Wanneer de dood heel dichtbij komt, voelt alles heel ver weg

Mirjam Collens Portugal

Als je nooit eerder met de neus op de feiten gedrukt werd, dan was dit jaar eentje met veel inzichten. Want als omstandigheden jou beperkingen geven op diverse vlakken, realiseer je je pas dat heel veel niet vanzelfsprekend is. Dat jouw leven enorm kwetsbaar is en deze er morgen anders uit kan zien. 

Dit jaar is er eentje van angsten om te verliezen wat en wie er werkelijk toe doen voor jou.
Je gezondheid of die van een ander, je baan, je inkomsten; je toekomst. Dan nog de angst om je bewegingsvrijheid, keuzevrijheid en vrijheid van meningsuiting kwijt te raken. Ik denk dat ik veel bij elkaar kan optellen. Maar de grootste angst voor mij persoonlijk dit jaar, was de dood. Die kwam wel heel erg dichtbij.

Angst voor verlies van dierbare

Vechten tegen de pijn

Hij was enorm moe van het vechten tegen de pijn van de afgelopen weken. Zijn lichaam heeft opdonder na opdonder gekregen. In korte tijd vielen er allerlei functies uit, zonder er controle over te hebben. Zijn huid schilderde overal gigantische paarse plekken, hij had koorts, een hele slechte nierfunctie en ontstekingen op diverse vlakken. Lopen lukte niet meer, zo verzwakt was hij. Het was zo ver: mijn vader was opgenomen in het ziekenhuis met ´diagnose onbekend´.


“Ik trek het niet meer”, werd eindelijk serieus genomen.

Eerst liep hij wekenlang rond met verschillende dubieuze klachten die in korte tijd elkaar opvolgden. De specialisten bij wie hij liep veegden het verzoek voor een multidisciplinair overleg van tafel, net als de ondraaglijke pijn waarmee hij weer naar huis werd gestuurd. 
Nu lag hij in het ziekenhuis. Moe, zo moe dat zelfs praten teveel voor hem was. Toen ik met hem sprak aan de telefoon viel hij binnen enkele minuten in slaap. Deze altijd grote en sterke man klonk ´op´ en dat was doodeng. Letterlijk. Mijn moeder had ook grote zorgen, terecht. Ik moest naar Nederland!


“Ik heb aan een zijden draadje gehangen”

Angst voor verlies van een dierbare
Foto’s: Mirjam Collens

Ver weg

Ineens is iedere afstand heel ver weg om iemand te kunnen bereiken. Het was mei en sinds ongeveer een week hadden we in Portugal weer wat meer bewegingsvrijheid. Eerst konden we niet eens onze woonplaats uit. Goddank waren de restricties aangepast, anders had ik niet naar Nederland gekund. Ineens is iedere afstand heel ver weg om iemand te kunnen bereiken. Wie had dat vorig jaar kunnen bedenken? Wanneer de dood heel dichtbij komt, voelt alles heel ver weg. Behalve de liefde voor iemand die ervoor zorgt dat je dichtbij wíl zijn. Gelukkig kon ik naar mijn ouders toe, al was het met een omweg via Lissabon.

Inmiddels heeft mijn vader een golf aan nieuwe klachten, een aantal ziekenhuisopnames, een revalidatiecentrum en heel veel medicatie achter de rug. Hij blijkt een zeer zeldzame auto-immuunziekte te hebben. Met zijn positieve én eigenwijze instelling maakt hij stappen vooruit. Letterlijk. Hij kan weer lopen en als het aan hem ligt zo snel mogelijk zonder rollator. Hij was echt ver heen voor een tijdje maar had genoeg vechtlust én levenslust om weer deel uit te maken van het leven op deze aarde. 

Vechtlust in een verharde wereld

Die vechtlust valt niet altijd mee in een verharde wereld. Vooral nu in deze crisistijd, waar iedereen een uitgesproken mening heeft wat zorgt voor verhitte discussies. Dit, omdat we allemaal op onze manier geconfronteerd worden met de persoonlijke gevolgen van alle maatregelen. Angst en boosheid regeren en veel mensen proberen hun hoofd boven water te houden. Een aantal deden dat al voor de crisis en lijken nu te verdrinken. De confrontatie ´waar hebben we nou echt controle op in het leven?´ komt nu nog meer binnen dan ooit. 

