Ver weg in tijden van Corona. Als je zelf deel van de Covid-19 statistieken uitmaakt…

Heb je vandaag de nieuwste Covid-19 statistieken al op je telefoon zien voorbij komen? Per land, per streek, hoeveel nieuwe zieken, hoeveel nieuwe genezingen, hoeveel nieuwe doden? Zoom je net als ik in op je huidige locatie, maar vooral ook op de landen waar je geliefden wonen? 

Gisteren, op 9 april, was ik voor een keer niet benieuwd. Gisteren wist ik vooraf al het enige nummertje in het Belgische dodental dat er écht toe deed. De rest, hoe ongelooflijk triest ook, deed er even niet toe.
Gisteren was mijn papa, mijn vake, nummertje 283.

Al vier weken op 70 vierkante meter

Hier in Israël leven we nu ondertussen al bijna vier weken in ons kleine appartementje in Tel Aviv. Met een peuter, een kleuter, een partner en twee honden is 70 vierkante meter niet veel. Al vier weken wassen we plichtsbewust onze handen, houden we de kinderen zo goed mogelijk bezig, terwijl we afwisselend ons opsluiten in de slaapkamer om ook het werk gedaan te krijgen dat onze job van ons verwacht. Al vier weken zijn we erin geslaagd corona-vrij te blijven en niet totaal gek te worden. Een hele opdracht op zich.

Maar al vier weken lang kijk ik ook met grote bezorgdheid toe wat er in Europa gebeurt. Waar mijn Belgische vrienden en familie zich zo vaak zorgen maken om onze veiligheid in Tel Aviv (meestal onterecht trouwens), was het nu mijn beurt om bang het nieuws te volgen over de verspreiding van het virus. Met een zus in Madrid en de hele familie in België hield ik elke dag de adem in. Wie in mijn omgeving zal het eerst geconfronteerd worden met Corona?

Onschuldig griepje bleek een sluipschutter

Het begon onschuldig. Als een sluipschutter, vermomd, allesbehalve bedreigend. Zowel vake en broer ziek. Elkeen in hun eigen huis. Moe zijn, beetje koorts, je kent dat wel, ziekjes. Corona zat stiekem bij mij in het achterhoofd, maar hoe zou dat toch kunnen? Ondertussen zat iedereen toch lang genoeg in zelf-isolatie?

Maar het ging wel degelijk om die bevreesde sluipschutter…

Broer was gelukkig een week geleden nummertje 151 in de lijst van corona patienten die na een zeer angstige en zware strijd het ziekenhuis mochten verlaten met de stempel ‘genezen’. Mijn vake spendeerde echter een slopende tiental dagen tussen de intensieve zorgen statistieken, om op 8 April dan uiteindelijk moegestreden te zijn.

En toen, wel, toen, werd de afstand ondraaglijk. 

Enerzijds voelde ik me ietwat gelijkgesteld met mijn familie in België. Ook zij mochten niet bij mijn vader zijn toen hij het ziekenhuis inging. Ze mochten hem niet gaan bezoeken, zijn hand vasthouden, een kus geven op het voorhoofd en fluisteren dat hij moet vechten, dat het echt nog kan goedkomen.
In zijn laatste uren mochten ze gelukkig, mits een totaal allesbedekkend beschermings harnas, nog even kort afscheid nemen. En gelukkig mocht de telefoon mee, zodat ik en mijn zus via whatsapp nog even onze laatste woorden konden uitspreken:

‘Vake, ik zie u graag. Ik ga u zo ontzettend missen…’

En nu, nu kunnen we niet rouwen, niet verwerken zoals het hoort. Een begrafenis kan enkel in beperkte kring, elkaar eens even goed vastpakken gaat niet. Bij elkaar in hetzelfde huis zijn is niet mogelijk, en vrienden en familie kunnen enkel hun verdriet en medeleven betuigen via digitale weg, het geschreven woord of een belletje.

Verlies moet je samen kunnen verwerken

Maar hoezeer de lokale leden van de familie worden beknopt in hun vrijheid om dat broodnodige rouwproces door te maken, zo voel ik zelf nog een hele extra dimensie aan pijn, verdriet en frustraties.

Verlies moet je kunnen verwerken samen met diegenen die net hetzelfde als jij doormaken. 

Echter hier zit ik dan, in mijn 70 m2 appartement, ver van België, mijn familie, mijn cultuur, mijn roots… Ver van de plek waar mijn vake zijn laatste reis maakte, en ver van de plek waar hij straks te rusten wordt gelegd. Ik, zijn dochter, moet dit alles meemaken vanaf de zijlijn. Als een toeschouwer. 

Eentje die zo goed en zo kwaad als mogelijk betrokken wordt door de hoofdrolspelers, waarvoor ik ongelooflijk dankbaar ben. Maar dat neemt niet weg dat ikzelf één van de hoofdrolspelers zou moeten zijn. Net zoals mijn zus in Madrid.

Covid-19 ontneemt het recht om te rouwen

Covid-19 heeft ons onze vake ontnomen. Maar boven alles, ontneemt het me nu ook mijn recht om te rouwen, te verwerken, het verlies te doorleven en het een plaats te geven.

Alles wat me in normale omstandigheden zou confronteren met zijn afwezigheid, moet ik nu opzoeken in mijn verbeelding. Het overgrote deel van onze herinneringen kennen hun thuis in België. Zijn vrienden, zijn familie, de mensen die de pijn net zoals ik voelen, zijn grotendeels in België. En dit alles maakt dat zijn afwezigheid, het gemis, op zichzelf niet genoeg aanwezig is. Dat het hier in Tel Aviv geen onderdeel uitmaakt van het collectieve verlies. En dat ikzelf daarom, met mijn gezinnetje, moet trachten die plaats op te eisen, in een tijd waarin het collectieve verlies simpelweg geen ruimte heeft voor nog meer verdriet.

De tijd van rauwe emoties krijgen we niet terug

Als straks de wereld het slot opnieuw van de ketting haalt, en de gevangenisdeuren weer open gaan, staan mijn zus en ik als eerste in de rij voor een reis naar huis. Dat we samen als familie, met mijn moeder en broers, dan eindelijk dit zullen trachten een plaats te geven, is zeker.

Maar de eerste dagen, weken, misschien maanden van pure rauwe emoties, van begraven en een rustplaats geven, krijgen we niet meer terug.

Gelukkig is mijn vake zich totaal onbewust van deze tragedie. Hij was onze emotionele knuffelbeer, en dit had hem van ons allen waarschijnlijk het zwaarste getroffen. Maar het laatste wat hij nog gehoord heeft, is onze stemmen die hem influisterden hoe veel we van hem hielden, wat een geweldige vake hij is voor ons en hoe hij ons grote voorbeeld is.
Ik ben vrij zeker dat hij fier als een gieter is ingeslapen, en dat kan geen enkel virus ons afnemen.

Over dit Wereldwijf: Nele Crabbe- Israël

Nele Crabbe- Israël
Shalom! Ik ben Nele, een Vlaamse woonachtig in Tel Aviv. Als sociaal werker van opleiding met een carrière in hightech, ben ik een sterke voorvechter van vrouwen in de technologische wereld. De activiste in mij zet maar wat graag haar schouders onder zinnenprikkelende projecten. Het project Tech2Peace voedt de vredesactivist in mij. Met De Wereldwijven geef ik nu ook gehoor aan mijn creatieve ziel!