Ons meest gezochte verhaal van 2019? Dat gaat over… zelfmoord.

De Wereldwijven

15 december 2019

Het is gek maar waar, in ieder geval opmerkelijk en op zijn zachts gezegd ook wel verontrustend: al maanden staat het artikel dat een van onze wereldwijven vorig jaar schreef over de zelfmoord van Anthony Bourdain bovenaan de lijst. Als redactie willen en kunnen we daar niet aan voorbij gaan. Wordt het woord ‘zelfmoord’ veel gegoogeld? Zoekt men lotgenoten of tips voor zelfdoding? Food for thought, ons thema van de maand december, staat er bij stil…

Zijn het de wintermaanden? Het is vroeg donker, depressie ligt meer dan anders op de loer en de feestmaanden zijn voor sommigen onder ons helemaal niet zo vrolijk. Googlet men meer op het zoekwoord ‘zelfmoord’? Of is de bekendheid van Anthony Bourdain de oorzaak van de ‘populariteit’ van dit bericht? Dat laatste hoop je natuurlijk.

In jouw eigen omgeving

De populariteit van dit verdrietige artikel deed ons ook denken aan de mensen die wij kennen die zelfmoord pleegden. Ingeborg had een klasgenoot op de middelbare school waar ogenschijnlijk niets mee aan de hand was. Een vrolijke intelligente ietwat introverte jongen met een mooie toekomst, dat dacht iedereen. En als donderslag bij heldere hemel gebeurde het. Hij had zijn fiets naast het spoor gezet en netjes op slot gedaan, zijn boekentas er naast gezet en gewacht op de eerstvolgende sneltrein. De schok was groot. Niet te bevatten, vond iedereen. Zijn ouders begrepen er niets van en de grote leegte bleef.

Eva kent meerdere trieste verhalen. Wie eigenlijk niet? ‘Mijn eerste confrontatie met zelfmoord was toen ik in mijn twintiger jaren hoorde dat de beste vriendin van een jeugdvriend ‘plots’ zelfmoord had gepleegd door voor de trein te springen, nog geen 25 jaar. Via via hoorde ik dat mijn jeugdvriend het niet had zien aankomen, ondanks dat ze beste maatjes waren.

‘Twee handen op één buik, maar schijnbaar niet op één ziel’.

‘Rond kerst in 2017 verhing een prachtige single moeder, de ex van mijn man, zichzelf. Een beauty om te zien, aan de buitenkant een plaatje, maar vanbinnen ongelukkig. Ze liet twee kinderen achter, want zij kon haar jarenlange strijd tegen depressie niet meer aan. En mijn lijst is helaas nog langer. Mijn buurvrouw waar ik als kind dolgraag kwam spelen heeft haar leven beëindigd. Zij kampte met een depressie en startte met medicatie. In die eerste fragiele weken van medicatie-opbouw is er eerder verslechtering opgetreden dan verbetering met alle onomkeerbare gevolgen van dien. En dan de bovenbuurjongen van mijn zus. Hij woonde samen met een studievriend aan de Amstelkade. Het briefje dat hij achterliet lichtte toe dat hij de wereld te lelijk vond, te oneerlijk. Dat hij niet meer wist hierin zijn weg te vinden. En dan de gevallen van ‘horen zeggen’. Mensen die ikzelf niet ken, maar waarvan ik het hoor tijdens borrels en gesprekken. Het komt eigenlijk zoveel voor.’

Depressiviteit bespreekbaar of taboe?

Jaarlijks overwegen naar schatting 400.000 Nederlanders om een einde aan hun leven te maken. Volgens het Trimbos-instituut is de gemiddelde leeftijd voor eerste suïcide gedachten onder volwassenen 26,2 jaar. Van de volwassenen met suïcidegedachten doet 26,8% een suïcidepoging. In 2018 maakten 1.829 inwoners van Nederland een einde aan hun leven, 88 minder dan in 2017. Suïcide komt het vaakst voor onder volwassenen tussen de 40 en 60 jaar. Na een piek in 2017 daalde in 2018 het aantal zelfmoorden onder Nederlandse jongeren gelukkig. En alhoewel het aantal zelfdodingen door mannen ook daalt, blijft de suïcide onder mannen bijna twee keer hoger dan onder vrouwen.

Depressiviteit wordt weliswaar steeds beter bespreekbaar maar is nog steeds een onderwerp dat in de taboesfeer ligt. Zelfdoding eveneens. Maker Maarten Dallinga, ervaringsdeskundig, probeert het bespreekbaar te maken. Hij maakte een podcast-serie over zelfdoding, genaamd Verstrikt. In 2012 wilde Maarten dood. Hij belicht hoe het is om suïcidale gevoelens te hebben. Hoe het is om een naaste te verliezen aan zelfdoding. En hoe je praat met iemand die met suïcidale gevoelens kampt, hoe lastig dat ook is. De boodschap die doorklinkt dat ‘het gevaarlijk is er niet over te praten’.

Hey, het is OK

Het zou je maar gebeuren, dat je door een gebeurtenis of neurologische/hormonale verandering het licht in je hoofd voelt doven. Dat alles minder betekenis krijgt en je eigenwaarde begint af te breken. Wat moet je dan doen? Wat kan een ander voor je betekenen? De campagne Hey, het is OK probeert depressie uit de taboesfeer te trekken en biedt handvatten en verwijzingen.

Nog niet zo lang geleden interviewde Ingeborg Cornelie Sprenger. Cornelie is manisch depressief en stond in haar leven een paar keer op het punt er een einde aan te maken. Ze schreef er het boek Pillendoos over en maakt sinds 2013 als ambassadeur van de stichting Samen Sterk zonder Stigma. met heel veel kwetsbaarheid, energie en passie een kruistocht voor openheid over depressiviteit. Cornelie zegt over haar depressiviteit:

“Openheid en bespreekbaarheid leidt tot begrip. Het is zinvol om onze plezierige maar ook de minder fijne gevoelens bespreekbaar te maken. Door het ventileren creëer je meer lucht en ruimte. Daardoor begrijpen andere mensen ook beter hoe het écht met je gaat.”

————————————————————————————————————–
Hulp nodig? Op elk moment is contact mogelijk met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via tel. 0900-0113 of via 113.nl.

Over dit Wereldwijf: De Wereldwijven

De Wereldwijven
De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.