Assia uit Zimbabwe: “We zullen samen de balans tussen mens en natuur moeten terugvinden.”

Assia Hiemstra

‘Grappig hè, vroeger zei je altijd al dat je de dieren in Afrika zou gaan beschermen’, zei mijn nichtje Hester laatst tijdens een ouderwets lang en gezellig telefoongesprek. Wij zijn van dezelfde leeftijd en tijdens de lagere schoolperiode logeerde ik steevast in de vakanties bij haar. Eerlijk gezegd waren de uitspraken uit m’n jonge jeugd al lange tijd diep weggezonken in het geheugen. En dat maakt de opfrisser des te leuker!

Zoals vaak maken kinderdromen plaats voor het gewone grote mensen leven en op het moment dat ik definitief afreisde naar zuidelijk Afrika deed ik dit niet omdat ik dacht daadwerkelijk iets te kunnen betekenen voor de natuur. Het was meer het verlangen dat mij bracht naar dat stukje aarde waar al sinds jaar en dag m’n hart ligt en omringd te zijn door het prachtige en fascinerende dierenrijk. Ik kwam om te genieten van die natuur waarvan ik weliswaar wist dat het in problemen verkeert maar waarvan ik niet het besef had dat deze problemen zo omvangrijk en desastreus zijn.

Kennis maken met Zimbabwe

Mijn inmiddels Zimbabwaanse man leidde mij door zijn geliefde vaderland waarbij ik naast de pracht ook kennis maakte met de donkere kanten van Zimbabwe, dat zich inmiddels schaart in de top vijf van armste landen ter wereld.

We verblijven op zijn homestead waar we slapen op een bed van stro onvermijdelijk aangevuld met het rode savanne zand. In de ochtend staat de emmer water klaar die Jimmy’s moeder voor dag en dauw twee kilometer verderop gevuld heeft. Zo kan ik mij wassen achter een schermpje van riet, de plek die ook als toilet dienst doet. De luxe billetjes beginnen na een paar dagen enorm te verlangen naar een gewone wc-pot. Ja, het verschil in rijkdom is mij overduidelijk. Het schrille contrast tussen de enorme armoede temidden van de vruchtbare gronden blijft mij dan ook dwars zitten. Hier moeten we iets mee.

Wildlife & Mens
Foto: Assia Hiemstra

Niks is logisch

Vol goede moed, want hoe moeilijk kan het zijn denk je dan, worden de landbouwprojecten gestart, gericht op banen creëren en voedsel produceren. De spaarcenten worden geïnvesteerd in het bewerken van 14 hectare maisveld en een grote schuur die onderdak zou bieden aan de kippen. Dat niks makkelijk gaat en ook het woord logisch niet van toepassing is in Zimbabwe werd meteen met harde hand bijgebracht. Voordat er ook maar één kip onderdak kon vinden in de schuur was deze al totaal vernietigd door een tornado en dat was nog maar het begin.

Het maïs doet het daarentegen uitstekend en naast dat de lokale community mee profiteert van een goede oogst, heeft het op hen ook een motiverende werking. Met de hulp van familie en vrienden wordt de schuur weer opgebouwd waar nu de kippen inmiddels hebben plaatsgemaakt voor een biologische varkenshouderij.

Wildlife & Mens

Wildlife en stroperij

In dezelfde periode ontmoet ik ook Jan, een wildlife conservator in hart en nieren, die al z’n leven lang te vinden is in de bush. Een man die aan een keutel niet alleen het diersoort kan aflezen, maar ook of het afkomstig is van een mannetje of een vrouwtje. Uren, dagen, maandenlang word ik overspoeld door zijn enorme kennis die ik gretig als een enorme spons absorbeer.

Tijdens de trips door het veld word ik geconfronteerd met de keiharde werkelijkheid. Honderden hectaren platgebrand natuurgebied om beter te kunnen jagen, meedogenloze strikken (vallen) rond de schaarse drinkplaatsen en overal karkassen van gestroopte dieren. En dan is er in dit gebied nog een klein ranger team actief. Jan legt uit dat zonder ranger team een gebied binnen twee jaar compleet is leeggeroofd. In het afgelopen decennium werd dit werkelijkheid voor twaalf prachtige gebieden. Het is een feit dat het dierenrijk niet meer kan overleven zonder bescherming.

