War is not a woman’s game (1) – Because We Carry

Wereldwijf Désirée heeft een maand met haar man Bert rondgetrokken over verschillende Griekse eilanden. In hun eigen auto, met daktent en slapend onder de sterrenhemel op verlaten stranden. Maar voordat hun eigen Wanderlust-avontuur begon, staken ze eerst de handen uit de mouwen in een vluchtelingenkamp op Lesbos via de organisatie Because We Carry. Een intense week vol verhalen over hoop en wanhoop. Over de humanitaire crisis die we zien en toch ook niet. Het is complex maar alle oplossingen beginnen vanuit empathie.

Voor de Wereldwijven kroop ze in de pen en schreef een aantal blogs over hun werkweek als vrijwilliger op Lesbos voor de organisatie Because We Carry. Dit is haar eerste blog.

Because We Carry

We zijn op de helft van onze werkweek met Because We Carry. Nu 3 dagen aan het werk met moeders op de vlucht in Lesbos. Het lijken wel drie weken. Het is intens en intensief. Tijd tekort om de Polarsteps te schrijven en ik merk dat ik er ‘s nachts over droom.

“Ik vind het een voorrecht om deze ‘moms on the run’ in de ogen te mogen kijken.“

Deze week is het schoenen uitdeelweek. Maandag, onze eerste dag, kwamen de eerste mensen. En ik keek in hun ogen en voelde respect en bewondering opkomen. Ik dacht, “wow you made it, jouw rubberboot, jij, jullie hebben de overtocht doorstaan”. En vooral ook: “je hebt het gedurfd om in beweging te komen. Om alles, inclusief familie, achter te laten en met niks proberen een nieuwe goede toekomst op te bouwen. Je bent in beweging gekomen.”

Niet zomaar op de vlucht

Want deze moeders slaan niet zomaar op de vlucht. Een moeder zei: “Als ik blijf kan ik m’n kind over 10 jaar afgeven aan het leger en zie ik hem waarschijnlijk niet meer terug…”. Er zijn ook heel veel vrouwen uit Afghanistan hier die niks meer mogen van de Taliban: dochters die het is verboden naar de basisschool te gaan… Ik snap dat je weg wilt en vind het alleen maar bijzonder moedig om met gevaar voor eigen leven hieraan te ontsnappen. 

“Een visum krijgen ze niet dus dan hebben zij twee opties: blijven of vluchten. Deze moedige moeders willen het beste voor hun kind.“

De Griekse overheid doet het minimum van het minimum. In het vluchtelingenkamp hebben ze een tent om in te wonen en als ze geluk hebben een container als huis, samen met andere families. Een bereidde maaltijd wordt uitgedeeld. Hartverscheurend te zien dat zwangere vrouwen zelf moeten zien hoe ze naar een ziekenhuis komen om te bevallen. Because We Carry doet alles om mensen net boven dat minimum van het minimum uit te laten komen. Op een warme manier en wat menselijkheid in hun bestaan brengen. 

I see you… Because We Carry

Er was bijvoorbeeld een vrouw die moest bevallen. Mensen van de organisatie gaan dan met haar naar het ziekenhuis en regelen alles. Taaltechnisch maar ook de betaling voor een taxi, speentje, fles, new born-luiers, voedingsbh, kleertjes etc etc. Het is zo’n complex probleem dat niet wordt opgelost. Natuurlijk als ik uitzoom, snap ik dat niet iedereen Europa in kan. Maar we mogen ook inzoomen.

“Inzoomen op de mensen, de moeders, de kinderen. Niet wegkijken maar vanuit ons hart mensen aankijken. I see you.” 

Deze moeders, kinderen, mensen zijn totaal gelijkwaardig aan ons. Er is geen enkele reden waarom wij beter of meer waard zouden zijn dan zij. En als ik in hun land was geboren, hoop ik dat ik ook de moed zou hebben gehad om in beweging te komen in plaats van het erbij te laten zitten.

Because We Carry: strak maar relaxed georganiseerd

Maar wat doen de organisatie en alle vrijwilligers zoal wij hier dan allemaal? Because We Carry zit tegenover het vluchtelingenkamp, en heeft een mooie tuin waarin containers staan met spullen om te geven. Deze week delen we bijvoorbeeld schoenen uit. Veel spullen worden direct in het vluchtelingenkamp zelf uitgedeeld, maar met schoenen passen etc is dat veel gedoe dus komen ze op bezoek in ‘de tuin’ om met hun kinderen schoenen te passen. 

“Alles is heel relaxed maar superstrak georganiseerd. Nul chaos.“

Wij hebben alle schoenen gesorteerd: jongen/meisje en op verschillende maten. Mensen zijn onwijs dankbaar en laten met een vertaalapp nog even weten, dat ze zich excuseren voor al het ongemak. Lees: dat het passen van veel verschillende maten tijd kost. 

Kleine dingen doen ertoe. Because We Carry!

