Zien! Vergeten littekens van vrouwen in Japanse kampen in ‘Als ik mijn ogen sluit’

Wat hebben de vrouwen en kinderen in de Japanse kampen in Nederlands-Indië meegemaakt? Welke wonden en trauma’s zijn daarbij achtergebleven en hoe zijn ze daar tijdens hun leven mee omgegaan? De nieuwe documentaire Als ik mijn ogen sluit van regisseur Pieter van Huystee is een film over de vrouwen en meisjes die de Japanse kampen overleefden en hoe zij hier later in hun leven mee omgingen.

 Door de intieme verhalen van deze vrouwen te delen, biedt de film een diepgaand inzicht in hun ervaringen tijdens en na deze donkere periode. Van Huystee brengt een eerbetoon aan zijn eigen moeder en oma, die beiden tot de overlevenden van kamp Tjideng behoorden.

Voor de Wereldwijven mocht ik de documentaire Als ik mijn ogen sluit al bekijken via een speciale perslink en was diep onder de indruk.

Als ik mijn ogen sluit – synopsis

Als ik mijn ogen sluit is een film over de vrouwen en meisjes die de Japanse kampen overleefden en hoe zij later in hun leven met deze ervaringen omgingen. Vrouwen van meer dan 90 jaar oud vertellen over hun intiemste ervaringen tijdens hun periode in het kamp, begeleid door animaties die hun verhalen ondersteunen. De Japanse kampen lieten immers grote littekens na, en veel van die littekens zijn nog niet genezen of verdwenen. 

De verhalen van de overlevenden werden na de oorlog in Nederland niet meer gehoord of erkend. Voor de overlevenden is het moeilijk om te accepteren dat veel mensen weinig weten over deze periode. Dit roept gevoelens van woede op en veroorzaakt opnieuw intense pijn. Als de vrouwen hun ogen sluiten, komen deze ‘vergeten’ verhalen weer bovendrijven. Als kijker kruipen wij in de hoofden van de vrouwen die de kampen hebben overleefd. Van de kampen bestaan weinig foto’s en er is haast geen filmmateriaal. Wel zijn er door de vrouwen en kinderen in het kamp honderden tekeningen gemaakt, die ook terugkomen in de film.

Regisseur Pieter van Huystee heeft zelf ook een persoonlijke band met deze geschiedenis, aangezien zowel zijn moeder als oma tot de overlevenden van kamp Tjideng behoorden. Omdat hij met zijn moeder nauwelijks over haar ervaringen heeft gesproken, stelt hij in de film juist de vragen die hij nu niet meer aan zijn overleden moeder kan stellen.

Over de regisseur

Pieter van Huystee is producent en filmmaker. Eerder produceerde hij met zijn productiehuis Ze noemen me Baboe. Deze film van Sandra Beerends schijnt licht op Nederlands-Indië en is een succes geworden met twee Gouden Kalveren (beste documentaire en montage). De film werd genomineerd voor een Emmy en was de Nederlandse inzending voor de Oscars in de categorie ‘documentaire’. De film is vooral geroemd om uniciteit en het ontsluiten van nooit vertoonde beelden. Vorig jaar produceerde Pieter van Huystee met succes Moeder Suriname, een archieffilm met beelden uit Suriname, om het leven van een Surinaamse wasvrouw te verbeelden. Tessa Leuwsha regisseerde de film die erg goed op IDFA werd ontvangen.

Mokum Filmdistributie brengt de documentaire Als ik mijn ogen sluit vanaf 28 maart naar de bioscopen. Een aanrader denken wij dus… zien!

Meer over Als ik mijn ogen sluit

2024 | Regie: Pieter van Huystee | Scenario: Pieter van Huystee, Lenna Bartens | Animatie: Hanneke van der Linden | Cinematografie: Gregor Meerman | Montage: Chris van Oers | Interviews: Pieter van Huijstee, Frank Vermeulen, Lenna Bartens | Muziek: Harry de Wit | Sound Design: Mark Glynne | Geluid: Pjotr van Dijk | Research: Lenna Bartens | Line Producers: Rudolf Kats, Indy Kisoen | Producenten: Tomtit Film en PVH Film | Omroep: NTR, Marloes Blokker |

Over dit Wereldwijf: Saskia van Alphen - VS

Hi! Ik ben Saskia en woon sinds kort in San Diego, Californië na jaren in Chicago en Engeland te hebben gewoond. Ik ben fulltime moeder, schrijfster, dichteres en fotografe. Een kinderboekenserie vordert gestaag. Voor De Wereldwijven blog ik over ‘emancipatie’ dat in een ontwikkeld land als de VS nog een lange weg heeft te gaan: seksualiteit, ras, sociaal-, en culturele achtergrond, armoede en geloof.