Gezondheidszorg(en) in Guatemala

Wereldwijf Ingeborg woont al jaren in Guatemala en schrijft af en toe over typische Guatemalteekse zaken. Voor haar inmiddels eigenlijk heel gewoon, voor de meesten heel bijzonder. In dit blog beschrijft ze hoe het gesteld is met de gezondheidszorg in Guatemala. 

En dat betekent voor de één een andere (grotere) gezondheidszorg in Guatemala dan voor de ander…. 

Sporten of… toch maar niet?

Ik ben zo´n heel irritant iemand geworden. Zo iemand die van die tenenkrommende dingen zegt als: “Oh, ja, als ik een dag niet sport word ik echt heel chagerijnig”. Zo iemand… Laten we wel wezen: ik heb mijn hele leven een diepgegronde hekel gehad aan alles wat ook maar enigszins op sport of beweging leek. 

Ik heb natuurlijk wel eens wat halfslachtige pogingen gedaan om te sporten. Dan dan ging ik wederom een keer of drie keer naar de sportschool. Stond ik daar weer zeer onflatteus uitgelicht onder felle tl-lampen voor muurhoge spiegels, terwijl een exotische, braziliaanse zumba instructrice met bijbehorend geweldig lichaam me steeds meer irriteerde. Dat was weer demotiverend genoeg om lekker te stoppen. Sporten was gewoon niks voor mij had ik besloten. 

Maar nu heb ik blijkbaar wel dé motivatie gevonden om het sporten vol te houden: het Guatemalteekse zorgsysteem!

Gezondheidszorg nummer één: Eerste hulp zonder hulpmiddelen

Ik woon hier al heel wat jaren en ik wist natuurlijk heus wel dat het zorgsysteem in Guatemala om te huilen is. Er zijn door het land verspreid Centro de Salud, gratis poliklinieken van de overheid. Laatst ging ik daar even langs, want ik was (geheel door mijn eigen schuld) gebeten door een niet erg gezond uitziende straathond en dacht dat ik misschien iets tegen hondsdolheid moest hebben of zo. Dat hadden ze niet. 

Ze vonden wel dat de wond uitgewassen moest worden met water en antibacteriële zeep. Dan moest ik alleen wel eerst even die zeep gaan kopen, want die hadden ze niet. En een fles water, want schoon water was er ook niet. Over het algemeen willen ze je heus wel helpen, maar is er weinig tot niets om dat te doen, helaas.

Groot verschil in gezondheidszorg…

In de afgelopen jaren hebben wij in onze familie hier helaas een aantal gevallen van ernstige ziekte en serieuze aandoeningen gehad en dan kom je terecht in de money making business die de Guatemalteekse zorg is. Als je een goede verzekering hebt (praktisch niemand hier) of gewoon bakken met geld: prima, dan ga je naar de hoofdstad naar een fancy privé ziekenhuis. Daar krijg je na afloop een hele vette rekening, maar de zorg is er dan ook prima: top artsen die in het buitenland gestudeerd hebben, alles aan technologie wat je maar nodig kunt hebben, mooie en schone ziekenhuizen met volle medicijnkasten…

Heb je niet zó veel, maar wel iets te besteden (zij het door te sparen, zij het door een lening af te sluiten, zij het door je huis te verkopen…) dan zul je zelf onderzoek moeten doen door een wir-war van kleinere privé ziekenhuizen, artsen en specialisten. Is iedereen wie hij zegt dat hij is? Proberen ze niet gewoon de prijs op te drijven? Wat is er überhaupt mogelijk of beschikbaar?

… En toch dezelfde dokter aan je bed?!

En heb je écht geen geld, dan kun je naar het Hospital Nacional. Het ziekenhuis van de overheid, het Centro de Salud maar dan in het groot. Eigenlijk wil niemand naar het Nacional, want daar ga je alleen naartoe om langzaam dood te gaan is de algemene opvatting. Het trieste is dat de artsen die in het Nacional werken, dezelfde artsen zijn die de privé klinieken hebben. Om de ziekenhuizen te bemannen hebben ze een verplichting om daar een aantal diensten te werken, maar tegen een overheidsloon. In hun eigen kliniek kunnen ze natuurlijk rekenen wat ze maar willen. 

Dus het is heel normaal dat je een arts aan je bed krijgt die je uit gaat leggen dat wat jij nodig hebt hier in het Nacional er allemaal niet is, of slecht is. Maar…. als je naar zijn privékliniek komt, kan hij het uiteraard voor een leuk prijsje allemaal voor je regelelen! Zodra je dezelfde arts treft in zijn privëkliniek is hij meestal ineens ook een stuk aardiger dan wanneer je hem zag in het Nacional.

