Puck uit China: ‘Ik gaf hem een klokje. Hij dacht dat ik hem dood wenste…’

Culturele verschillen vind ik zowel intrigerend als dat het mijn verwarring wekt. Het liefst denk ik bij mezelf: Ach, we zijn allemaal diep van binnen toch gewoon mensen? En ja, tuurlijk is dat wel het geval. Maar door de snelheid van het dagelijkse leven raken we toch wat sneller oppervlakkiger.

Hi! How are you?, is meer een begroeting dan een gemeende vraag. Hoe fijn zou het zijn als we echt de tijd hadden om iedereen uit te horen aan wie we deze vraag stellen. Hoe gaat het met je? Hoe gaat het écht met je? 

De geheimen van de Chinese taal

Begroetingen in verschillende talen is op zich al een interessant onderwerp om een heel artikel over te schrijven. Het spreken van een andere taal helpt enorm om deel uit te kunnen maken van een andere cultuur. Ik denk persoonlijk dat taal namelijk een manier is om cultuur aan te leren of aangeleerd te krijgen. Op die manier kunnen we beter inschatten hoe we met elkaar op een leuke en eventueel diepzinnige manier kunnen communiceren.

Waar ik jullie over wil vertellen in dit artikel zijn de ‘geheimpjes’ die leven in de Chinese taal. Dan heb ik het specifiek over de klanken en de Chinese karakters. Want als we het hebben over hoe verschillende culturen met elkaar om gaan, is het misschien eerst leuk om wat meer te begrijpen van hoe de andere cultuur communiceert. In mijn geval is ‘die andere cultuur’ de Chinese cultuur.

Hoe zit Mandarijn in elkaar?

Mandarijn ziet er complex uit. Toen ik begon met het studeren van de taal was het een kwestie van stampen om het uit mijn hoofd te leren. Maar toen ik inmiddels een aantal karakters begon te herkennen, viel het mij ineens op dat er geheimpjes werden gefluisterd in de oren van de lezer. 

Het Mandarijn Chinees wordt een tonen-taal genoemd en heeft vier klanken. Vijf als je de ‘neutrale toon’ ook erkend als toon. Wat dit betekent is dat je een karakter vaak maar op één manier kan uitspreken. Maar diezelfde uitspraak, inclusief de toon, kan wel weer juist zijn voor een ander karakter. Wat je dus krijgt is dat je meerdere karakters op dezelfde manier uitspreekt, maar dat zowel het karakter zelf als de betekenis ervan anders zijn dan van de andere. Dit klinkt heel verwarrend, ik weet het. Ik geef je een voorbeeld: 

Eerste Toon: 妈 mā (mama)

Tweede Toon: 马 mǎ (paard)

Derde Toon: 骂 mà (uitschelden)

Vierde Toon: 蟆 má (pad, als in grote kikker)

Deze karakters zijn zelf allemaal verschillend. Ze worden bijna op dezelfde manier uitgesproken, maar hebben alleen een andere toon.

Nu jij een beetje Chinees kan, laat ik je zien wat dit betekent voor de taal, en, uiteindelijk, voor de Chinese cultuur. 

Wat betekent dat voor de Chinese cultuur?

Het woord voor ‘acht’ is in het Chinees 八ba, en klinkt bijna hetzelfde als het eerste gedeelte van het woord 发财 facai wat weer welvaart of rijkdom betekent. Vandaar dat het Chinese geluksgetal acht is. Het nummer wordt verwerkt in gelukwensen, officiële openingen van bijvoorbeeld een nieuw restaurant of bedrijf. 

Met Chinees Nieuwjaar komt de familie samen om te eten en elkaar een goed nieuwjaar te wensen. De Chinese eetcultuur is op zich al interessant. Maar wat er niet kan missen op tafel met oud en nieuw is een visgerecht. De uitspraak van vis (鱼yu) is namelijk hetzelfde als dat van 余 yu wat ‘overschot’ of ‘meer’ betekent. In het nieuwe jaar wens je elkaar meer geluk, meer rijkdom, meer gezondheid, en, jazeker, meer kinderen. Hoe meer vis, hoe meer ‘meer’ je elkaar wenst! 

In China geen vierde verdieping

Als je in een lift stapt in China, zal je weleens opmerken dat er geen verdiepingen zijn met een nummer vier. Moet je naar de vierde verdieping? Dan zal je waarschijnlijk de vijfde moeten indrukken. Het karakter van vier is 四si wat hetzelfde klinkt als het karakter 死si wat ‘de dood’ betekent. Tja… Daar zou ik ook niet willen wonen.

Hetzelfde geld voor het woord ‘klok’, wat 钟zhong in het Chinees is. Maar 终zhong betekent ook het einde/dood. Geef dus bijvoorbeeld nooit een klok als cadeautje want dan kan het wel eens begrepen worden dat je iemand dood wil hebben. In tegenstelling tot het nummer acht, probeer de meeste Chinezen het nummer vier zo veel mogelijk te vermijden.

3Qu oftewel Thank You

Ik sluit af met een van mijn favorieten:

3Q! Het nummertje drie wordt in het Chinees uitgesproken als san. Als je dan san en de Engelse uitspraak van de letter ‘Q’ samen plakt, krijg je 3Q! Wat (hopelijk) lijkt op 

Thank You! 

Bij deze, 3Q voor het lezen van en leren over een prachtige en eeuwenoude cultuur en taal, namelijk China en haar Mandarijn.

Over dit Wereldwijf: Puck Holthuis - Nederland

Puck Holthuis - Nederland
大家好!Mijn naam is Puck en sinds 2006 woon ik voor het eerst weer in Nederland. Hiervoor woonde ik voornamelijk in Zuid-Afrika, China, Thailand en Zambia. Mijn nieuwsgierigheid naar de wereld en haar talen, verhalen, culturen en filosofieën bracht mij in eerste instantie bij De Wereldwijven. Nu mag ik hier ook mijn (persoonlijke) verhalen delen. Ik schrijf graag over onderwerpen zoals avontuur en filosofie, maar ook over serieuzere thema’s zoals conflict.