Vrouwenzaken: “Ze moeten het van jou leren.”

door gepubliceerd op 17 maart 2021Tags: , , , ,

Femke (40) is Boeddhist, schrijfster en activist. Medio november verhuisde ze van Houston (USA) naar Taipei (Taiwan). Voor De Wereldwijven schrijft ze elke maand een Boeddhistische reflectie op het maandthema. Deze maand: vrouwenzaken.

Zondagochtend. Het is prachtig weer. Mijn gezin staat op een kleine speelplaats aan de baai van Tamsui, iets ten Noorden van Taipei. Langs het water loopt een brede boulevard waar kinderen naar hartelust fietsen en rolschaatsen. Mijn man wordt aangesproken door een Taiwanees jongetje van een jaar of acht. Hij is hier met zijn zusje en zijn oma, die op een bankje aan de rand van de speelplaats zit. “Hello, sir”, zegt hij. “I know how to speak English!” Mijn man prijst zijn uitspraak en begint een praatje, terwijl mijn peuter enthousiast op de glijbaan klimt.

Maandthema-Vrouwenzaken
Foto: Wilko de Jong

Signalen

Het jongetje vertelt honderduit, over school en over voetbal. Dan – uit het niets – draait hij zich om en trapt zijn zusje met een karatekick onderuit. Het meisje loopt schreeuwend naar haar oma, het jongetje draait zich terug naar mijn man en vervolgt het gesprek. Alsof er niks gebeurd is. Ik zie het van een afstand gebeuren. Mijn bloed kookt. Dit is een alarmbel: huiselijk geweld. Ik maakte het zelf nooit mee. Maar in mijn vorige leven  – als advocaat en als Child Advocate – heb ik er genoeg van gezien om de signalen te herkennen.  

Je kunt het dit jongetje niet kwalijk nemen: zijn gedrag is het resultaat van zijn omgeving. Hij groeit op in een cultuur waar mannen op handen worden gedragen en vrouwen nog altijd een ondergeschikte positie bekleden. Jongens worden stierlijk verwend, hoeven zelden rekenschap af te leggen en leren doorgaans ook niet hoe ze hun emoties moeten reguleren. Jongens leren zo dat geweld en wangedrag geijkte methodes zijn om zich af te reageren, meisjes leren zichzelf klein te maken om escalatie te voorkomen. In één op de drie huishoudens leidt dat uiteindelijk tot fysiek geweld, vrijwel altijd tegen vrouwen. Dat stopt in mijn ervaring nooit vanzelf. Het is een giftige cyclus, een destructief gedragspatroon dat zich blijft herhalen en van generatie op generatie wordt doorgegeven. Niet alleen in Taiwan, overal.

Huiselijk geweld

De effecten daarvan zijn merkbaar in alle facetten van de samenleving, ook als een vrouw niet direct slachtoffer is. De onbewuste angst voor geweld wordt namelijk niet gevoed door het geweld zelf, maar door de instinctieve wetenschap dat de kans op geweld bestaat. Dit is de essentie van samsara, het Boeddhistische idee dat ingesleten denk- en gedragspatronen zich eindeloos blijven herhalen waardoor de negatieve effecten telkens opnieuw manifesteren. Totdat iemand er licht op schijnt en het patroon doorbreekt.

Daar zit precies de crux: deze ochtend zijn we er live getuige van. Oma grijpt niet in. Haar gezichtsuitdrukking is vermoeid, murw. Ze sust het meisje en laat het jongetje verder ongemoeid. Het meisje pikt het niet en scheldt tegen haar broer. Het jongetje heeft daar geen boodschap aan, het meisje wordt opnieuw tot kalmte gemaand. Totdat ze bijval krijgt van mijn man. Die neemt hem apart, spreekt hem toe en zet haar in haar kracht.

“Zag je wat daar net gebeurde?”, zegt mijn man als we later in de metro zitten. “Ja, ik zag het.”, antwoord ik. We zijn even stil. “Ik ben blij dat je ingreep.”, zeg ik dan. “ Ik wil dat onze jongens later het lef hebben om in te grijpen als een vrouw geïntimideerd of aangevallen wordt. Dat ze alert zijn op de signalen en actie ondernemen, ook als dat betekent dat ze daarvoor een confrontatie moeten aangaan met hun vrienden of collega’s. Ik kan het ze 100 keer zeggen, maar ze moeten het van jou leren.” Hij knikt bevestigend en knijpt zachtjes in mijn hand. No worries baby, I’ve got this.

Over dit Wereldwijf: Femke Struiksma - Taiwan

Femke Struiksma - Taiwan
Femke woont sinds november 2020 in Taipei (Taiwan). Daarvoor woonde en werkte ze vier jaar in Houston (USA). Als oprichtster van Dutch Dharma ontwikkelt ze yoga-, mindfulness en meditatietrainingen voor volwassenen, kinderen en scholen. Ze schrijft erover voor diverse media. Voor De Wereldwijven schrijft ze elke maand een Boeddhistische reflectie op het thema van de maand.