Stay @ home in Libië. Kan dat als de bommen je om de oren vliegen?

In welk land je het nieuws ook bekijkt, Covid-19 lijkt leidend te zijn. Toch is dat niet overal het geval. In Libië bijvoorbeeld zijn er de noodzakelijke nieuwsberichten maar het virus is niet waar alle aandacht naar uit gaat. Sterker nog, velen moeten er even over nadenken als ze een vraag wordt gesteld over het onderwerp.

In Libië is een avondklok ingesteld in verband met de Covid-19. Tot vorige week kon men nog auto rijden en tot twee uur in de middag boodschappen doen of aan het werk. De situatie leek dan ook redelijk normaal, al kreeg je als je een winkel inging handschoenen aangereikt. Maar bij de kassa waar iedereen dichtbij elkaar stond te wachten op zijn beurt, werd mijn afstand tot de rest vooral vreemd bekeken en slechts door een enkeling overgenomen. Inmiddels is de curfew teruggebracht naar 7 tot 12 uur. Vijf uur waarin je alleen lopend boodschappen mag doen. Dokters en medicijnen komen aan huis.

Rampzalig virus in oorlogstijd

De gezondheidszorg is hier echter ver onder de maat en kent vele tekorten. Ondanks alle voorzorgsmaatregelen (billboards, hotels die omgebouwd tot Covid-19 ziekenhuizen, bedrijven die extra beademingsapparaten en bedden regelen, vrijwilligers die beschermende kleding maken, ontwerpen van tussenstukken voor beademingsmachines zodat meer mensen op één machine kunnen) zal een uitbraak zoals in Europa dan ook rampzalig zijn in Libië.

Terwijl ik in Misrata ben krijg ik een telefoontje: ‘Yvonne, is Abugrien ingenomen?’ Abugrien is een checkpoint naast Misrata. ‘Nee’, antwoord ik. Ik heb tenslotte niets gehoord en weet dat men dit punt niet eenvoudig zal opgeven. Maar een dergelijke inname van de stad zou wel betekenen dat er vele gewonden en doden zijn. Ik zou ambulances moeten horen….En dan opeens sirenes. Na wat navraag besluit ik toch maar een wandeling te maken en eens te kijken hoe de weg verderop er uit ziet. 

Een beetje onwennig en extra alert, want er is per slot van rekening een curfew met betrekking tot Covid19. De weg is verrassend druk. Drukker dan gebruikelijk. Ik loop verder en zie in de verte de politie staan. Ze houden alle verkeer aan. Ik loop tussendoor naar de doorgaande weg en ook daar staat de politie. In Abugrien zijn altijd zo’n 1000 mannen die de grens bewaken maar nu scheuren auto’s scheuren met een noodgang de stad uit. Ambulances en gepantserde wagens met geschut krijgen voorrang…

Covid-19 is ver van het bed als het oorlog is

Covid19? Dat is toch nu wel heel erg veel weg in Libië. In korte tijd zijn er duizenden mannen onderweg naar het gevecht om Abugrien weer terug te veroveren. Mannen die verder nooit vechten, werkzaam zijn in elk willekeurig werkveld. Het nieuw ingerichte ziekenhuis? Hopelijk is het nu niet nodig voor de gewonden. Er wordt geen onderscheid gemaakt op de eerste hulp. Of het nu gaat om een gewonde van een auto ongeluk, een schotwond of Covid-19.

In Tripoli wordt een ziekenhuis gebombardeerd. Zo veel en vaak dat door de granaten de operatiekamer gesloten moest worden. De aanvallen lijken een reactie op het verlies van de strijd om diverse steden aan de westzijde van Tripoli en de mislukte aanval op Abugrien.

Stay home heeft hier een andere betekenis

Al meer dan een jaar duurt de oorlog en nu…Covid-19? Net voor de coronacrisis begon, was ik in een ziekenhuis bezig met een hygiëne programma maar nu zit ik thuis, op het dak, achter de pc of telefoon en probeer zo veel mogelijk te volgen wat er gebeurt. Waar vallen de bommen, wie heeft zich overgegeven? Hoe gaat het met de gevangenen? Wat is de stemming per dag? Dat zijn de dagelijkse vragen hier.

Ja het virus leeft wel in Libië maar hoe er mee om gegaan wordt, verschilt per gezin en per moment. Bij het ene huishouden kom je niet binnen, bij het andere alleen via een desinfecterende spraydouche, een ander geeft je een stevige omhelzing. Covid-19 is voor de meesten niet de grootse bedreiging. De wereldwijde ‘Stay Home’ campagne geeft een dubbel gevoel. Zeker voor diegenen die huis en haard (hebben) moeten verlaten door luchtaanvallen.

NGO’s zetten hun hulp stop voor de Libische kust wegens de Covid-19. Migranten worden nergens toegelaten. Door de aanvallen en het virus ligt al het werk zo goed als stil en is er voor veel gezinnen geen inkomen. Dat in de afgelopen weken meer mensen geprobeerd hebben het land te verlaten is dan ook niet zo vreemd… 

Pijnlijke maar leerzame ervaring

Ik woon hier en volg zoveel mogelijk het nieuws. Ik zou zo veel meer willen doen dan dat ik nu doe. De wereld was Libië al lang vergeten. Een dictator, schendingen van mensenrechten…Het lijkt allemaal niet zo’n probleem te zijn op wereldniveau heb ik geleerd. Er gebeuren vreselijke dingen hier in Libië. Door te negeren, vergeet men te leren maar ook oog te hebben voor de goede dingen die hier gebeuren. Het leven is verre van eenvoudig, maar het leren, het te ervaren…dat is mooi en helaas ook pijnlijk.


Foto: Yvonne Snitjer

Over dit Wereldwijf: Yvonne Snitjer - Libië

Yvonne Snitjer - Libië
Salaam Aleikum, mijn naam is Yvonne Snitjer en ben een gelukkige vrouw. Levend met de nodige uitdagingen, maar met de kennis te zijn omringt met zes miljoen prachtige en zeer behulpzame mensen in Libië. Ik leer graag van hen, maar deel tegelijk graag mijn kennis als verandermanager met hen. Met de focus op de mens. Tenslotte geloof ik daar in.