Kan iemand mij vertellen hoe ik om moet gaan met mijn Maleisische maid?

Esmeralda Kraft van Ermel

In Maleisië is het gebruikelijk dat je een maid in huis hebt, als je dat tenminste kunt betalen. Zo heb ik een vriendin die er wel vijf heeft die ook allemaal bij haar inwonen. De meesten komen uit omliggende landen zoals de Filipijnen of Indonesië naar Maleisië toe om te werken als maid. Er bestaan zelfs uitzendbureaus die voor hen een visa regelen. En dat is handig als je iemand in dienst wilt nemen aangezien je anders zelf garant moet staan voor de visa.

Mijn eerste ervaringen met een maid in Kuala Lumpur waren terugkijkend hilarisch. Ik had een Maleisische maid in dienst die niet full-time werkte maar maar een paar dagen per week naar mijn huis kwam.  Ik was net uit Nederland geëmigreerd, had nog nooit personeel in dienst gehad en had dus geen idee hoe ik om moest gaan met een maid. En dan was er nog de taal. Zij sprak gebrekkig Engels en ik basis Maleisisch. En dat zorgde vaak voor Babylonische spraakverwarringen. 

Mommy knows best

Mijn maid was aardig en deed haar werk over het algemeen goed. Ik moest weleens aanwijzingen geven en bellen waar ze bleef, maar als ze er dan eenmaal was dan ging ze ook echt aan de slag. Tot ze ineens niet meer kwam opdagen. Na vele malen bellen en twee weken verder kwam ik erachter dat ze een eethuis was gestart: een Maleisische warung. Ze vertelde mij dat ze wel een vervangster had geregeld voor mij. Dat vond ik wel netjes van haar en ik vergat de twee weken achter haar aan bellen en de irritaties die ik voelde. De volgende keer zou de nieuwe maid beginnen.

Een week later stond haar moeder voor mijn deur. In wat gebrekkig Engels zei ze: ‘Hello ma’m, here I am. My name is Rum. I am the mommy. My daughty can not come ma’m. She is now cooking. And she can not clean at all. Not good. You see ma’m, mommy can do better’.

Rum dacht ik, wat een aparte naam, schoot het door mijn hoofd. Ze ging stevig aan de slag. Als een dolle vloog ze door het huis heen. Ondertussen mopperde ze wat af op haar dochter dat die nooit goed schoon had gemaakt, want het huis was zo erg vies. Alles werd opgeruimd. Ik wist zeker dat als zij klaar was, alles zou blinken en ik niks meer terug kon vinden. 

Het huis was de eerste paar keer echt brandschoon en netjes. Helaas na een paar weken werd dat steeds iets minder. Dan had ze de douche niet gedaan, alles onder het bed geschoven of was ze de keuken ‘vergeten’. Als ik haar daar om vroeg zei ze met een grote lach: ‘Next time. You text me. Bye.’

Relax dag

Een keer had ze de badkamer overgeslagen en ik vroeg haar op een vrij ‘Hollandse’ directe manier waarom ze dat niet had gedaan. Maar daar kwam ik niet veel verder mee. In de Maleisische cultuur wordt directheid soms als onbeleefd opgevat. Dus als ik iets wilde bereiken bij Rum, had ik niet de vraag op deze manier moeten stellen. En dat bleek. Ik verwachtte een antwoord als: “Sorry, vergeten. ik zal het nu wel doen.” In plaats daarvan kreeg ik: “Oh, today is Saturday, Rum not working on Saturday, it is my relax day, la!”

Ik was zo verbaasd dat ik geen woord kon uitbrengen. Dit pakte ik dus verkeerd aan. Ik was natuurlijk te soft. Of zou het werk misschien voor haar te zwaar zijn dat ze het daarom oversloeg? Wat de reden ook was, ik kreeg geen verklaring. Ook de taal was zeker een barrière, of ik nou Engels of Maleis met haar praatte.

Pies?

Ineens hoorde ik geschreeuw en een harde bonk uit de gang. Ik dacht dat ze was gevallen en snelde naar de gang. Daar zag ik Rum staan en ze riep luid: “Ma’m! Two mop broken. Pies la. I mop. Pies la. You bye. You, bye, bye mop, pies la. See you next Saturday”

Even dacht ik dat ze zei dat ze moest plassen tijdens het dweilen! En waarom zei ze al gedag terwijl ze nog een uur moest werken?

Dus ik vroeg: “What? I don’t understand. You were mopping the floor and why do you say pies? Why do you say bye? You still have one hour of work left.”

 “No ma’m, I mop finish la, I mop broken. You buy new. Next Saturday you give me new la. Ok you buy. Bye!”, zei ze terwijl ze de lift naar beneden in wilde stappen.

Weer was ik stomverbaasd en vroeg me af wat er zojuist gebeurde. Begreep ik dit nu goed? Moest ik nou een nieuwe mop kopen? Ik kon haar nog net tegenhouden om de lift in te gaan.

“So you come on Saturday?” vroeg ik haar. Waarop ze antwoordde: “You text me la.” 

Oh nee, dacht ik, mijn geduld begon aardig op te raken. Dus ik zei: “No! Can you come or not, Saturday 8 o’clock?”

“Oh you mean Monday la? Or Sunday la. You text me la.” zei ze met een grote lach.

 “No Rum, I mean Saturday 8, yes or no?” zei ik nu toch echt een beetje geïrriteerd.

“Oh ma’m Saturday 9 la. Can. Bye” en ze snelde de lift in. 

Het was blijkbaar afwachten of ze zou komen en op welke dag en hoe laat. Ik had rum nodig maar dan die uit een fles… 

Over dit Wereldwijf: Skye - Maleisië

Skye - Maleisië
Apa kabar? Ik ben Esmeralda Kraft van Ermel een Indisch meisje uit Gouda. Na mijn studie Bestuurskunde ben ik via Midlum, Gouda, Jakarta en Assen in Kuala Lumpur (KL) beland. Sinds 2013 geef ik daar NT2 les aan de lokale bevolking. Daarnaast schrijf ik voor de Nederlandse vereniging Maleisië. Ik houd van de diversiteit die de smeltkroes van culturen in KL mij laat zien en ervaren.