De economie in Portugal draait voor een heel groot deel op toerisme. Met een heel laag basisloon konden waarschijnlijk veel inwoners niet sparen om crisismomenten als deze te overbruggen. Het is dan veel makkelijker om niet alleen je baan kwijt te raken, maar ook je huis. En wat nog meer? Je relatie en gezondheid op de tocht door alle stress? De rijen met daklozen die hulp kregen van het Rode Kruis, waren dan ook de afgelopen maanden stukken langer.

We hebben allemaal al eens te kampen gehad met struggles die gepaard gaan met verlies. Eigenlijk besefte ik me nog maar recent, na het lezen van een blog, dat ik in een soort rouwproces zit. Want ja, ik heb met mijn vertrek naar Portugal in één klap veel achter me gelaten wat me lief is. Dat is een verlies.  Je bouwt met een emigratie een nieuw leven op met nieuwe gewoontes, nieuwe vrienden, een andere cultuur en financieel plaatje. Het is een beslissing die je zelf neemt met een reden en tegelijkertijd is het ook keihard werken aan jezelf en je toekomst die je helemaal wederopbouwt. 


“Nu was ik bijna alles kwijt wat in mijn Nederlandse leven belangrijk voor me was.”


Die stap nemen naar een ander land, betekende voor mij niet alleen een nieuw leven met een leuke man en nieuwe uitdagingen. Het betekende, nu ik erop terugkijk, ook verlies én angst om nog meer te verliezen. Het enige vertrouwde wat ik meenam naar Portugal, waren mijn twee katten. Misschien dat daardoor het overlijden van één van hen twee jaar terug, mij nog zo intens raakt. Want nu was ik bijna alles kwijt wat in mijn Nederlandse leven belangrijk voor me was.

Angst voor verlies dierbare

Wat is thuis?

Mijn thuisgevoel is niet op één plek, maar in twee landen. De rest, een leven in Nederland, liet ik achter. Een huis met herinneringen, mijn gewoontes; dat fietsritje naar werk, die borrel met vrienden of het zwembad. Het achterlaten van de jeugd die ik er had, daar waar ooit mijn basis werd gelegd. Die basis die ik verlaten heb. Daar horen ook mijn ouders en vrienden bij. Een schuldgevoel naar hen zou ik niet hoeven hebben want ‘het is jouw leven’, lees ik vaak op social media als dit onderwerp aangesneden wordt. Maar juist omdat het míjn leven is en zij juist altijd deel uit blijven maken van mijn leven, kan ik mij daar niet in vinden. Zij zijn onderdeel van mijn thuisgevoel. Mijn thuisgevoel is dus niet op één plek, maar in twee landen. Hierdoor zal ik denk ik altijd een beetje vast blijven zitten tussen Nederland en Portugal. 

Datgene wat voor jou zo waardevol is, dat moet je koesteren. Dat wist ik al. Maar nu nog meer. Want alles wat je nu hebt, is morgen misschien niet meer. Alles in het leven is tijdelijk. Die mooie baan, die fijne momenten met elkaar. Hopelijk kan er snel weer geknuffeld worden en leven mensen hierdoor weer op. Kiezen we voor positieve energie in plaats van negatieve. Zeggen we sorry, vergeven en leren we. Zijn we allemaal wat liever voor elkaar, want morgen is niet gegarandeerd. Is die vechtlust die mijn vader heeft om voor levenslust te kiezen, een besmetting die als een virus wordt doorgegeven.

Laten we zeggen dat angst voor verlies je heel dicht bij je hart laat komen en je vertelt wat écht belangrijk voor je is.

Over dit Wereldwijf: Mirjam Collens - Portugal

Mirjam Collens - Portugal
Ola! Ik ben Mirjam, een Rotterdammer die vanwege de liefde in 2018 haar stad inruilde voor een plaatsje vlakbij Porto. Met mijn artikelen wil ik de lezer informeren, inspireren en motiveren. Van locals met een bijzonder verhaal tot aan mooie plekjes en levenswijzen. Goede initiatieven die een betere wereld & het welzijn van mens en dier bevorderen hebben mijn aandacht.