Op dinsdagochtend konden moeders komen met een verzoek, bijvoorbeeld een nieuw kledingsetje of een petje of zonnebrand of een schooltasje. Ook dat gaat soepel en strak georganiseerd. De moeders melden zich bij één van de vaste krachten, die kijkt in een excel bestand of ze al eerder wat gehad heeft en zo ja wat. 

Wat een vrijwilliger dan doet? Zo waren Bert en ik runner in de magazijn container, wat inhoudt dat wij een goedgekeurde vraag/ bestelling doorkrijgen en de spullen dan bij elkaar verzamelen en aangeven. Overigens hangt er altijd een lijst met taken als je even niks anders kunt doen, wat er nog gedaan moet worden. Dus daar pik je uit wat je leuk vindt om te doen. Dus je bent de hele dag druk bezig.

Scrubben, gezichtsmaskers en nagellak verbinden 

Voor vertrek, had ik van het Kruidvat heel veel sponsoring in natura gekregen. Naast broodnodige luiers en billendoekjes, ook maskertjes en lichaamsscrubs. Genoeg om alle moeders met kinderen uit te nodigen voor een echte beauty middag in de tuin van Because We Carry. Bert en andere mannen werden weggestuurd om in het vluchtelingenkamp en het warehouse te werken zodat wij vrouwen in de tuin samen konden zijn. geweldig. Het was geweldig! 

“Vrouwen gooiden hun sjaals af, haren los, fanatiek aan de gang met scrubben van handen en gezicht en masker erop. Nagels gelakt. Ze straalden.“

En ik heb nog iets geleerd. In Afghanistan epileren vrouwen behendig met een draad (dezelfde waar je kleren mee naait). Eén vrouw had de draad om de hals en dan tussen haar vingers door en daarmee plukte ze bij een ander de wenkbrauw haartjes weg. Ik stond er vol verwondering met m’n neus bovenop 😃. Tot slot dansten we op Afghaanse hits terwijl kinderen zoet waren met de bellenblaas machine die een vrijwilliger had meegenomen.

Onregelmatige werktijden?

Onze werktijden zijn trouwens niet vast. Voor de schoenen-actie moesten we logischerwijs de tijd aanhouden is dat de kinderen uit school waren. We werkten die dag door tot 20 uur ‘s avonds. Die dag hebben we zo’n 200 moeders en kinderen  aan nieuwe schoenen geholpen. De meeste kinderen met glunderende gezichtjes en daardoor de moeders ook met een lach. Hoe vaak ze niet met een handkus vertrokken… 

Het is toch mooi om zo even echt met elkaar in verbinding te zijn. Even een portie liefde en warmte uitdelen aan elkaar. Verder was  het natuurlijk ook flink sjouwen. Alle dozen uit de container en na afloop weer terug in de container…

Pushback boten, een dubbel gevoel

Hoe lang de mensen hier zitten? Dat is heel verschillend. In de afgelopen zomer is de Griekse overheid, meer en meer gaan werken met zogenoemde pushback boten: mensen, jong en oud (dus ook kinderen) worden op een luchtvlot terug de zee op geduwd en dobberen rond. Meestal opgepakt door Turkije die hen dan gevangen zet. Het is een illegale praktijk en toch gebeurt het. Ook media ontwijken het onderwerp. In de haven van Lesbos liggen nu drie grote grijze pushback boten. 

“Hoe meer bootjes terug de zee op worden geduwd, hoe minder er hier aankomen en hoe sneller de procedures gaan voor de mensen die hier al zijn.“

Als mensen van de Griekse overheid een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, mogen ze kiezen om, of in Griekenland te blijven, (wat de meesten niet doen want qua werk is het hier heel beperkt), of in een ander Europees land aan te kloppen. Daar volgt dan opnieuw een procedure voor een verblijfsvergunning. 

Lange adem voor veel vluchtelingen 

Tijdens onze week op Lesbos, was er een Afghaanse familie die net te horen hadden gekregen dat ze een tijdelijke verblijfsvergunning ontvingen en ze gingen door naar Duitsland. Aan de ene kant dacht ik, “ik ben blij voor jullie”, maar aan de andere kant realiseerde ik direct dat ze nog een heel lange en moeizame weg hadden te gaan voordat ze goed gesetteld zullen zijn en echt een gelukkig bestaan kunnen gaan opbouwen.

Maar ja onder het bewind van de Taliban blijven is geen optie. Dan weet je zeker dat je nooit een veilig en gelukkig bestaan zult hebben. Een extra sprankje liefde uitwisselen en praktische hulp uitdelen is dan extra veel waard.  Wegkijken is geen optie. Zeker niet voor vrouwen. War is not a woman’s game 💝

Meer over Because We Carry

Because We Carry is een kleurrijke community van meer dan 100 duizend vrouwen. Zij zetten onmacht om in daadkracht. Samen helpen ze moeders op de vlucht. Meiden, vrouwen, moeders of niet. BWC’ers zijn ze in hart en nieren met een team van 30 vrouwen, op Lesbos, in Athene en in Amsterdam. 

De wereldse problemen zijn groot, maar je bent zeker niet te klein om verschil te maken. Bij Because We Carry kun je altijd helpen.