Doordat ik dit allemaal van heel dichtbij kon meemaken met onze familieleden, begon ik me toch enigszins ongemakkelijk te voelen. Wij zijn geen miljonairs, dus die top-ziekenhuizen kan ik vergeten. We hebben altijd wel wat spaargeld achter de hand voor noodgevallen, dus hopelijk zal ik ook niet naar het Nacional hoeven. Maar alles er tussenin is zeker ook geen feestje. 

Voorkomen is beter dan genezen in de Guatemalteekse gezondheidszorg 

Dus ik besloot dat ik ver, heel ver van dit hele gedoe vandaan moest blijven en zo gezond mogelijk moet gaan proberen te blijven! Gezond eten deed ik al langer. En dus zou ik nu ook gaan sporten. Weer. Online ben ik gaan zoeken wat ik dan kon gaan doen. En na lang zoeken was ik er aan uit: er moest een roeiapparaat komen! Mijn man stemde met een opgetrokken wenkbrauw toe. Hij kent uiteraard mijn alles behalve fanatieke sportverleden en ging er al van uit dat dit gewoon weer een heel duur handdoekenrek zou worden. 

Maar blijkbaar zat de schrik voor het zorgsysteem er goed in, want ik werk me trouw vier of zelfs vijf keer per week in het zweet op mijn roeimachine. En ik vind het nog enigszins leuk ook! Opeens was ik gewoon al een jaar lekker fanatiek op dreef. Ik begon zowaar zelfs echte spieren te krijgen. Ik voelde me supergezond en sterker dan ooit!

Life is what happens, when you are busy making other plans

Maar toen ineens, uit het niks, zonder klachten, gewoon na een jaarlijkse routine check bleek dat ik een serieuze operatie nodig had. Iets dat nooit voorkomen had kunnen worden door gezonder eten of meer sporten. Gewoon domme pech en om complicaties in de toekomst te voorkomen, was nú de beste tijd om in te grijpen. 

Dus na verschillende doktoren gezien te hebben en ziekenhuizen vergeleken te hebben, ben ik uiteindelijk bij een klein, lokaalprivé ziekenhuisje terecht gekomen. Natuurlijk omdat de prijs schappelijk was, maar vooral omdat ik me ook gewoon het meest comfortabel voelde bij die arts. 

Gezellige operatie

Terwijl ik daar op de operatietafel lag, was ik half-half bij kennis, aangezien de operatie met een ruggeprik gebeurde. Het medische team bestond uitsluitend uit vrouwen die uiterst geanimeerd aan het kletsen waren tijdens het werk en het hele proces werd begeleid door vrolijk dreunende reggaeton muziek. Ergens tijdens het hele proces kwam ineens het hoofd van de chirurg tevoorschijn over dat afscheidingdoekje dat ze je voor je gezicht hangen. Ze keek me aan en riep enthousiast: “Jouw buikspieren zijn echt fenomenaal!” Ha! Kijk! En zij kan het weten, want zij heeft ze nu écht van dichtbij gezien door dat gapende gat in mijn buik. 

De eerste nacht was best een beetje vreselijk, vooral door de verdoving die nog uit moest werken. En ik heb meerdere malen moeten denken aan de mensen die dit dagelijks moeten doormaken ik het Nacional, waar je als je geluk hebt een bed hebt, maar waar je ook zo maar op de vloer of in een stoel de nacht zou kunnen moeten doorbrengen. Ondanks de pijn en bijwerkingen was ik nog steeds heel blij en dankbaar in een écht bed te liggen met lakens en verplegend personeel en medicijnen standby. 

Gezondheidszorg in de oren geknoopt: een gezonde lifestyle helpt!

Mijn herstel ging super voorspoedig en toen ik na tien dagen bij de arts terugkwam om de hechtigen te laten verwijden en alles te laten checken zei ze dan ook: “Jij bent het bewijs dat gezond eten en sporten het échte verschil maken in het herstel.” En dat heb ik me goed in mijn oren geknoopt!

Okay, dus ik kon niet voorkómen dat ik in een Guatemalteeks ziekenhuis terrecht kwam, maar ik heb het wel voor elkaar gekregen er zo snel mogelijk en zonder complicaties weer uit te komen. En na goedkeurig van de arts ben ik weer fanatiek aan het sporten, want gemotiveerd dat ben ik nu zeker!

Meer lezen over gezondheid wereldwijd? Hier vind je een mooie selectie van eerder verschenen blogs.