DeOuweWijven: Raden Ajeng Kartini

Op 21 april is het Kartini Dag in Indonesië. Op deze dag wordt Raden Ajeng Kartini herdacht. Ze was een voorvechtster van de rechten van de vrouw. Ze vond dat iedereen recht had op onderwijs jongens en meisjes, voor arm en rijk. Het weeshuis waar Ana een speciale band mee heeft, is naar haar vernoemd. 

Kartini werd geboren op 21 april 1879 in een aristocratische Javaanse familie in Nederlands-Indië. In die tijd ontvingen vrouwen weinig to geen onderwijs. Kartini mocht echter van haar vader naar school waar ze Nederlands leerde spreken. Dit was voor Javaanse vrouwen niet gebruikelijk.

Nederlandse penvriendinnen

Toen ze 12 jaar was, moest ze stoppen met school. Maar ze bleef boeken lezen en las ook Nederlandse kranten. Door haar geletterdheid, kreeg ze toegang tot de westerse cultuur en kwam ze in aanraking met de problematiek van ongelijke behandeling ten aanzien van vrouwen in de Indonesische samenleving. Mede door correspondentie met Rosa Abendanon, een Nederlandse penvriendin. In de brieven vertelde ze over haar leven, haar gevoelens, het lot van vrouwen in Indonesië, de strijd tegen het uithuwelijken en het belang van educatie voor alle kinderen. 

Out of the darkness comes light

Tegen haar wil in werd Kartini uitgehuwelijkt, vanwege haar zieke vader stemde ze uiteindelijk in met het huwelijk. Haar man bleek liberaal en had begrip voor Kartini. Hij hielp haar om een school voor vrouwen op te richten.Op 13 september 1904 beviel Kartini van een zoon, maar op 17 september 1904, overleed zij na de geboorte van haar zoon op 25 jarige leeftijd. Na haar dood werden brieven van Kartini en haar Nederlandse vrienden gepubliceerd onder de titel “Out of the darkness comes light” (“Habis gelap terbitla terang”). De brieven bevinden zich op het KITVL te Leiden.

Kartini Dag werd opgericht in 1964 door Soekarno, de eerste president van Indonesië. Ze werd uitgeroepen tot Held van Indonesië.

In Nederland reikt men sinds 2007 in de gemeente Den Haag jaarlijks op Internationale vrouwendag de Kartiniprijs uit, een gemeentelijke vrouwen-emancipatieprijs uit.

Kartini Dag in Surabaya

Kartini dag wordt ook gevierd op de school van Ana’s kinderen. Zij mochten in de nationale klederdracht batik naar school. De feestelijke dag stond in het teken van een Internationale dag met de aanwezigheid van diverse culturen. Moeders waren uitgedost in een nationaal kostuum en ook eten uit verschillende landen mocht niet ontbreken.

Inspiratie

Kartini zag hoe de situatie was van vrouwen, de ongelijkheid en ze vond hier iets van. Echter ze liet het hier niet bij, ze ging daadwerkelijk over tot actie door  een school voor vrouwen op te richten. Ze nam initiatief en hierdoor wist ze anderen te inspireren. Hier maakte zij het verschil en is uiteindelijk is ze uitgegroeid tot een held. Laten ook wij ook actief zijn en ons laten inspireren door initiatieven van vrouwen wereldwijd.