, zeewier, een beluga. Een paar vinden hun plek op de grond, als rotsen, gras en een steenbreek.

Terwijl elk lid van de groep een positie in dit theatrale ecosysteem vindt, neem ik even de tijd om rond te kijken. Boven ons op de berg staan twee rendieren die ons nieuwsgierig aankijken. Iets verder op zee dobberen verschillende meeuwen rond; ook zij zijn geïntrigeerd door deze groep mensen op land. Op de grond draagt de permafrost van honderdduizenden jaren geleden herinneringen met zich mee aan vroeger leven.

We zijn allemaal buren: mens en niet-mens

Om ons heen hebben we ook al papegaaiduikers, zeekoppen, witte en blauwe poolvossen en sneeuwhoenders gezien. Vonden we zelfs een poolwilg, een boom die hier groeit en vanwege de ruige omstandigheden in het Noordpoolgebied slechts enkele centimeters hoog wordt. Hoewel er hier geen andere (hoge) bomen staan, is er zoveel leven in het noordpoolgebied: in de zee, op het land, in de bergen en de bevroren gletsjers. Zoveel leven om te beschermen en te koesteren.

Als we na mijn presentatie terug gaan naar de boot, weet ik ineens waar mijn voorstelling over zal gaan. Over vriendschap, rouw en erbij horen. Over onze dierbare buren, mens en niet-mens.

Dit blog is eerst verschenen op Ruth’s eigen website Nest of Kin waar ze al haar (werk)ervaringen op een plek deelt met de wereld. Wil je meer hierover weten? Lees dan ook het artikel van Ruth over haar eigen bedrijf en website: Nest of Kin.

Heb je de afgelopen tijd met Ruth meegereisd? Dan is zij stiekem heel nieuwsgierig naar hoe je het vond! Vind je het allicht leuk om een berichtje achter te laten?

Hoofdfoto credits – Jodi Plana