De Spaanse stier

De ijzeren hekken die de voordeuren van huizen moesten beschermen worden weer afgebroken, de houten blokkades opgeruimd. We kunnen weer door ons dorp lopen zonder gejuich en geschreeuw als achtergrondmuziek. Voor hoe lang weet ik niet want het stierenvechten is nog altijd onwijs populair hier. Dan worden er weer pamfletten opgehangen met foto’s van grote stieren die dan nog onverschillig en kalm de camera in kijken vanonder hun grote horens.

Maar als wij ze zien, rennen ze wild en woest door de straten. De Spaanse stier. Door ons dorp. En dat betekent feest voor de meeste bewoners. 

Voorpret. Niet voor de Spaanse stier…

Een paar dagen van te voren begint het opbouwen. Op allerlei plekken zitten stalen schroeven in de straat waar ijzeren hekken verbonden kunnen worden en een bepaald gebied wordt afgezet. Soms strooit men zand op de grond en zet men stalen kooien in de ruimte waar toeschouwers van het uitzicht kunnen genieten. En dan als de dag komt, worden de stieren in hele kleine kooitjes op wielen door de straten gereden naar het afgezette gebied.

De fanfare speelt luidt zijn muziek en er wordt (uiteraard) vuurwerk afgestoken. Zoveel mogelijk lawaai om de stieren voor te bereiden, lees: op te hitsen. Zodra de Spaanse stier losgelaten wordt, stuift de menigte van vooral jonge mannen door de straten. Ze dagen hem uit, hangen in de ramen van huizen om aan de hoorns te ontkomen, schreeuwen en ontwijken. Er wordt gejuicht en geklapt voor degenen met de meeste moed. 

Veiligheid? 

Jong en oud komt kijken. Opa’s en oma’s kletsen gemoedelijk buiten de hekken terwijl ze waarschijnlijk trots naar hun kinderen kijken die deelnemen. Kinderen oefenen veilig buiten de afgezette ruimte met een fietswiel met stuur waarop hoorns zijn bevestigd. Daarmee rennen ze achter elkaar aan om te oefenen voor als ze later groot zijn. 

Er staat altijd een ambulance klaar om gewonden op te vangen. Stieren zijn nogal onvoorspelbaar en soms zie je zelfs de menigte buiten de hekken opeens wegstuiven. Ik stond er zelf een keertje tussen met mijn dochter (let op: ‘veilig’ buiten het afgezette gebied, achter de hekken!) en zette het uiteraard ook op een lopen toen alle Spanjaarden om mij heen over elkaar heen duikelden om weg te komen. Het is blijkbaar ook voor hun schrikken als de stier besluit zich te richten op het publiek dat niet wil deelnemen. 

Terugblik: De rol van de Spaanse stier

Ik had geen idee dat dit nog steeds zo’n groot fenomeen zou zijn in Spanje. Volgens onderzoek van CAS International en AnimaNaturalis vinden er jaarlijks bijna 18.000 volksfeesten met stieren, koeien en kalveren plaats in Spanje. Er zijn vele vormen zoals het rennen van stieren op straat (vooral beroemd in Pamplona), of de toros embolados die fakkels op hun kop/horens gebonden krijgen. Dan is er ook de bous a la mar (waarbij runderen gedwongen worden in zee te springen), of het ‘feest’ waarbij de dieren aan elkaar met een touw vastzitten en door de straten worden opgejaagd door een mensenmassa. Tot slot natuurlijk het bekende stierenvechten in een arena.

Mijn gedachte dat de mensheid toch wel een beetje meer ontwikkelt zou zijn anno 2024, valt daarmee in het water. Dit voelt voor mij als de tijd van de gladiatoren waarbij mensen voor de leeuwen werden gegooid. Het begon allemaal in 711 toen het eerste gevecht plaatsvond om de kroning van koning Alfonso VII te vieren. Het werd een elitesport waarbij ze hun paarden gebruikten om de stieren te ontwijken. Later werd het overgenomen door het gewone volk. Omdat zij zich geen paarden konden veroorloven, ging men de stieren voortaan te voet te lijf. En nu rent de moderne mens nog steeds met alle plezier zijn benen uit zijn lijf. 

Ellende van de Spaanse stier: Wat is hier nou leuk aan?!

Hoewel het nog vaak wordt georganiseerd, klinkt er steeds meer protest. Slechts weinig stieren overleven een gevecht en velen verdwijnen daarna naar de slachtbank. Maar, er zijn ook stieren die keer op keer de stress van dit soort ‘feesten’ moeten ondergaan. Samen met een groter groeiende groep vraag ik me af wat er leuk en interessant is aan deze ‘sport’.

Volgens mij is het vooral iets shockerends, iets spannends waarvan je hart harder gaat kloppen en mensen gaan schreeuwen. Ik vraag me af: waarom houden wij mensen toch van dit soort activiteiten? Net zoals documentaires over de meest schokkende gebeurtenissen? Waarom willen we ergens van gruwelen en nemen we graag risico’s? Willen we voelen dat we leven? Waarom willen we pijnigen? Of gaat het enkel over moed en roem, over de sterkste en de snelste zijn? Over het winnen van een gevecht met een stier? En onszelf op de borst kunnen slaan? 

Blijvende cultuurverschillen bij emigratie

Ik denk niet dat ik ooit zal begrijpen wat er leuk is aan het rennen voor een stier en ik vermoed dat dit niet zal veranderen. Ook niet als ik hier over 10, 20 of zelfs 50 jaar nog woon. Ik bibber al wanneer ik de pamfletten zie hangen met de dan nog onverschillige en kalme stieren die me via de camera recht aankijken onder hun grote horens. En na die ene keer dat zelfs ik buiten de hekken de benen moest nemen, is mijn wens om er iets van mee te krijgen als sneeuw voor de zon verdwenen. Ik ben blij dat de hekken weer zijn opgeruimd. 

Als je emigreert zullen er altijd dingen zijn die je nooit zal begrijpen. Voor mij staat dit, de ellende van de Spaanse stier, stipt op nummer één. Doe mij maar de avondjes dat het hele dorp staat te salsa dansen op straat of paella kookt op vuurtjes. Misschien gaat mijn hart er niet veel sneller van kloppen, maar ik vind dat toch een stuk leuker vertier!