Wereldreis in 80 dagen (6) – Java: eiland van contrasten 

In een serie blogs schrijft wereldwijf Esther over haar reisavontuur met haar partner: een wereldreis in 80 dagen à la Jules Vernes maar dan in moderne tijden. Een cadeau dat ze zichzelf doen omdat de één onlangs vijftig is geworden en de ander richting de zestig kruipt. Een beloning aan henzelf voor deze twee heuglijke data, plus het feit dat – in Esthers woorden – “we het toch al zolang op de aarde hebben volgehouden”.

Na de ontnuchtering in Jakarta, gaat de tocht verder door Java: eiland van contrasten. Noch Oost, noch West. Maar wat dan wel?

Java is een eiland van tegenstrijdigheden 

Douchen met een wandelende tak boven je hoofd aan een plafond van boomtakken en de wind die tegen het gordijntje drukt. Terwijl warm water uit een douchekop aan het plafond naar beneden klettert, kun je gelijktijdig met een houten soeplepel koud water uit een stenen kruik over je heen gooien. Er is hier geen duidelijke scheiding tussen binnen en buiten. Alleen een beschutte plek tegen de regen, maar de wind en vochtigheid voel je zo naar binnen trekken. 

Hoge golven en een sterke stroming aan de zuidkust van Java maken het onmogelijk om te zwemmen, maar al die krachtige natuurenergie zien en voelen is geweldig. 

Kleine stukjes strand zijn moeilijk te bereiken door een grillige kustlijn van lavarotsen waar je tussendoor moet klimmen. Vanaf het strand gaat het steil omhoog en tegen de heuvelrug aan, midden tussen het groen, is een tropisch park gelegen met de meest schattige bungalowtjes, die met elkaar verbonden zijn door een netwerk van kronkelende trapjes uit natuursteen. 

Vanuit ons comfortabele bed hebben we een fenomenaal uitzicht op zee, het rieten dak van een huisje dat praktisch tegen dat van ons maar toch zo’n vier meter lager staat, en een gevarieerde verzameling bomen die flexibel meebuigen met de wind. 

Totale reset

Deze reis is als een totale reset. Thuis? Ik heb geen idee meer waar dat is, wat dat betekent, of hoe het voelt om daar te zijn. We reizen op zo’n hoog tempo naar zoveel verschillende plekken dat er geen tijd is om te denken aan wat ooit was. Het maakt dat ik mijn stem terugvind. Mijn schrijversstem, die hier gevoed wordt door de ene contrasterende indruk na de andere en dat doet me beseffen dat er zoveel meer is. Van de chaos in Jakarta, naar paradijselijke rust. We wilden hier een week blijven relaxen, maar gaan toch morgen alweer weg. 

Waarom? Wie zal het zeggen. We volgen een of andere spontaniteit, die ons zonder twijfel precies brengt naar waar we moeten zijn. 

Naar Yokjakarta

Ik weet niet of ik iets in mijn gezicht hoorde kraken, of dat het de vingers van de masseuse waren. Na anderhalf uur lomi-lomien en twee uur traditionele massage, voelde ik alleen maar dankbaarheid dat er mensen bestaan die zulke technieken uitdokteren, aanleren en praktiseren. Spa Central Jogja, wat een heerlijkheid temidden van de warme, chaotische, kleurrijke stad Yogyakarta.

Ik probeer dit land te begrijpen, maar in zo’n korte tijd is dat onmogelijk. 

Een boer en tevens batik-kunstenaar vertelde ons dat de oorspronkelijke religie in Indonesië het Animisme is, wat ik me voorstel als een natuurgodsdienst die het hele leven van de aanhangers doordrenkt. Echter, we zien op straat vooral de Islam domineren. Aan de ene kant is alles hier hetzelfde als overal. Mensen werken om geld te verdienen, verplaatsen zich en hebben specifieke culturele gedragingen. Aan de andere kant is alles anders, waarbij veel door het klimaat wordt gedicteerd. 

Java: niet Oost, noch West 

Een extreme vochtige hitte. Het is voor ons nagenoeg onmogelijk ons in de brandende zon te begeven. Alleen in de schaduw is het enigszins uit te houden. Of in het water, zoals op een van onze uitjes naar twee grotten, waar we hangend op een opgeblazen band door een rivier op sleeptouw werden genomen.

In de taxi naar de grotten passeerden we langs een westers aandoend ritueel van een stuk of twaalf mannen in uniform, waaronder één met een geautomatiseerd wapen. Al lachend en babbelend namen ze verschillende officiële posities in, waarbij de één sneller en de ander langzamer was, en de rij waarin ze stonden kronkelde in plaats van recht was. Het leek onmogelijk voor hen om het eenvoudige repertoire gelijktijdig, of met overtuiging uit te voeren. Omdat het te warm is? Omdat ze het niet beter kunnen? Of omdat ze er eigenlijk niet in geloven? 

Smeltkroes van culturen en invloeden

Het is duidelijk dat dit land veel verschillende invloeden kent, die niet allemaal bij de bevolking lijken te passen en een chaotische uitwerking hebben. Alsof er nog gezocht wordt naar een eenduidige identiteit, of richting, die ergens in de geschiedenis verloren is gegaan. Ondertussen heerst er een aanstekelijke vriendelijkheid, die soms neigt naar onderdanigheid, al is dat wellicht mijn westerse interpretatie van wat hier normaal onderling gedrag is. 

We hebben ons bezoek afgerond met een ritje in een tuktuk, waarbij we allebei een long- en lichte hersenbeschadiging hebben opgelopen door de uitlaatgassen die overal precies op gezichtshoogte werden uitgestoten door duizenden brommertjes en waar soms een heel gezin op zit. Wat een luxe is de schone lucht van thuis.

Hoewel Indonesië veel meer te bieden heeft dan we hebben gezien, maakt de hitte dat we er naar verlangen om weg te gaan, morgen, naar iets totaal anders.

De andere blogs uit deze serie lezen? Dat kan door hier verder te gaan.