De seizoenen in Ticino, Zwitserland, door de jaren heen

Laurien Bottema

Wat verlang ik terug naar de winters met sneeuw die er nog waren toen ik in 1993 naar Zwitserland kwam. Lekker knus in huis zitten, uit het raam kijken naar de sneeuwvlokken die langzaam of snel naar beneden zwierden. Natuurlijk waren er in de winter ook al dagen die op het voorjaar leken, maar elke winter kon er geskied worden op pistes relatief dicht bij huis, en viel er zeker een paar keer sneeuw in het lager gelegen deel waar wij wonen.

Mijn kinderen zijn opgegroeid met winters op de lange latten of met een snowboard onder de voeten. Hoe het zit met de seizoenen in Ticino? Daarover lees je hieronder verder.

Invloed van klimaatverandering op de seizoenen

Historisch gezien is Ticino echter een plek waar het nooit heel veel gesneeuwd heeft, heb ik gehoord van locals. Het was al lang een oase met een Mediterraan klimaat met daar om heen gebieden met veel sneeuw.

Door klimaatverandering heeft het tussen 1950 en 2010 (ongeveer) meer gesneeuwd dan voorheen in de lager gelegen gebieden. De Romeinen hadden rond het lago Maggiore al vakantievilla’s vanwege het aangename klimaat. Een anderhalf uur rijden naar het Noorden, voorbij de Gotthardtunnel, in de Alpen, is het klimaat compleet anders. Dat is te zien aan de huizen met kleine ramen om de kou buiten te houden, en daar is een winter zonder sneeuw uitzonderlijk.

Dat het in Ticino niet meer sneeuwt, en er ook weinig regen is, heeft een grote impact op de waterhuishouding. Het weinige water (uit bronnen en dus bergmeertjes) dat er in de bergen is, wordt veelal gebruikt voor elektriciteitscentrales die stroom op wekken voor andere delen van Zwitserland. Gevolg? Het niveau van bergmeren wordt elk jaar lager. Door de weinige regenval komen ze nooit meer tot hun oorspronkelijke stand. Wat ook een effect heeft op de visstand van forellen. Waar een aantal jaren geleden vissers zomers in de bergen en langs rivieren doorbrachten, is het nu een lege boel.

Winter 2025: veel zon, weinig regen en sneeuw

De plek waar ik nog steeds kan genieten van wat sneeuw, is bij ons berghuis in een dorp op 1200 m. De winter van 2008 was uniek. Zoveel sneeuw had ik nooit gezien! Nu een hoop jaren later, valt er elk jaar een paar keer sneeuw. Niet veel, maar voldoende voor het echte wintergevoel.

Dit jaar loopt vooralsnog wat anders: eigenlijk meer van lente naar zomer naar een droge herfst. Dikke jassen, truien en andere winterse kleding zijn overbodig. Ik geniet wel van de vele mooie dagen wanneer ik niet werk. Van lange wandelingen in de zon langs een rivier of over al dan niet beboste bergflanken en dorre bergtoppen. Bang zijn om door een regenbui overvallen te worden hoort er eigenlijk niet bij. Het regent, volgens mij, nog geen 20 dagen per jaar.

Het is een bijzondere plek om te mogen leven. Wat meer regen en sneeuw zou niet verkeerd zijn voor mij persoonlijk omdat ik dan het gevoel van geborgenheid heb zoals ik dat vanuit Nederland ken. Maar zonder zon zou het hier een super saaie plek zijn om te wonen want er zijn niet veel mogelijkheden voor vertier dan buiten in de natuur zijn.

Buongiorno! Sinds juli 1993 woon ik in het kanton Ticino (Zwitserland), na op wat andere plekken gewoond te hebben. Ondanks dat ik gewoon elke dag in mijn fysiotherapie praktijk werk, is er altijd een vakantiegevoel als ik om mij heen kijk. Mijn grote passie is bergwandelen. Mijn partner en ik zijn druk met het verbouwen van ons berghuis, ‘aan het einde van de wereld’, om er over niet al te lange tijd vast te gaan wonen. Voor de wereldwijven schrijf ik over ons leven hier! Groetjes, Laurien