De worsteling van Nederland met de dubbele nationaliteit

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een tijdje geleden opdracht gegeven om een verkenning uit te voeren naar de ervaringen en behoeften van Nederlanders (in Nederland) met een dubbele nationaliteit. De dubbele nationaliteit is complex want waar het voor de één juist moeilijk en bezwaarlijk is om van een andere nationaliteit af te geraken, is het voor de ander lastig om een andere nationaliteit te kunnen aannemen en te behouden.

Dit blog over dubbele nationaliteit is een samenvatting van een uitgebreid artikel dat eerder is verschenen op het platform Nederlanders in het Buitenland, geschreven door Kris von Habsburg en mijzelf, Antonietta.

Dilemma: Nederlanderschap, wel of niet opgeven?

In de regel geldt dat als je als Nederlander een andere nationaliteit aanneemt, dit jouw vrije keuze is en je het Nederlanderschap kwijtraakt. Waarom Nederlanders dan toch een andere nationaliteit aannemen? Daar zijn verschillende praktische redenen voor: om te mogen stemmen in het buitenland, een huis te kunnen kopen, een bepaalde baan aan te kunnen nemen, als volwaardig burger aangezien te worden, voor de veiligheid etc. Toch wil men ook graag de eigen identiteit ofwel het Nederlanderschap behouden.

Er zijn drie uitzonderingen beschreven waarin je naast je Nederlanderschap ook een andere nationaliteit mag aannemen, echter, als je even niet oplet, kan het Nederlanderschap alsnog resoluut van je worden afgepakt. Moet men het Nederlanderschap opgeven of raakt men die onbewust kwijt (o.a. door slechte of verkeerde informatievoorziening), dan heeft dat voor velen ernstige gevolgen.

Politiek debat dubbele nationaliteit: de voor- en tegenstanders

De discussie over de dubbele nationaliteit vindt plaats tussen enerzijds de groep die ‘ongewenst’ een dubbele nationaliteit heeft en de groep die juist graag nóg een andere nationaliteit (naast het Nederlanderschap) zou willen aannemen. Toch hebben beide veel met elkaar gemeen en zijn ze allebei slachtoffer van het huidige Nederlandse beleid.

Ook in de politiek is de dubbele nationaliteit nog altijd een heet hangijzer en is er verdeeldheid over het Nederlanderschap. Denk aan de moties van wantrouwen aan het adres van minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66), die naast de Nederlandse ook de Zweedse nationaliteit bezit. Of de kritiek op staatssecretaris Barbara Visser (VVD), die doordat ze in Kroatië is geboren ook een Kroatisch paspoort heeft. Want dubbele loyaliteit (ofwel dubbele nationaliteit) is uit den boze, kwaadaardig en moet verbannen worden! Dat is helaas voor sommige politici in Den Haag nog steeds het sentiment.

Belangrijkste bevindingen geïnterviewden rapportage(*):

  • beperkte, en slechte informatievoorziening voor Nederlanders over hun status en onkunde bij medewerkers die hen daarin wel van dienst zouden moeten kunnen zijn
  • behoefte aan één toegankelijk centraal informatiepunt vanuit het buitenland; een juridisch loket
  • dubbele nationaliteit geeft gevoel van veiligheid
  • volwaardig burger, vooral voor hen die geboren en deels getogen zijn in Nederland voordat zij naar het buitenland vertrokken (lees: Nederlander)

Het maatschappelijk debat over de dubbele nationaliteit: licht optimisme

In de rapportage(*) wordt duidelijk dat men het maatschappelijke debat wil bevorderen om de dubbele nationaliteit bespreekbaar te maken. Belangrijk is dan wel om alle groepen Nederlanders met een dubbele nationaliteit (inclusief diegenen die een dubbele nationaliteit wensen), in dit debat mee te nemen! Men zal dan ook moeten kijken naar alle naturalisaties en niet alleen vanuit bepaalde landen. In feite willen mensen graag binding kunnen houden met het andere land. Ook vanuit een rechts perspectief, omdat diegenen die wel de andere nationaliteit mogen behouden, eerder en makkelijker kunnen terugkeren.

Iedereen is het er wel over eens. Het probleem is niet of mensen bewust hun Nederlanderschap mogen opgeven voor een andere nationaliteit, maar veeleer of mensen hun Nederlanderschap mogen behouden naast een andere nationaliteit… De huidige houding van Nederland is daarin nog altijd ouderwets, zo niet xenofobisch te noemen. Er is werk aan de winkel en het is hoog tijd voor nieuwe wetgeving op dit vlak.

Over Nederlanders in het Buitenland

Opgericht in 2014 is het NIHB, Nederlanders in het Buitenland een online platform voor het ondersteunen, informeren en verbinden van Nederlandse burgers die in het buitenland wonen. Ze doet onderzoek en verzamelt feedback via haar achterban over kwesties die direct effect hebben op de Nederlander in het buitenland.

(*) Voor wie nieuwsgierig is naar het verslag van het onderzoek? Lees hier de volledige rapportage.

Over dit Wereldwijf: Antonietta Sgherzi - UK

Hello! Mijn naam is Antonietta en ben getrouwd met een Engelsman en heb twee zonen waarvan één studeert in Amsterdam en de ander in Londen. Ik heb meer dan 25 jaar in het buitenland gewoond en kwam via de Franse Alpen, Zuid Frankrijk en Canada in Engeland terecht. In Frankrijk en Canada heb ik samen met mijn partner eigen bedrijven gerund. In Bath, Engeland, heb ik nu Holiday Let Business. Daarnaast ben ik de oprichter van het NIHB en de Stichting GOED - Grenzeloos Onder Een Dak, die opkomt voor de belangen van Nederlanders in het Buitenland. Sinds een paar jaar woon ik weer in Nederland en via de Wereldwijven deel ik graag mijn ervaringen met jullie.