Een adellijke achternaam en een bijzondere liefde

Dit is het verhaal van mijn betovergrootouders. Het verhaal van Willem en Maria. Een Hollandse bestuurder en een edele vrouw van het adellijke geslacht uit Pagaruyung, Sumatra. Het verhaal van een familiegeschiedenis. Het verhaal van een bijzondere achternaam: Kraft van Ermel. Op een prachtige zondag in januari 1848 te Semarang in Nederlands Indië zag mijn stamvader het levenslicht. Het jaar 1848 staat in de Europese geschiedenis bekend onder de naam Revolutiejaar. Mijn stamvader wist toen nog niet dat hij ook een revolutie teweeg zou brengen voor zijn familienaam.

Willem Karel Lodewijk Kraft heette mijn betovergrootvader. Als je mij kent dan zie je dat er een deel van mijn achternaam mist. Hoe kan dat nou, want ik praat hier wel degelijk over mijn stamvader. 

De achternaam Van Ermel met uitsterven bedreigd

Toen mijn betovergrootvader 30 jaar was, heeft hij bij Zijne Majesteit de Koning een verzoekschrift ingediend om zijn moeders achternaam Van Ermel samen te voegen bij zijn vaders naam Kraft tot de naam Kraft van Ermel. De reden hiervoor was dat zijn moeders achternaam zou uitsterven. 

Zijn moeder was van het oud adellijk Gelders geslacht Van Ermel. Adeldom kan alleen via de vader worden doorgegeven. Een moeder kan echter wel haar adellijke familienaam doorgeven. De aanvraag werd dan ook een paar jaar later toegekend bij het Besluit van de Gouverneur Generaal van Nederlands-Indië op 12 januari 1882 no. 39. De toekenning gold ook voor zijn broers en zussen en alle nakomelingen.

Zo heeft mijn betovergrootvader dus een revolutie teweeggebracht voor mijn familienaam. Hij is mijn stamvader. Iedereen die Kraft van Ermel heet, is familie. Het is heel bijzonder dat dat toen werd toegekend. Zeker als je weet dat je nu pas sinds korte tijd in Nederland kunt kiezen om de namen van beide ouders door te geven aan je kinderen. Het was toen 1882!

Indische samenleving

Mijn betovergrootvader groeide op in Semarang. Daar woonden veel Nederlanders en ook Indische Nederlanders. Ze woonden vooral in de wijken die nu Klein Nederland of Oude Stad wordt genoemd. Zowel van mijn moeders als vaders kant heb ik mijn roots liggen in Semarang. Het is heel goed mogelijk dat mijn ouders families elkaar toen al kenden en met elkaar omgingen. Immers de gemeenschap was weliswaar groot, maar net zoals dat gaat met expats tegenwoordig, zoekt men elkaar ook op. En zeker als ze in dezelfde wijken woonden.

Mijn betovergrootvader werd Assistent Resident van de provincie Riau. Later is hij ook nog waarnemend burgemeester geweest in Padang. De vader van mijn betovergrootmoeder was eigenaar van enkele koffieplantages en mijn betovergrootvader was een groot liefhebber van koffie. Die liefde voor de koffie heeft hem gebracht bij mijn betovergrootmoeder.

Grenzeloze liefde

In die tijd was het voor Nederlanders bij wet verboden om omgang te hebben met zoals ze dat toen noemden inlanders. Inlander is een koloniale term uit de apartheidspolitiek en doet afbreuk aan respect. Men kon dus al helemaal niet trouwen met elkaar. Als dat toch gebeurde dan was dat niet zonder gevolgen. 

“Maar liefde houdt zich niet aan regels, voorwaarden en wetten. Liefde overwint en is grenzeloos.”

Mijn betovergrootouders lieten zich niet afschrikken door deze wetten en kozen voor elkaar. Wat moet dat moeilijk zijn geweest in zo’n tijd waarin er werd neergekeken op de lokale bevolking. Die minder tot geen kansen had, onderdrukt en uitgebuit werd door het koloniale systeem en een groot deel van de koloniale bevolking. Mijn betovergrootvader onderscheidde zich hierin. Hij koos voor de liefde. Dat heeft zeker gevolgen gehad voor de rest van hun leven. 

Nieuw gezinsleven in Singapore

Desondanks bleven ze bij elkaar en voor elkaar kiezen. Ze kregen in totaal maar liefst 12 kinderen. Toen ze inmiddels al 6 kinderen hadden, veranderde gelukkig de wet en was het wel mogelijk om te trouwen. Dat deden ze dus ook meteen. De keerzijde was wel dat mijn betovergrootvader daardoor geen carrière meer kon maken.

Ze waren met het hele gezin naar Singapore geëmigreerd. Mijn betovergrootouders wilden toen verder in de koffie business, maar helaas overleden ze allebei na een paar jaar in Singapore op vrij jonge leeftijd. Hun kinderen werden ondergebracht in weeshuizen in Indonesië. Gelukkig zijn ze uiteindelijk allen goed terechtgekomen verspreid over de hele wereld, onder andere in Australië, Amerika en Nederland.

Relatie
Alle foto’s Esmeralda: “ik dansend in de straten van Semarang”

In hun voetsporen

Ik ben heel vaak in Semarang geweest sinds ik de afgelopen 11 jaar in Maleisië woon. Telkens als ik er ben, kom ik thuis. Wandel ik in de straten waar mijn opa’s, oma’s, voorouders en stamouders hebben gelopen. Dan kom ik langs de gebouwen en bedrijven waar ze hebben gewerkt. Vang ik een glimp op van het weeshuis waar ze hebben gewoond.

De laatste keer was heel bijzonder, want we hadden eindelijk het ouderlijk huis gevonden waar mijn betovergrootvader heeft gewoond. Mijn betovergrootouders hebben er wellicht ook samen gewoond. Ik zat even rustig op de veranda. Daar waar hij vast veel kopjes koffie heeft gedronken samen met mijn betovergrootmoeder. Ik kon gewoon de sfeer voelen als een warme deken om mij heen.

Eerbetoon aan mijn stamouders

Voor mij is dit verhaal over mijn stamouders een zeer bijzondere. Ik heb het gevoel dat ik een sterke binding heb met mijn betovergrootvader. Misschien komt dat wel omdat ik op zijn sterfdag 74 jaar later ben geboren. 

Dit verhaal is doordrenkt van liefde. Een verhaal dat kan dienen als voorbeeld dat je obstakels kunt overwinnen. Dat je door moet gaan en niet op moet geven zolang je maar het goede voor ogen hebt. Een verhaal dat liefde haar weg zoekt en vindt. Dat liefde zich niet laat weerhouden en altijd overwint. Een eerbetoon aan mijn voorouders. Met liefde en respect geschreven.

Voor eeuwig dankbaar voor de wegen die zij voor ons hebben gebaand.

Over dit Wereldwijf: Esmeralda - Maleisië

Apa kabar? Ik ben Esmeralda een Indisch meisje uit Gouda. Na mijn studie Bestuurskunde ben ik via Midlum, Gouda, Jakarta en Assen in Kuala Lumpur (KL) beland. Sinds 2013 geef ik daar NT2 les aan de lokale bevolking. Daarnaast schrijf ik voor de Nederlandse vereniging Maleisië. Ik houd van de diversiteit die de smeltkroes van culturen in KL mij laat zien en ervaren.