Waarom zeg ik altijd maar sorry? Een experiment.

door gepubliceerd op 4 mei 2018Tags: , , , ,

Een maand geleden postte een Amerikaanse vriend van mij een artikel op LinkedIn over een onderwerp waarvan ik het bestaan niet kende met de duidelijke hashtag #NotSorry. De titel: ‘Woman, we’ve got to stop over-apologizingDon’t say you’re sorry when you have nothing to apologize for.’

Het sorry syndroom

Wat ? Huh ? Dit ben ik, dacht ik meteen.
Ik heb mezelf altijd gezien als een uiterst beleefd persoon. Maar wat als het hier niet ging om beleefdheid of opvoeding, maar om een pathologische gedraging? Het zogenaamde ‘sorry syndroom.’ 
Zodra ik namelijk in verlegenheid word gebracht, of als ik ergens binnenkom en het idee heb dat ik stoor en als ik iemand bel, zeg ik direct: ‘’excusez-moi de vous déranger’’. En als ik ergens langs wil en als ik iets wil vragen, en….De momenten zijn ontelbaar in mijn geval.

Gewoontes afleren

Ik reageerde op zijn post door te zeggen dat ik niet zou weten hoe ik dit zou moeten stoppen bij mijzelf.
Door welk ander woord zou ik het kunnen vervangen ? En moest het eigenlijk wel vervangen worden ?
Ten eerste wilde ik weten waarom het onderwerp mij zo aansprak, ten tweede of ik het wilde veranderen en ten derde (ce n’est qu’un détail) hoe dan?
Maar goed, alle gewoontes zijn af te leren. We hebben ze immers ook aangeleerd.
Ik vroeg aan manlief wat hij ervan vond. Uiterst irritant volgens hem: ‘Het lijkt soms of je sorry zegt omdat je bestaat.’ Oef. Die kwam binnen…

Sorry dat ik besta

Hoe zou ik het vinden als ik een collega had die zich continu voor geen enkele reden verontschuldigde? Hoe zou ik die collega dan zien? Het zou inderdaad overkomen als een constant ‘sorry dat ik besta’, ‘sorry dat ik hier ben’  of  ‘sorry dat ik iets zeg.’ Hij of zij zou iemand zijn die niet zo zeker is van zichzelf. Iemand die de mening van anderen boven zijn eigen mening stelt. Zo wilde ik helemaal niet overkomen! Hier moest wat aan gedaan worden.
Ik nam mij voor om een week lang geen sorry meer te zeggen. Op het internet vond ik vrouwen die uit ervaring spraken: het woordje zou makkelijk vervangen kunnen worden door een bedankje.
Okay, dat zou ik zo onder de knie hebben, dacht ik. 
‘Dank je’  in plaats van ‘pardon.’

Het is een vrouwending

En ja, het bleek toch ook vooral een vrouwending te zijn.
Anatomisch gezien is er een verschil in bedrading tussen mannen- en vrouwenhersenen. Vrouwen hebben meer connecties tussen de linker- en de rechterhersenhelft. Mannen hebben een betere bedrading binnen de helften.  Hierdoor hebben vrouwen onder andere een hogere emotionele intelligentie en zijn vrouwen pragmatischer ingesteld. Wij vrouwen ontcijferen de emoties van anderen dus beter dan mannen. Bovendien denken vrouwen vaak voor anderen, zonder dat ze daarom vragen! Mannen doen dat minder. Hun tolerantie ligt ook hoger voor ‘zogezegd’ onbeleefd  gedrag. Een man voelt de situatie dus absoluut anders aan ; ‘sorry’ wordt er pas gezegd als het écht nodig is. Vrouwen denken wanneer ze zich niet verontschuldigen sneller dat ze onbeleefd zijn, terwijl dat lang niet altijd het geval is.

