Stinkend rijk en geëmancipeerd… Gaat dat samen?

In 2015 schreef Wednesday Martin al het boek Primates of Park Avenue over de rijkste vrouwen van New York en de bonus die zij ontvangen als ze voldoen aan het ideaal plaatje van hun echtgenoot. Maar onlangs was er opnieuw ophef over naar aanleiding van een recent stuk in The New York Times. Niet helemaal on-toevallig aangezien er een TV-serie in de maak is over het leven van deze bijzondere groep vrouwen. 

En nu pakt ook de Nederlandse media het op: De bonus die vrouwen in New York van hun echtgenoot ontvangen als ze hun ‘werk’ goed doen en hun plichten als echtgenote vervullen. Als Nederlandse vrouw kun je er je niets bij voorstellen, maar voor vrouwen in de rijkste wijk van New York City is het volgens Martin de normaalste zaak van de wereld. Een bonus van je man ontvangen, schept dat (financiële) onafhankelijkheid? Gaan rijkdom en emancipatie eigenlijk samen? 

Rijke vrouwen in New York

Wednesday Martin is antropologe en heeft al wat ‘rare en bijzondere’ kenmerken van mensen en groepen mensen mogen bestuderen. Maar toen ze met haar gezin van West Village naar Upper East Side verhuisde, achtte ze het onwaarschijnlijk dat ze in die buurt voor grote verrassingen zou komen te staan. Toen ze echter in haar nieuwe woonomgeving de vrouwen ontmoette, was de cultuurschok overweldigend. Hoe kan het dat in een land waar vrouwen tegenwoordig sneller afstuderen dan mannen, een steeds groter deel van de beroepsbevolking vormen en inlopen op het gebied van gelijke betaling, ze in de allerhoogste, rijkste laag van de bevolking op deze gebieden zo enorm achterlopen?

Intensief moederen

De vrouwen die Martin in haar wijk ontmoette, waren over het algemeen tussen de dertig en veertig jaar en opgeleid aan de meest vooraanstaande universiteiten en businessschools van Amerika. Ze waren getrouwd met rijke, machtige mannen, vaak aan het hoofd van een hedge- of private equity fonds stonden. Ze hadden drie tot vier kinderen onder de tien, woonden tussen 63rd Street en 94th Street, en werkten niet buitenshuis. In plaats daarvan hielden ze zich bezig met wat sociologe Sharon Hays ‘intensief moederen’ noemt: het op vrijwel alle mogelijke manieren grondig verrijken van het leven van hun kinderen. Het boek beschrijft hoe deze vrouwen hun kinderen bedelven onder de activiteiten die hun ontwikkeling zouden verrijken. Privéscholen (á raison van minstens 35.000 dollar per jaar), tutors, eetcoaches, speelcoaches, privé-muzieklessen, privé sportcoaches. En het kan allemaal al voor kinderen vanaf drie maanden…

Keihard werken!

Minstens zoveel energie staken de vrouwen in de verzorging van hun eigen verschijning. Intensief sporten, de hele dag bezig zijn met dure en prachtige outfits en er over het algemeen tien jaar jonger uitzien dan je eigenlijk bent. Ze bestieren hun huizen (vaak meerdere) als directeuren en zitten daarnaast meestal in allerlei liefdadigheidsclubs, schoolbesturen (altijd een level lager dan hun mannen) en andere vrijwilligersorganisaties. De competitieve en de veeleisende omgeving zorgen ervoor dat de druk om te presteren zeer hoog is. Het is een manier voor deze vrouwen om onmisbaar te zijn. Alsof ze willen zeggen: ‘Ik werkte vroeger wel, ik kan het ook, maar ik hoef niet te werken.’ Ondertussen zijn deze bevoorrechte vrouwen zeer afhankelijk van hun welgestelde mannen en is de angst om ingeruild te worden voor een jonger exemplaar niet irreëel.

