De blinde vlek van Duitsland

Vorsprung durch Technik. Dit komt misschien in je op als je aan Duitsland denkt. Dit denken ook veel van mijn vrienden en kennissen en buitenlandse collega’s. Als er iets is wat de Duitsers goed kunnen, is het technologie, toch? Het land van Siemens, Volkswagen en Audi. Van het Wirtschaftswunder. Volgens de EU-website hebben maar weinig landen zo veel bijgedragen aan de wetenschap en technologie als Duitsland. Tja, je zou het denken. 

Funkloch? De blinde vlek van Duitsland

Totdat je eens een keer door de voormalige DDR richting Berlijn rijdt; geen internet, geen bereik. Heel Brandenburg lijkt één groot Funkloch, oftewel een gebied waar geen mobiel bereik is. Er is niet eens een Nederlandse term voor, of het moet ‘blinde vlek’ zijn.  In Duitsland weten zelfs mijn eersteklassers wat een Funkloch is. Wanneer je van Polen, waar zelfs de kleinste dorpjes glasvezel walhalla’s zijn, Duitsland binnenrijdt, waan je je in het jaar nul. Dat staat voor het jaar 2000, toen we nog heel blij waren met een paar bytes per seconde en alles via de telefoonkabels liep. Brandenburg blijkt geen uitzondering te zijn. Het Internet is vooral in het oosten van het land geen vlotte data-snelweg, maar eerder een rustiek landweggetje waar je je mobieltje achter in je rugzak gooit en hem er maar beter ook niet meer uithaalt.

Pinpas of cash?

Wat je naast je mobieltje ook in je rugzak kunt laten zitten, is je pinpas. Zelfs in de metropool Berlijn is cash vaak nog de norm, laat staan dat er hier contactloos wordt betaald. Dat is volgens de Duitsers vragen om misbruik. De achterstand op technologie gebied breidt zich uit tot het gebruik van sociale media. Mijn Duitse collega’s noemden Facebook al ruim voordat Cambridge Analytica er met onze gegevens vandoor ging, een schurkenstaat. Vrijwel niemand zit op Twitter en bij een congres zit ik suf in mijn eentje voor een niet-bestaand publiek te twitteren.

Bij een hashtag denkt men aan het prijskaartje van een zakje wiet en op school gaat de post nog steeds bij voorkeur per fax.

Toen ik als afgevaardigde leerkracht aan het opleidingscentrum van de overheid werd uitgeleend, werd me als eerste uitgelegd hoe de laufmappen werken; artikelen, uitnodigingen en aankondigingen worden uitgeknipt en in de loop-map gelegd, die dan vervolgens van kamer tot kamer gaat. Met een beetje mazzel krijg je de aankondiging voor congres X nog net voordat deze plaatsvindt… Ook moet je mobieltje (hier handy genoemd) tijdens een presentatie uitgezet worden, want het leidt de sprekers af en vooral stoort het de zendinstallatie van de microfoons. Niemand komt op het idee dat smartphones ook gebruikt kunnen worden voor het schrijven van notities, het maken van foto’s en om te twitteren. Had ik al gezegd dat het hier om workshops gaat waar leerkrachten leren goed om te gaan met media in het onderwijs?

Google is hier een vies woord

Al zijn de Duitsers misschien niet het allerhipste volk van Europa, de techno-angst heeft voor een belangrijk deel te maken met de Duitse geschiedenis. Zowel de nationaal-socialisten als de Staatssicherheidsdienst in de DDR hebben in de ergste vorm denkbaar aan privacy-schending gedaan. Dat nooit meer. Vandaar dat Duitsers doodsbenauwd zijn voor grote data-slurpers als Google en Facebook. Klachten en boetes zijn aan de orde van de dag. Google wordt fluisterend ‘ zoekmachine G’ genoemd, alsof ‘Google’ een vies woord is. En als het over Facebook gaat; Mark Zückerburg zou net zo goed Mephisto kunnen heten.

Privacy? De Duitsers kunnen achterover leunen

En dan is het opeens 25 mei 2018. De dag waarop de AVG van kracht wordt: de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Wat een heerlijke afkorting trouwens, lekker kort. In Duitsland heet het de DS-GVO en het betekent hetzelfde. Namelijk gegevensbescherming ofwel Datenschutz; en dit kunnen de Duitsers als de beste. Waar heel Europa in rep en roer is en alles moet aanpassen, kan Duitsland eindelijk een beetje welwillend achterover leunen. De privacy-wetten zijn hier al jaren volledig dichtgetimmerd en de AVG is voor het grootste deel van de Duitsers afgekeken.

Voorsprong door voorzichtigheid.

Geen datasnelheid, maar wel dataveiligheid. Zoekmachine G gaat het nog heel erg lastig krijgen hier.