Emigreren van Oman naar China: een (digitale) cultuurschok

Een hele week ben ik nu in China. Zeven dagen geleden (of 173 uur om precies te zijn) landden we na een verhuizing uit Oman, en na 7 weken bijtanken in Nederland, in Shanghai. Ik landde met een Nederlandse telefoon en een speciaal voor China voorbestemde telefoon die helemaal leeg was, maar inmiddels tjokvol beroemde en beruchte Chinese apps staat. Hiermee zou ik het leven in China moeten aankunnen.

Want dat is wat iedereen mij voorafgaand aan mijn komst in Shanghai verzekerde: het zou mij aan niets ontbreken hier zodra ik wegwijs was in de Chinese apps.

Chinese ‘superapps’

Het niveau van service, comfort en gemak zou mijn stoutste dromen overstijgen. Alles wat mijn hartje begeert zou binnen een half uur op de deurmat liggen. Vanwege de hoge veiligheid in China hoeven bezorgers niet eens aan te bellen, het kan gerust een hele dag voor je deur blijven liggen. Alleen: om dit niveau van comfort te ervaren, moet ik wel wegwijs raken in een aantal Chinese apps.

In China maken ze gebruik van zogenaamde ‘superapps’. Waar in Nederland (en andere Europese landen) iedere winkel of dienst een eigen app heeft, wordt hier alles geclusterd in een aantal apps.

Zo leer ik al maanden voorafgaand aan onze verhuizing over de twee apps die de levensaders van mijn leven in Shanghai zullen zijn: WeChat en Alipay. WeChat wordt uitgelegd als een soort whatsapp, omdat je ermee met anderen kunnen chatten in privégesprekken of groepschats. Maar je kunt er ook taxi’s mee bestellen, betalingen mee doen en online bestellingen doen. Alipay is in principe een betaal-app, maar ook hiermee kun je taxi’s boeken, boodschappen doen en… over een week zal ik waarschijnlijk nóg 20 functies van deze apps kunnen opsommen.

Chinees navigeren

Op onze tweede dag kreeg ik hulp bij het downloaden van deze apps maar vervolgens stagneerde het voor mij. Die Chinese apps zijn namelijk een stuk moeilijker te navigeren dan men mij op voorhand vertelde. Want ja, alles is hier online te koop. En ja, bijna alles ligt binnen een uur op de deurmat. Of je nu een kilo appels, wat meubels van IKEA of een huisdier wilt bestellen: je klimt in de app, klikt aan wat je wilt hebben, drukt op de bestelknop, betaalt met diezelfde app en je wordt op je wenken bediend. Alleen… al die Chinese apps zijn wel in het Chinees.

In gesprek met buitenlanders die al langer in China wonen, lijkt het alsof ze dit element zijn vergeten. “Hebben jullie door dat alles in deze apps in het Chinees is?!”, wil ik ze wanhopig toeschreeuwen. “En dat die ‘vertaalknop’ het de helft van de tijd niet doet? Of dat de plaatjes van dingen als vlees en zuivel totaal niet overeenkomen met hoe deze producten er aan de andere kant van de wereld uitzien, waardoor je niet eens kunt zien wat je nou eigenlijk besteld?!” 

Gulden middenweg

Maar mijn gesprekspartners zijn daadwerkelijk helemaal in de wolken met hun apps, en lijken ze nog te begrijpen ook. Uit iedere app weten ze een ‘mini-programma’ tevoorschijn te toveren, om nóg makkelijker mee te reizen/bestellen/vertalen/communiceren. ‘Convenience, convenience, convenience’ is wat de klok slaat en de belletjes rinkelen. Maar wat als ik niet alles online wil regelen? Ik probeer juist minder op mijn telefoon te zitten, en zou zo graag in contact komen met echte mensen hier in China. 

Dus besluit ik om een gulden middenweg te zoeken. Ja, ik heb de apps nodig om van A naar B te komen en om teksten te ontcijferen, maar ik kan wel zelf naar een supermarkt lopen en via de vertaal app aan een nieuwsgierige voorbijganger uitleggen dat ik uit Nederland kom. Of ik kan een stukje wandelen langs een rivier, terwijl ik het reclamebord (waar ik denk een doorgesneden grapefruit op te zien) op mijn telefoon scan en ontdek dat het promotie is voor dungesneden stukjes vleeswaren… Zoals ik al zei: alles ziet er hier anders uit dan in Nederland.

Op de één of andere manier zal ik er toch in moeten slagen (en misschien zelfs van genieten) om alle gemakken en avonturen die mij hier in Shanghai te wachten staan te overwinnen, ondanks mijn aanvankelijke weerstand ertegen. Want dat er hier, online en offline, veel te ontdekken is, dat is na een week al wel duidelijk.

Benieuwd naar de blogs van Jorien uit Muscat, Oman? Je leest ze hier.