Theorie

Wel eens gehoord van de Coginitieve Dissonantie Theorie van Festinger ?
Cognitieve dissonantie is het onplezierige gevoel dat je krijgt als je gedrag in strijd is met een voornemen. Je zegt het één, maar je doet het ander; bijvoorbeeld: Ik wil afvallen en je eet een hamburger.

Maar ook als het gedrag dat je vertoont niet overeenkomt met je eigen opvattingen, door druk van je omgeving.
Je doet dan iets wat eigenlijk niet bij je past. Dat creëert vervolgens een vervelend en gespannen gevoel (dissonantie) en dat ga je proberen op te heffen (dissonantie reductie). 

In mijn geval denk ik dat anderen van mij verwachten dat ik ‘pardon’ zeg wanneer ik langsloop of ergens binnenkom waar al een gesprek bezig is. Maar eigenlijk zou ik veel liever binnenlopen zonder me opgelaten te voelen. Deze twee gedachten zorgen voor een onprettig en gespannen gevoel (cognitieve dissonantie). En om dit onprettige gevoel te onderdrukken, zeg ik toch ‘pardon’ (dissonantie reductie). 

Ik zou natuurlijk mijn gedrag vervolgens aan het ‘ik-doe-wat-ik-wil’ principe kunnen aanpassen en me niet meer verontschuldigen (omdat ik denk dat anderen misschien vinden dat dat hoort). Maar dat vergt een hele andere gedachtengang. 

Helaas, mijn cognitieve dissonantie gecombineerd met mijn vrouwelijke hersenbedrading…ik voelde me een hopeloos geval.

Niet alleen

Terwijl ik bezig ben met dit artikel, lees ik heel toevallig op Huffingtonpost dat ik gelukkig niet de enige ben. Een leuk stuk met de titel I Am Woman, Hear Me Apologize: My Quest To Stop Saying ‘I’m Sorry’ All The Damn Time.

De schrijfster begint haar artikel met de mededeling dat ze het jaar is begonnen met 2 nieuwe voornemens :

  • Meer vloeken
  • Zich minder te excuseren

Ik ben in 2015 al begonnen met nummer 1 en ik kan het iedereen aanraden! 

Een week  zonder verontschuldigingen

De week van mijn goede voornemen is inmiddels voorbij en het lag me zwaar om bewust bij elke zin na te denken.
Helemaal afgeleerd heb ik het niet, maar het heeft me wel gedwongen om stil te staan bij iets wat ik gewoonweg automatisch deed.
Het voelt fijn en empowering om op sommige momenten gewoon mijn mening te geven, zonder een ‘sorry, maar misschien kunnen we ook…’. En het klopt veel beter met de persoon die ik ben en wil zijn.

#JustNotSorry

Helaas lukt het niet altijd. Afgelopen week in de supermarkt hield ik de deur van de ijskast open waar de melk staat. Ik wilde hem openhouden voor de Française die achter me stond. Uit beleefdheid. Ze zei dat ik de deur gewoon dicht kon doen, ze moest nog even nadenken welke melk ze wilde. Ik antwoordde met ‘Ah pardon’ voordat ik de deur dichtdeed.
Fout! En ik vloekte een ander woord. Ik besefte meteen dat ik pardon zei omdat ik geen idee had wat ik anders had kunnen zeggen. Uit gewoonte dus. En een bedankje leek niet te kloppen in deze situatie. Ik moet nog op zoek naar een goed alternatief!  Volgende keer mompel ik lekker op z’n Frans iets onverstaanbaars tegen mezelf! Just not sorry

Over dit Wereldwijf: Bianca Lamour - Frankrijk

Bonjour, je m'appelle Bianca. Ik woon al bijna 15 jaar in Frankrijk met mijn fransman en we hebben 2 kinderen, Jules en Fien van 13 en 8. Ik ben 2e jaars studente psychologie aan de universiteit van Aix-en-Provence (op mijn 40e!) en daarnaast werk ik als vertaalster. Verschillen in cultuur en opvoeding zijn binnen Europa groter dan ik dacht.