Het idealisme van het meisje van weleer in combinatie met het realisme van vandaag de dag laten niets aan onduidelijkheid over. Actie moet er ondernomen worden en snel. De vergaarde hoeveelheid kennis doet de puzzelstukjes in elkaar vallen. Natuurbescherming is heel complex maar de bron ligt bij armoede en onwetendheid. Een werkloosheid van boven de 90% en echte honger doet illegaal hout kappen, mijnen, stropen voor het vlees of een extra centje verdienen aan de wildlife trade. Naast een ranger team het veld in sturen, zal je die bron aan moeten pakken. De agrarische community projecten sluiten hier naadloos op aan.

Wildlife & Mens

Niet lullen maar poetsen!

Versterkt door een gedreven team in Nederland en experts op de grond in Zimbabwe ontstaat Phundundu Stichting Nederland. Dankzij de tomeloze inzet van alle betrokkenen en onder het motto ‘niet lullen maar poetsen’ heeft de stichting mooie en vooral efficiënte projecten opgezet. De agrarische tak heeft het zwaar gehad na twee extreem droge jaren en mislukte oogsten. Dit jaar ziet het er echter heel goed uit en kan er een inhaalslag gemaakt worden.

Er is een stuk grond aangekocht dat grenst aan het wildpark. Op dit totaal uitgeputte land wordt met partners een pilot project agroforestry gestart. Naast dat dit de biodiversiteit terugbrengt, vormt het een buffer tussen mens en dier. Dat komt dan weer ten goede aan het zogeheten human-wildlife conflict. Het educatie centrum onderwijst duurzame landbouw en de werkgelegenheid die dit project biedt is zeer belangrijk aan de grens van natuurgebied. Parallel aan dit project wordt er momenteel in samenwerking met Stichting Stadsgarage, Naturalis en de universiteiten van Rotterdam, Valencia, New York, Sao Paolo en Chinhoyi een incubator opgezet voor de bijenhouderij.

Wildlife & Mens

Jong geleerd is oud gedaan

Het bewustmaken van de omgeving waarin je leeft en laten inzien dat een levend dier meer waarde heeft dan een dode begint bij de allerjongsten. Dit naast het gewone onderwijs waar ieder kind toegang toe zou moeten hebben. Het educatie team wat dankzij Hester tot stand is gekomen, zorgt ervoor dat er een nieuwe school gebouwd wordt, er stoelen, tafels, boeken en lesmaterialen zijn en dat ieder kind een broodnodige gezonde warme lunch krijgt. Na de lockdown wordt deze fantastische nieuwe plek geopend waar de kids een leerzaam en veilig onderkomen vinden.

Ook de deuren van Zebras Dazzle B&B – Restaurant gaan open, ter ondersteuning van de stichting. In dit paradijselijke oord kunnen we naast de lokale straks ook weer de internationale gast ontvangen waaronder onze hartverwarmende donateurs. De excursies naar onze projecten laten zien wat er op de grond gebeurt en met een overnachting midden in de wildernis van Maninga wordt het ranger team gesteund. De winst uit Zebras Dazzle vloeit naar de stichting waarvan de projecten zijn te omschrijven in een paar kernwoorden: voedselproductie, werkgelegenheid, opleiden, duurzaamheid, biodiversiteit en last but not least, bescherming. Nogmaals, zonder bescherming geen wildlife.

Eerlijk is eerlijk, persoonlijk ben ik van de natuur, de beestjes. Maar duidelijk is dat je alleen iets kunt bereiken als je het samen doet. Als je zowel voor mens als dier de hardste klappen opvangt en het evenwicht zoekt. De samenstelling van de stichting houdt dit perfect in balans. De balans tussen mens en natuur die wij op onze prachtige planeet terug zullen moeten vinden.

De Phundundu Stichting doet dit voor een magisch mooi stukje Zimbabwe!

Over dit Wereldwijf: Assia Hiemstra - Zimbabwe

Hi, mijn naam is Assia en wat een sabbatical naar Zuid-Afrika had moeten zijn, werd een thuis in Zimbabwe. Samen met m’n man Jimmy runnen wij de projecten van stichting Phundundu in het noorden van dit prachtige land om de immense stroperij tegen te gaan. Wildlife bescherming met lokale ontwikkeling als sleutel. Daarnaast bestieren we Zebras Dazzle B&B waarvan de inkomsten ten goede komen aan de projecten. De schoonheid van Zimbabwe verhult de donkere zijde. Beide breng ik graag onder de aandacht.