Scheiding van de sekses

Martin vertelt dat de vrouwen ook veelal afgeschermd leven van hun mannen. Ladies nights out, exclusieve vrouwenlunches en ‘shoppen voor het goede doel’-trips. Moederkoffie-uurtjes en damesdinertjes in giga huizen. Zelfs vriendinnen-uitjes met privé-vliegtuigen met kleurenthema. 

‘Het is gemakkelijker en leuker,’ was het commentaar van de vrouwen als Martin ze vroeg naar de seksescheiding die hun levens karakteriseerde. ‘Zo hebben we het liever,’ zeiden de mannen bij een etentje waarbij zij aan aparte tafels in andere kamers zaten. Seksescheiding, zo werd haar gezegd, was een ‘keuze’. Uit mondiale etnografische gegevens blijkt echter onomwonden: hoe gelaagder en hiërarchischer de maatschappij en hoe meer de sekses gescheiden, hoe lager de status van vrouwen is.

Maar hoe zit dat met die echtgenote-bonus?

Martin kwam er voor het eerst achter doordat ze één van haar vriendinnen hoorde zeggen dat ze een tafel ging reserveren op een benefietavond zodra haar bonus was vastgesteld. En een afgestudeerde econome die vertelde dat zodra ze haar bonus kreeg, ze ging shoppen. Ze kwam te weten dat een echtgenote-bonus kan worden uitonderhandeld in de huwelijkse voorwaarden of na het huwelijk notarieel kan worden vastgelegd. En dat de bonus niet alleen wordt vastgesteld op basis van het succes van het fonds van de echtgenoot, maar ook op grond van de eigen prestaties van de vrouw. Hoe goed ze de huishoudportemonnee heeft beheerd en of ze de kinderen al dan niet op een ‘goede’ school heeft weten te krijgen. De bonussen waren op hun beurt een manier om wat financiële onafhankelijkheid te verkrijgen en te kunnen participeren in een sociale kring waar je niet gewoon met elkaar gaat lunchen, maar waar je voor 10.000 dollar een tafel koopt bij een benefietlunch. Rijke, machtige mannen kunnen zich zo als goede partners gedragen maar, zegt Martin, in deze rolverdeling zijn vrouwen nog steeds afhankelijk van hun man. Misschien geeft hij je de bonus, misschien ook niet…

Vrouwen in de suburbs van New York

Wat herken ik er nu zelf van, wonend in de rijke suburbs van New York City? Amerika, en in het bijzonder grootstedelijke gebieden zoals New York, is competitief. Moeders zijn enorm gedreven hun kinderen naar een hoger plan te brengen en steken vaak al hun tijd in het plannen en organiseren van het leven van hun kroost. Helicopter-parenting noemen ze dat hier. Het is niet ongewoon om als kind naast je schoolwerk, hier iedere dag na de training voor het Varsity team, een training voor een private sportteam te hebben en daarna nog eens bijles. Je ‘gewone’ huiswerk heb je dan nog niet eens gemaakt. En dat is in deze maakbare en harde samenleving waar succes en macht vooral gerelateerd worden aan geld en uiterlijk vertoon, ook belangrijk. Kom je niet op de juiste (bij voorkeur Ivy League ) colleges, dan krijg je het in de toekomst moeilijk, is de gedachte onder de rijkere laag van de bevolking. Dat dat een enorme ‘ratrace’ onder kinderen veroorzaakt, daar is niet altijd oog en aandacht voor. Pillenverslaving, automutilatie en zelfmoord onder jongeren komen in Amerika dan ook relatief veel voor.

Zelf word ik ook weleens gek van alles wat mijn kinderen hier zouden ‘moeten’ doen en kunnen en van ouders die, met name in de twee laatste jaren van High-School, niet kunnen stoppen met praten over de successen van hun kinderen. Perfectie als vrouw en moeder en het pushen van je kinderen zijn ook hier aan de orde van de dag. En ja, die scheiding van de sekses herken ik ook. Wil je er meer over horen? Zondagavond 22 juli om 21.30 uur a.s. ben ik te gast bij radio NPO2 voor het programma: Thank God it’s Sunday. 

Luister hier het geluidsfragment!